# هاش (ه-ا-ش) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%A7%D8%B4
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%87%D8%A7%D8%B4

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ه - ا - ش
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 1 sözlük

## Sözlükler (1)

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%A7%D8%B4/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

باب الهاء والشين
هاش ، شاه ، شهو .
شهو : في الحديث : ( إن أخوَفَ ما أخافُ عليكم الرِّياء والشهوَة الخَفيَّة ) .
قال أبو عبيد : ذهب بها بعضُ الناس إلى شهوة النساء وغيرِها من الشهوَات ، وهو عندي ليس بمخصوص بشيء واحد ، ولكنه في كل شيء من المعاصِي يُضمِره صاحبُه ويُصِرّ عليه ، فإنما هو الإصرار وإن لم يَعملْه .
وقال غيرُ أبي عبيد : هو أن يرَى جاريةً حسناءَ فيغُضّ طَرْفَه ، ثم ينظرُ إليها بقَلْبه كما كان يَنظر بعيْنه ، وقيل : هو أن ينظر إلى ذاتِ مَحْرَم له حَسْناء ويقول في نفسه : ليتَها لم تحرُم عليَّ .
قال أبو سعيد : الشهْوَة الخفية من الفواحش ما لا يَحِلّ مما يَستخفِي به الإنسان ، إذا فعَله أخفاه ، وكَرِه أن يطّلِع عليه الناس .
قال الأزهريّ : القول : ما قال أبو عبيد في الشهوة الخفيَّة ، غيرَ أني أَستحسِن أن أَنصِب قولَه : والشهْوة الخفية ، وأَجعلَ الواوَ بمعنى مع ، كأنه قال : أخوَفُ ما أَخافُ عليكم الرِّياء مع الشهوة الخفيَّة للمعاصي ، فكأنه يُرائي الناسَ بتركِه المعاصي ، والشّهوَةُ لها في قَلبه مُخفاةٌ ، وإذا استَخفَى بها عَمِلَها .
وقال الليث : رجلٌ شَهْوان ، وامرأةٌ شَهْوَى ، وأنا إليه شَهْوانُ .
وقال العَجَّاج :
فهيَ شَهاوَى وهوَ شَهوانيُّ
وقوم شَهاوَى : ذَوُو شَهوة شديدة للأكل . ويقال : شَهِيَ يَشْهَى ، وشَها يَشهُو ، إذا اشتَهَى .
قال ذلك أبو زيد . والتشهِّي : اقتراح شهوةٍ بعدَ شهوة .
يقال ؛ تشهّتِ المرأةُ على زَوْجها فأَشهاها ، أي أطلَبَها شهواتِها .
أبو العباس عن ابن الأعرابي : شاهَاهُ في إصابة العَيْن ، وهاشَاهُ ، إذا مازَحَه .
هوش هيش : ( قال شمر : قال أبو عدنان : سمعتُ التَّميميَّات يَقُلن : الهَوش والبَوْش : كثرةُ الناس والدوابّ ، ودخلنا السوقَ فما كِدْنا نخْرج من هَوْشها وبَوْشِها .
ويقال : اتَّقوا هَوْشات السوق أي اتقوا الضلال فيها ، وأن يُحْتال عليكم فتُسرَقوا .
وقال أبو زيد : هاشَ القومُ بعضُهم إلى بعض للقتال . قال : والمصدَر الهَيْش . ورأيتُ هَيشةً ، أي جماعة ، وأنشد للطِّرِماح :
كأن الخَيْمَ هاشَ إليَّ منه
نِعاجُ صَرائمٍ جُمِّ القُرونِ
وقال أبو عمرو : هاشَ يَهيشُ هَيْشاً ) .
وقال عبد الله بن مسعود : إيّاكم وهوْشاتِ اللَّيل وهَوْشَات الأسواق ، وبعضهم يَروِيه وهَيْشَات .
قال أبو عبيد : الهَوْشة : الفِتْنة والهَيْج والاختلاط ، يقال منه : قد هَوَّشَ القومُ ، إذا اختَلَطوا ، وكل شيء خَلَطْتَه فقد هوّشْتَه .
وقال ذو الرُّمّة :
تَعفَّتْ لِتَهْتانِ الشِّتاء وهَوَّشَتْ
بها نائجاتُ الصَّيف شرقيَّةً كُدْرا
وصَفَ منازلَ هبّت بها رِياح الصيف فخَلطتْ بعضَ أثرِها ببعض .
