# هأهأ (ه-أ-ه-أ) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%A3%D9%87%D8%A3
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%87%D8%A3%D9%87%D8%A3

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ه - أ - ه - أ
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 4 sözlük
- Bu sayfa şu yazımları da kapsar: هءهأ

## Sözlükler (4)

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%A3%D9%87%D8%A3/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

الأموي: هَأْهَأْتُ بالإبلِ، إذا دَعَوْتَها للعلَفِ فقُلتَ: هِئْ هِئْ. وجأجَأتُ بها للشربِ والاسم الهِئُ والجِئُ.

##### Türkçe

الأموي: Develerle **هَأْهَأْتُ**; onları yeme çağırdığın zaman; şöyle dediğinde: **هِئْ هِئْ**. Ve onlarla içmeye **وجأجَأتُ**; isim **الهِئُ** ve **الجِئُ**dur.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%A3%D9%87%D8%A3/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الهَأْهاءُ: دُعاءُ الإِبل إِلى العَلَفِ؛ وهو زَجْر الكلب وإِشْلاؤُه؛ وهو الضَّحِكُ العالِي. وهَأْهَأَ إِذا قَهْقَهَ وأَكثر الـمَدَّ. وأَنشد:
أَهَأْأَهَأْ، عِند زادِ القَوْمِ، ضِحْكُهُمُ، *  وأَنـْتُمُ كُشُفٌ، عندَ اللِّقا، خُورُ؟(1) (1 قوله «أهأ أهأ إلخ» هذا البيت أورده ابن سيده في المعتل فقال: أهأ أهأ، عند زاد القوم، ضحكتهم والوغى بدل اللقا.) الأَلف قبل الهاء، للاستفهام، مُسْتَنْكر.
وهَأْهَأَ بالإِبِلِ هِئْهاءً وهَأْهاءً، الأَخيرة نادرةٌ: دعاها إِلى العَلَفِ، فقال هِئْ هِئْ. وجارية هَأْهأَةٌ، مقصور: ضَحَّاكةٌ.
وجَأْجَأْتُ بالإِبل: دَعَوْتُها للشُّرْب. والاسم الهِيءُ والجِيءُ، وقد تقدّم ذلك. الأَزهري: هاهَيْتُ بالإِبل: دَعَوْتُها. وهَأْهَأْتُ للْعَلَف، وجَأْجَأْتُ بالإِبل لتشرب. والاسم منه: الهِيءُ والجِيءُ. وأَنشد لمعاذ بن هَرَّاءٍ:
وما كانَ، على الهِيءِ،  * ولا الجِيءِ، امْتِداحِيكا
رأَيت بخط الشيخ شرف الدين الـمُرْسِي بن أَبي الفَضْل: أَنَّ بخط الأَزهري الهِيءِ والجِيءِ، بالكسر. قال: وكذلك قيَّدهما في  الموضعين من كتابه. قال: وكذلك في جامع اللحياني: رجلٌ هَأْهَأٌ وهَأْهَاءٌ من الضَّحِكِ. وأَنشد:
يا رُبَّ بَيْضاءَ مِنَ العَواسِجِ، *  هَأْهَأَةٍ، ذاتِ جَبِينٍ سارج(2) (2 قوله «سارج» في التهذيب أي حسن، اشتقاقه من السراج، وفي التكملة السارج الواضح.)

##### Türkçe

**الهَأْهاءُ**: develeri yeme çağırma; ve o, köpeği azarlama ve onu kışkırtmadır; ve o, yüksek kahkahadır.

Ve **هَأْهَأَ**: **قَهْقَهَ** ettiği ve uzatmayı çok yaptığı zaman. Ve inşad etti:
أَهَأْأَهَأْ، عِند زادِ القَوْمِ، ضِحْكُهُمُ، *  وأَنـْتُمُ كُشُفٌ، عندَ اللِّقا، خُورُ؟(1)
(1 Onun “أهأ أهأ إلخ” sözü: bu beyti İbn Sîde “المعتل”de zikretti; şöyle dedi: “أهأ أهأ، عند زاد القوم، ضحكتهم” ve “الوغى” “اللِّقا” yerine.)

**الأَلف** **الهاء**’dan önce, soru için; yadırganmış.

Ve **هَأْهَأَ** develerle **هِئْهاءً** ve **هَأْهاءً** (sonuncusu nadirdir): onları yeme çağırdı; böylece **هِئْ هِئْ** dedi.

Ve bir cariye **هَأْهأَةٌ**, maksûr: çok gülen.

Ve **جَأْجَأْتُ** develerle: onları içmeye çağırdım. İsim: **الهِيءُ** ve **الجِيءُ**; bu daha önce geçti.

El-Ezherî: **هاهَيْتُ** develerle: onları çağırdım. Ve **هَأْهَأْتُ** yem için; ve **جَأْجَأْتُ** develerle içsinler diye. Ondan isim: **الهِيءُ** ve **الجِيءُ**. Ve Muâz b.
هَرَّاءٍ için inşad etti:
وما كانَ، على الهِيءِ،  * ولا الجِيءِ، امْتِداحِيكا

Şeyh Şerefeddin el-Mursî b. Ebî’l-Fazl’ın hattıyla yazılmış olarak gördüm: Ezherî’nin hattında **الهِيءِ** ve **الجِيءِ**’nin kesre ile olduğunu. Dedi: kitabının iki yerinde de ikisini böyle kaydetti. Dedi: Lihyânî’nin “Câmiʿ”inde de böyledir: gülmekten bir adam **هَأْهَأٌ** ve **هَأْهَاءٌ**.

