# هبرد (ه-ب-ر-د) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%A8%D8%B1%D8%AF
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%87%D8%A8%D8%B1%D8%AF

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ه - ب - ر - د
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 3 sözlük

## Sözlükler (3)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%A8%D8%B1%D8%AF/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

الهاء والدال
رهدن: الرَّهْدنُ: طائر شبه الحُمَّرة، يُرَهْدِنُ في مشيته كأنه يَسْتديرُ .
دهثم: مكانٌ دَهْثَمٌ: مَمِثٌ سَهْل . والدّهثم: السَّهْل الخُلُق، قال:
ثمَ تنحّت عم مَقامِ الحُوَّمِِ
لِعَطَنِ رابي المقامِ دَهْثَمِ
فرهد: الفُرْهُدُ: الحادرُ الفليظ. وفراهيد: اسم من اليَمَن من الأزد.
هبرد: تقول العرب : ثَرِيدةٌ هِبْرِدانة مِبْرِدانةٌ، مُسَعْبَنةٌ، مُسَوّاةٌ هردب: رَجُلٌ هِرْدَبَّةٌ: جبان، قليل العَقْلِ، ضخم مُضْطرب اللّحمِ.
درهم: الدَّرهمُ والدِّرْهِمُ لغتان. ورجل مُدَرْهَمٌ: كثير الدّراهم، أدْرَهَمَّ الشَّيخ أدرِهْماماً، أي كَبرِ. قال:
والله لا أسأمُ حتّى تَسأمُوا
أو أَدْرَهِمَّ هَرَماً أو تَهْرَمُوا
هدمل: الهِدْمِلُ: الثَّوبُ الخلق.ُ قال تأبط شرا:
نهضت إليها من جثومُ كأنـهـا		عجوز عليها هِدْمِلٌ ذاتُ خيعلِ
هلدم: الهِلْدِمُ: اللبدُ الجافي الغَليظ قال:
عليه من لبدِ الزمانِ هِلْدِمُهْ
لِبْد الزَمان: الشَّيب.
دلهث: الدَّلهاثُ: السريعُ المتقدمُ.
دلهم: أدلهم الظّلامُ، أي: كثف، قال:
لاهُمَّ إن الحارث بن الصمّهْ
أقبل في مهامهِ مُهمَّهْ
في ليلةٍ ليلاء مُدْلَهِمَّهْ
تَبغي رسول الله فيما تَمَهْ
هندب: الهِنْدَب، والهِنْدَباء والواحدة: هِنْدَباءة: من إحرار البقول، طيّب الطَّعْم.
هدبد: الهدَبِدُ: داء يكون في العين. وَلَبَنٌ هُدَبِد، أي ثخين.

##### Türkçe

**الهاء** ve **الدال**

رهدن: **الرَّهْدنُ**: **الحُمَّرة**’ye benzer bir kuş; yürüyüşünde **يُرَهْدِنُ**, sanki dönüyormuş gibi.

دهثم: **دَهْثَمٌ** yer: yumuşak, düz. Ve **الدّهثم**: huyu kolay olan. Dedi ki:
Sonra **الحُوَّمِ**’in makamından uzaklaştı
Makamı yüksek, konak yeri **دَهْثَمِ** olan için.

فرهد: **الفُرْهُدُ**: kalın, kaba. Ve **فراهيد**: Yemen’den, Ezd’den bir ad.

هبرد: Araplar der ki: **ثَرِيدةٌ** **هِبْرِدانة** **مِبْرِدانةٌ**، **مُسَعْبَنةٌ**، **مُسَوّاةٌ**

هردب: **هِرْدَبَّةٌ** adam: korkak, aklı az, iri, eti çalkantılı.

درهم: **الدَّرهمُ** ve **الدِّرْهِمُ** iki lugattır. Ve **مُدَرْهَمٌ** adam: dirhemleri çok. **أدرَهَمَّ** ihtiyar **أدرِهْماماً**, yani yaşlandı. Dedi ki:
Vallahi bıkmam, ta ki siz bıkıncaya kadar
Veya ihtiyarlıkla **أَدْرَهِمَّ** olayım yahut siz ihtiyarlayın.

هدمل: **الهِدْمِلُ**: eski elbise. **تأبط شرا** dedi ki:
Ona doğru, çökmüş hâlimden kalktım; sanki o,
Üzerinde **هِدْمِلٌ** bulunan, hile sahibi bir kocakarı.

هلدم: **الهِلْدِمُ**: kaba, kalın keçe. Dedi ki:
Üzerinde zamanın keçesinden **هِلْدِمُهْ** vardır.
**لِبْد الزَمان**: ak saç.

دلهث: **الدَّلهاثُ**: önde giden hızlı.

دلهم: **أدلهم** karanlık, yani: koyulaştı. Dedi ki:
Allah’ım, şüphesiz **الحارث بن الصمّهْ**
Issız çöllerinde, ıssız bir yerde geldi,
Karanlığı koyu bir gecede,
Allah’ın Resulünü, içinde şaşkınlıkla arıyor.

هندب: **الهِنْدَب** ve **الهِنْدَباء**; tekili: **هِنْدَباءة**: sebzelerin yabani olanlarından; tadı hoş.

هدبد: **الهدَبِدُ**: gözde olan bir hastalık. Ve **هُدَبِد** süt, yani kalın.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%A8%D8%B1%D8%AF/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

تَريدةٌ هِبْردانةٌ: بادرة. تقول العرب: ثريدة هبرادانةٌ
مُصَعْنَبَةٌ مُسَوَّاةٌ.

##### Türkçe

**تَريدةٌ هِبْردانةٌ**: **بادرة**. Araplar şöyle der: **ثريدة هبرادانةٌ مُصَعْنَبَةٌ مُسَوَّاةٌ**.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%A8%D8%B1%D8%AF/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

ثريدة هبردانة، أهمله الجوهري، وقال الأزهري: أي باردة، هكذا تقوله العرب بكسر الأول والثالث وسكون الثاني، وقيل: مصعنبة مسواة مثلملمة، وهذه عن الصاغاني، وكأن: مبردانة، إتباع.

##### Türkçe

**ثريدة هبردانة**: **الجوهري** onu ihmal etti. **الأزهري** dedi ki: yani soğuk; Araplar bunu, birincinin ve üçüncünün kesriyle ve ikincinin sükûnuyla böyle söyler. Ve denildi ki: **مصعنبة مسواة مثلملمة**; bu, **الصاغاني**’dendir. Ve sanki: **مبردانة**; tâbi kılma (itbâ‘).