وفي حديثٍ آخر : من أصاب مالاً من مهاوِشَ أذهبهُ الله في نهابِر .
قال أبو عبيد : المهَاوِش : كل ما أُخِذ من غير حِلِّه . قال : وهو شبيهٌ بما ذُكِر من الهَوْشات .
وقال أبو بكر بن الأنباريّ : قولُ العامّة : شَوَّشْتُ الأمرَ ، صوابه : هَوَّشْت .
قال : وشَوَّشْت خطأ .
وقال الليث : إذا أُغِيرَ على مالِ الحيِّ فَنفرتِ الإبلُ واختلَط بعضها ببعض ، قيل : هاشَتْ تهُوش ، فهيَ هَوائشُ .
ويقال : رأيتُ هُواشةً من الناس ، وهُوَيشةً ، أي جماعةً مختلِطة .
ثعلب عن ابن الأعرابي : إبلٌ هَوّاشة ، أي أخِذت من هاهنا وهاهنا ، ومنه : مَن اكتسب مالاً من مَهاوِشَ ، ويُروَى من نهاوِش ؛ وهذا مِن أنْ يُنهَشَ من كل مكان .
ورواه بعضهم : من تهاوِش وذو هاشٍ : موضع ذكَره زُهير في شعره . والهَيشات : نحوٌ من الهَوْشات ، وهو كقولهم : رجل ذو دغَواتٍ ودَغَياتٍ .
وفي حديث آخر : ليس في الهَيشات قَوَد ، عُنِي به القتِيل يُقتَل في الفتنة لا يُدرَى مَن قتَله .
وقال أبو زيد : هاشَ القومُ بعضُهم إلى بعض هيْشاً ، إذا وثب بعضهم إلى بعض للقتال ، ورأيت هَيشةً من الناس ، أي جماعةً . وتهيَّشَ القومُ بعضُهم إلى بعض تهيُّشاً .
أبو عُبيد عن الكسائي : الهَيْش : الحَلَب الرُّوَيد ، جاء به في باب حَلَب الغَنَم .
وقال أبو زيد : هذا قتيلُ هَيْشٍ ، إذا قُتل وقد هاشَ بعضُهم إلى بعض . والهَيْشة : أمَّ حُبَين . قال بِشر بن المعتمِر :
وهَيْشةٌ تأكلُها سُرْفَةٌ
وسِمْعُ ذِئبٍ همُّه الحُضْرُ
وقال :
أشكو إليك زماناً قد تَعرَّقَنا
كما تَعرَّق رأسَ الهَيْشة الذِّيبُ
يعني أمَّ حُبَين .
شوه : في حديث النبي ( صلى الله عليه وسلم ) أنه رَمَى المشركين يومَ حُنين بكفَ من حَصًى وقال : شاهت الوجوهُ ، فكانت هزيمةُ القوم .
قال أبو عبيد : قال أبو عمرو : يعني قَبُحَت الوُجوه . يقال شاهَ وجهه يَشُوه ، وقد شَوَّهه الله ، ورجُلٌ أشْوَه ، وامرأةٌ شَوْهاءَ ، والاسم الشُّوهَة .
ورَوَى أبو العباس عن ابن الأعرابي قال : الشُّوهَة : البُعْد ، وكذلك البُوهَة يقال : شُوهَةً له وبُوهَةً ، وهذا يقال في الذّمّ . قال : والشُّوهَة : الإصابة بالعَين .
أبو عبيد عن الأصمعي : رجل شائِه البَصَر ، وشاهِي البَصَر ، وهو الحديد البَصَر .
ابن بُزُرج : يقال : رجل شَيُوهٌ ، وهو أَشْيَهُ الناسِ ، ويقال : إنه يَشُوهُه ويَشِيهُه ، أي يَعينُه .
وقال شمر : رجلٌ شاهُ البَصر وشاهِي البَصر بمعنى . قال : وفَرسٌ شَوْهاءُ ، إذا كانت حديدةَ النَّفْس ، ولا يقال للذَّكر أشْوَه ، ويقال : هو الطويل إذا جُنِب .
وقال ابن الأعرابيّ : عن أبي المكارم : إذا سمعْتَنِي أتكلَّم فلا تُشَوِّه عليّ ، أي لا تقُل ما أَفْصحَك ، فتُصيبني بالعين .