Ve inşad etti:
يا رُبَّ بَيْضاءَ مِنَ العَواسِجِ، *  هَأْهَأَةٍ، ذاتِ جَبِينٍ سارج(2)
(2 Onun “سارج” sözü: “تهذيب”de, yani güzel; türetimi “السراج”dandır; “التكملة”de **السارج** açık olandır.)

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%A3%D9%87%D8%A3/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الهأهاء: دعاء الإبل إلى العلف، وهو زجر الكلب وإشلاؤه، وهو الضحك العالي، يقال: هأهأ بالإبل هئهاء بالكسر والمد، وهأهاء الأخيرة نادرة: دعاها للعلف فقال: هئ هئ، أو هأهأ إذا زجرها فقال: هأهأ وجأجأت بالإبل: دعوتها للشرب، والاسم الهيء، بالكسر، والجيء، وأنشد لمعاذ بن هراء:
  وما كان على الهيء                      ولا الجيء امتداحيكا قال ابن المكرم: رأيت بخط الشيخ شرف الدين بن أبي الفضل المرسي أن بخط الأزهري الهئ والجئ بالكسر، قال: وكذلك قيده في الموضعين من كتابه، قال: وكذلك في الجامع، قلت: وقد تقدم الكلام في حرف الجيم. وهأهأ الرجل إذا قهقه وأكثر المد، وأنشد:
  أهأأهأ عند زاد القوم ضحكهم                      وأنتم كشف عند اللقا خـور الألف قبل الهاء للاستفهام مستنكر، فهو هأهأ مقصور، كجعفر، وهأهاء كوسواس: ضحاك، وجارية هأهأة مقصور، أي ضحاكة، قاله اللحياني، وأنشد:
  يا رب بيضاء من العواسج                      هأهأة ذات جبين سـارج

##### Türkçe

**الهأهاء**: develeri yeme çağırma; ve o, köpeği azarlamak ve onu kışkırtmaktır; ve o, yüksek kahkahadır. Denilir: develerle **هأهأ** etti, kesre ve uzatma ile **هئهاء** (eder); sonuncu **هأهاء** nadirdir: onu yeme çağırdı da şöyle dedi: **هئ هئ**; yahut onu azarladığında **هأهأ** (eder), şöyle dedi: **هأهأ**. Ve develerle **وجأجأت** ettim: onu içmeye çağırdım. İsim **الهيء**’dür, kesre ile; ve **الجيء**’dür. Ve Muâz b. Herâ’ için inşad etti:
  Ve benim övgüm ne **الهيء** üzere idi
  ne de **الجيء** üzere idi

İbnü’l-Mükrem dedi: Şeyh Şerefeddin b. Ebî’l-Fazl el-Mersî’nin hattıyla gördüm ki Ezherî’nin hattıyla **الهئ** ve **الجئ** kesre iledir. Dedi: Kitabının iki yerinde de onu böyle kaydetti. Dedi: Ve **الجامع**’da da böyledir. Dedim: **حرف الجيم** hakkında söz daha önce geçti.

Ve adam **هأهأ** eder, kahkaha attığında ve uzatmayı çoğalttığında. Ve inşad etti:
  Kavmin azığı yanında onların gülmesi **أهأأهأ** (dır)
  ve siz karşılaşma anında korkak, zayıfsınız

**الألف**’in **الهاء**’dan önce gelmesi, inkâr edici bir istifham içindir; o hâlde o, **هأهأ**’dır, maksûr; **كجعفر**. Ve **هأهاء** **كوسواس**: çok gülen. Ve bir cariye **هأهأة** maksûr (dur); yani çok gülen. Bunu el-Lihyânî söyledi. Ve inşad etti:
  Ey Rabbim, **العواسج**’den beyaz (bir kız)
  **هأهأة**; **جبين**i **سـارج** olan, sahip (bir kız)

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%A3%D9%87%D8%A3/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

#### Madde başı: هءهأ

هَأْهَأَ
هَأْهَأَ
a.  Laughed boisterously.

b.  [ Bi ], Called ( camels ).

هَأْهَآ
هَأْهَآ [ 48 ] ,  هَأْهَأ [ 51 ] ,
a.  Boisterous laugher.

هَاوُن
هَاوُن ,  هَاوُوْن ( pl. هَوَاوِيْن ),  P. ,
a.  Mortar.

##### Türkçe

هَأْهَأَ
هَأْهَأَ
a. Gürültülü bir şekilde güldü.

b. [ **بِ** ], (develeri) çağırdı.

هَأْهَآ
هَأْهَآ [ 48 ] ,  هَأْهَأ [ 51 ] ,
a. Gürültülü gülen (kimse).

هَاوُن
هَاوُن ,  هَاوُوْن (çoğ. **هَوَاوِيْن**), F.,
a. Havan.