وقال غيرُه : فلانٌ يتشوَّه أموالَ الناس لِيُصيبَها بالعَيْن .
ويقال : امرأةٌ شَوْهاءُ ، إذا كانت قبيحة ، وامرأة شوهاء إذا كانت حَسناء ، وهذا من الأضْداد . وقال الشاعر :
وبجارةٍ شوْهاءَ ترقُبُني
وَحَماً يَظَلُّ بمَنْبِذِ الحِلْسِ
ورُوي عن مُنْتَجِع بن نَبْهَان أنه قال : امرأةٌ شَوْهاء ، إذا كانت رائعة حَسَنة ، قال : وفَرَسٌ شَوْهاء ، إذا كانت واسعةَ الشِّدق .
قال : ولا يقال للذَّكَر أشوَه ، إنما هي صفةٌ للأنثى .
وقال الليث : الأشْوَه : السريع الإصابة بالعَين ، والمرأة شَوْهاء . قال : والشَّوَهُ مصدر الأشوه ، والشَّوهاء ، وهما القَبيحا الوجه والخلقة ، قال : وفَرَسٌ شَوْهأ ، وهي التي في رأسها طُول ، وفي مِنْخَرَيْها وفمِها سَعة .
وقال اللِّحياني : شُهتُ مالَ فلانٍ شَوْهاً ، أي أَصَبْتُه بعيني ، ورجلٌ أشوَه وامرأةٌ شَوْهاء ، إذا كان يصيب الناسَ بعيْنه .
وقال الأصمعيّ : الشُّوَّه الحُسَّد ، والواحد شائِه .
وقال اللِّحياني : شُهْتُ فلاناً : أفزَعْتُه ، وأنا أَشُوهُه شَوْهاً .
أبو عبيد عن الأحمر : الأشْوَه : الشديد الإصابة بالعَين ، والمرأة شَوْهاء .
وقال أبو عمرو : إنَّ نفسَه لتَشُوه إلى كذا ، أي تَطَمح إليه .
ثعلب عن ابن الأعرابيّ أنه قال : الشَّوْهاء التي تُصيبُ بالعَين فتَنفُذُ عينُها . والشّوْهاء : القَبيحة ، والشُّوْهاء : المَليحة ، والشَّوْهاء : الواسعة الفَم ، والشوهاء : الصغِيرة الفَم . وقال الشاعر يصف فَرَساً :
فهي شَوْهاءُ كالجُوالِق فُوها
مُستجافٌ يَضِلُّ فيه الشَّكِيمُ
الليث : الشاه تصغَّر شُوَيْهَة ، والعَدَد شِياه ، والجميع شاءٌ ، فإذا تَركوا هاءَ التأنيث مَدُّوا الألفَ ، وإذا قالوها بالهاء قَصَرُوا ، وقالوا : شاةٌ ، وتُجمَع على الشَّوِيِّ أيضاً .
قال ثعلب : قال ابن الأعرابيّ : الشاءُ والشَّوِيّ والشِّيّهُ واحد . وأرضٌ مُشَاهَةٌ : كثيرةُ الشَّاءِ .
ويقال للثَّوْر الوحشيّ : شاة ، والشاة أصلُها شاهة ، فحُذِفَت الهاء الأصلية ، وأُثْبِتَتْ هاء العلامة التي تنقَلب تاءً في الإدراج . وقيل في الجمع : شاءٌ ، كما قالوا : ماءٌ ، والأصل : ماهةٌ وماءَةٌ ، وجمعها مِياهٌ .
وفي الحديث أنّ النبيَّ ( صلى الله عليه وسلم ) قال : ( بينا أنا نائمٌ رأيتُني في الجنّة ، فإذا امرأةٌ شَوْهاء إلى جَنب قَصْر ، فقلتُ : لمَن هذا القصر ؟ قالوا : لِعُمَر ) .
ورَوى أبو حاتم عن أبي عبيدة عن المُنْتَجع أنّه قال : الشّوْهاء : المرأةُ الحَسنة الرائِعة .

##### Türkçe

**باب الهاء والشين**
**هاش** , **شاه** , **شهو** .

**شهو** : hadiste: ( Şüphesiz sizin üzerinize en çok korktuğum şey **الرِّياء** ve gizli **الشهوَة**’dir ) .
Ebû Ubeyd dedi: Bazı insanlar onu kadınların şehvetine ve onun dışındaki şehvetlere götürdü; o ise benim yanımda tek bir şeye mahsus değildir; fakat o, her bir masiyet şeyinde, sahibinin onu içinden gizlediği ve onun üzerinde ısrar ettiği şeydir; artık o, ısrardır, onu yapmamış olsa bile.
Ebû Ubeyd’den başkası dedi: O, güzel bir cariye görüp bakışını indirir; sonra ona kalbiyle, gözüyle bakar gibi bakmasıdır. Ve denildi: O, kendisi için güzel bir mahrem olana bakıp içinden: Keşke bana haram olmasaydı, demesidir.
Ebû Saîd dedi: Gizli **الشهْوَة** fuhşiyattan, helâl olmayan şeylerdendir; insanın kendisiyle gizlendiği şeylerdendir; onu yaptığında onu gizler ve insanların ona muttali olmasını kerih görür.
Ezherî dedi: Söz, gizli şehvet hakkında Ebû Ubeyd’in dediğidir; ancak ben onun sözünü nasbetmeyi: **والشهْوة الخفية** (gizli şehveti) nasbetmeyi ve **الواو**’yu “ile” mânasında kılmayı güzel bulurum; sanki şöyle demiş gibidir: Sizin üzerinize en çok korktuğum şey, masiyetler için gizli şehvet ile birlikte **الرِّياء**’dır; sanki o, masiyetleri terk etmesiyle insanlara riya yapar; şehvet ise onun kalbinde gizlenmiştir; onunla gizlendiğinde onu işler.
Leys dedi: **شَهْوان** bir adam, **شَهْوَى** bir kadın; ve ben ona karşı **شَهْوانُ**’um.
A‘câc dedi:
فهيَ شَهاوَى وهوَ شَهوانيُّ
Ve **شَهاوَى** bir kavim: yemeğe şiddetli şehvet sahipleri. Ve denilir: **شَهِيَ يَشْهَى** ve **شَها يَشهُو**; iştah ettiğinde.
Bunu Ebû Zeyd söyledi. Ve **التشهِّي**: bir şehvetin ardından bir şehveti teklif etmektir.
Denilir: Kadın kocasına karşı **تشهّتِ** de o da onu **أَشهاها**; yani onun şehvetlerini ona talep ettirdi.
Ebû’l-Abbâs, İbnü’l-A‘râbî’den: **شاهَاهُ** göz değmesinde; ve **هاشَاهُ**; onunla şakalaştığında.

**هوش هيش** : ( Şemmer dedi: Ebû Adnân dedi: Temîmli kadınları işittim, diyorlardı ki: **الهَوش** ve **البَوْش**: insanların ve binek hayvanlarının çokluğudur; pazara girdik de onun **هَوْش**’undan ve **بَوْش**’undan neredeyse çıkamadık.
Ve denilir: Pazarın **هَوْشات**’ından sakının; yani içindeki sapmadan sakının ve size hile yapılıp soyulmanızdan sakının.
Ebû Zeyd dedi: Kavim, savaş için birbirine doğru **هاشَ** etti. Dedi: Masdar **الهَيْش**’tir. Ve bir **هَيشةً** gördüm; yani bir topluluk. Ve Tırmâh’ın şu beyti okundu:
كأن الخَيْمَ هاشَ إليَّ منه
نِعاجُ صَرائمٍ جُمِّ القُرونِ
Ebû Amr dedi: **هاشَ يَهيشُ هَيْشاً** ) .
Abdullah b. Mes‘ûd dedi: Gece **هوْشات**’larından ve pazarların **هَوْشَات**’ından sakının; bazısı onu **وهَيْشَات** diye rivayet eder.
Ebû Ubeyd dedi: **الهَوْشة**: fitne, heyecan ve karışıklıktır; ondan denilir: Kavim **هَوَّشَ** etti; karıştıklarında. Ve her şeyi karıştırdığında onu **هوّشْتَه** etmiş olursun.
Zü’r-Rumme dedi:
تَعفَّتْ لِتَهْتانِ الشِّتاء وهَوَّشَتْ
بها نائجاتُ الصَّيف شرقيَّةً كُدْرا
Yaz rüzgârlarının estiği menzilleri vasfetti; böylece onun izinin bir kısmını bir kısmıyla karıştırdı.
Başka bir hadiste: Kim **مهاوِشَ**’ten bir mal elde ederse Allah onu **نهابِر** içinde giderir.
Ebû Ubeyd dedi: **المهَاوِش**: helâl olmayan yerinden alınan her şeydir. Dedi: O, **الهَوْشات**’tan zikredilene benzer.
Ebû Bekr b. el-Enbârî dedi: Avamın sözü: **شَوَّشْتُ** işi; doğrusu: **هَوَّشْت**’tir.
Dedi: **وشَوَّشْت** hatadır.
Leys dedi: Mahallenin malına baskın yapıldığında, develer ürküp birbirine karıştığında: **هاشَتْ تهُوش** denilir; o da **هَوائشُ**’tir.
Ve denilir: İnsanlardan bir **هُواشةً** ve bir **هُوَيشةً** gördüm; yani karışık bir topluluk.
Sa‘leb, İbnü’l-A‘râbî’den: **إبلٌ هَوّاشة**; yani şuradan buradan alınmış. Ve ondan: Kim **مَهاوِشَ**’ten mal kazanır. Ve **نهاوِش**’ten diye rivayet edilir; bu, her yerden “ısırılıp koparılmak”tan (**يُنهَشَ**)dır.
Bazısı onu **تهاوِش**’ten diye rivayet etti. Ve **ذو هاشٍ**: Züheyr’in şiirinde zikrettiği bir yerdir. Ve **الهَيشات**: **الهَوْشات**’tan bir türdür; bu, onların “**رجل ذو دغَواتٍ ودَغَياتٍ**” demeleri gibidir.
Başka bir hadiste: **الهَيشات**’ta **قَوَد** yoktur; bununla fitnede öldürülen, onu kimin öldürdüğü bilinmeyen maktul kastedildi.
Ebû Zeyd dedi: Kavim birbirine doğru **هاشَ** etti, **هيْشاً**; birbirlerinin üzerine savaş için atıldıklarında. Ve insanlardan bir **هَيشةً** gördüm; yani bir topluluk. Ve kavim birbirine doğru **تهيَّشَ** etti, **تهيُّشاً**.
Ebû Ubeyd, Kisâî’den: **الهَيْش**: yavaş sağım; onu koyun sağımı babında getirdi.
Ebû Zeyd dedi: Bu, **هَيْشٍ** maktulüdür; birbirlerine doğru **هاشَ** ettikleri hâlde öldürüldüğünde. Ve **الهَيْشة**: **أمَّ حُبَين**’dir. Bişr b. el-Mu‘temir dedi:
وهَيْشةٌ تأكلُها سُرْفَةٌ
وسِمْعُ ذِئبٍ همُّه الحُضْرُ
Ve dedi:
أشكو إليك زماناً قد تَعرَّقَنا
كما تَعرَّق رأسَ الهَيْشة الذِّيبُ
Yani **أمَّ حُبَين**.

**شوه** : Nebî’nin ( صلى الله عليه وسلم ) Huneyn günü müşriklere bir avuç çakıl taşı attığı ve: **شاهت الوجوهُ** dediği hadiste; böylece kavmin bozgunu oldu.
Ebû Ubeyd dedi: Ebû Amr dedi: Yani yüzler çirkinleşti. Denilir: **شاهَ وجهه يَشُوه**; ve Allah onu **شَوَّهه** etti. Ve **أشْوَه** bir adam, **شَوْهاءَ** bir kadın; isim **الشُّوهَة**’dir.
Ebû’l-Abbâs, İbnü’l-A‘râbî’den rivayet etti, dedi ki: **الشُّوهَة**: uzaklıktır; aynı şekilde **البُوهَة**; denilir: Ona **شُوهَةً** ve **بُوهَةً**; bu zemmde söylenir. Dedi: **الشُّوهَة**: gözle isabettir.
Ebû Ubeyd, Asma‘î’den: **شائِه البَصَر** bir adam ve **شاهِي البَصَر**; o, keskin görendir.
İbn Büzurc: Denilir: **شَيُوهٌ** bir adam; o, insanların en **أَشْيَهُ**’sidir. Ve denilir: O, onu **يَشُوهُه** ve **يَشِيهُه**; yani ona göz değdirir.
Şemmer dedi: **شاهُ البَصر** bir adam ve **شاهِي البَصَر** aynı mânadadır. Dedi: **شَوْهاءُ** bir kısrak; nefsi sert olduğunda. Ve erkeğe **أشْوَه** denilmez. Ve denilir: O, uzun olandır; yanından vurulduğunda.
İbnü’l-A‘râbî dedi: Ebû’l-Mekârim’den: Beni konuşurken işittiğinde bana karşı **تُشَوِّه** etme; yani “Ne fasihsin!” deme; böylece bana göz değdirirsin.
Başkası dedi: Falan, insanların mallarını **يتشوَّه** eder; ona göz değdirmek için.
Ve denilir: **شَوْهاءُ** bir kadın; çirkin olduğunda. Ve **شوهاء** bir kadın; güzel olduğunda; bu, zıt anlamlılardandır. Şair dedi:
وبجارةٍ شوْهاءَ ترقُبُني
وَحَماً يَظَلُّ بمَنْبِذِ الحِلْسِ
Münteci‘ b. Nebhân’dan rivayet edildi ki dedi: **شَوْهاء** bir kadın; harika, güzel olduğunda. Dedi: **شَوْهاء** bir at; ağzının iki yanı geniş olduğunda.
Dedi: Erkeğe **أشوَه** denilmez; ancak o, dişiye bir sıfattır.
Leys dedi: **الأشْوَه**: gözle hızlı isabet edendir; kadın **شَوْهاء**’dır. Dedi: **الشَّوَهُ**; **الأشوه**’un masdarıdır. Ve **الشَّوهاء**; ikisi de yüz ve yaratılışça çirkin olanlardır. Dedi: **شَوْهأ** bir at; başında uzunluk olan ve iki burun deliğinde ve ağzında genişlik bulunan.
Lihyânî dedi: Falanın malını **شُهتُ** ettim, **شَوْهاً**; yani gözümle ona isabet ettirdim. Ve **أشوَه** bir adam ve **شَوْهاء** bir kadın; insanlara gözüyle isabet ettiklerinde.
Asma‘î dedi: **الشُّوَّه**: hasetçilerdir; tekili **شائِه**’dir.
Lihyânî dedi: **شُهْتُ** falanı: onu korkuttum; ve ben onu **أَشُوهُه شَوْهاً**.
Ebû Ubeyd, Ahmer’den: **الأشْوَه**: gözle şiddetli isabet edendir; kadın **شَوْهاء**’dır.
Ebû Amr dedi: Şüphesiz onun nefsi şuna **تَشُوه** eder; yani ona meyleder.
Sa‘leb, İbnü’l-A‘râbî’den: **الشَّوْهاء**: gözle isabet eden, gözü nüfuz eden kadındır. Ve **الشّوْهاء**: çirkin. Ve **الشُّوْهاء**: güzel. Ve **الشَّوْهاء**: ağzı geniş. Ve **الشوهاء**: ağzı küçük. Şair bir atı vasfederek dedi:
فهي شَوْهاءُ كالجُوالِق فُوها
مُستجافٌ يَضِلُّ فيه الشَّكِيمُ
Leys: **الشاه** küçültülür: **شُوَيْهَة**; sayı **شِياه**; toplu **شاءٌ**. Dişilik **هاء**’sını terk ettiklerinde elif’i uzatırlar; onu **الهاء** ile söylediklerinde kısaltırlar ve **شاةٌ** derler. Ve **الشَّوِيِّ** üzerine de cem‘ edilir.
Sa‘leb dedi: İbnü’l-A‘râbî dedi: **الشاءُ** ve **الشَّوِيّ** ve **الشِّيّهُ** birdir. Ve **مُشَاهَةٌ** bir arazi: **الشَّاءِ**’ı çok olan.
Ve yaban öküzüne: **شاة** denilir. Ve **الشاة**’nin aslı **شاهة**’dir; aslî **الهاء** hazfedildi; idracda tâ’ya dönen alâmet **هاء**’sı ispat edildi. Ve cem‘de: **شاءٌ** denildi; onların **ماءٌ** dedikleri gibi; asıl: **ماهةٌ** ve **ماءَةٌ**; onun cem‘i **مِياهٌ**.
Hadiste, Nebî’nin ( صلى الله عليه وسلم ) dediği: ( Ben uyurken kendimi cennette gördüm; bir de bir kasrın yanında **شَوْهاء** bir kadın; dedim: Bu kasır kimin? Dediler: Ömer’indir ) .
Ebû Hâtim, Ebû Ubeyde’den, Münteci‘’den rivayet etti: **الشّوْهاء**: güzel, harika kadındır.
