# هبش — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%A8%D8%B4/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%87%D8%A8%D8%B4/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [هبش](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%A8%D8%B4.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: هبش

الهَبْشُ: الجمْعُ والكسْبُ. يقال: هو يَهْبِشُ لِعِياله
ويُهَبِّشُ هَبْشاً ويَتَهبَّشُ ويَهْتَبِشُ ويَحْرِفُ ويَحْتَرِفُ ويَخْرِشُ ويَخْتَرِشُ وهو هَبَّاشٌ؛ قال رؤبة:
أَعْدُو لِهَبْشٍ المَغْنَمِ المَهْبُوشِ
ابن سيده: اهْتَبَشَ وتَهَبَّشَ كسَبَ وجمَعَ واحْتالَ. ورجل هَبَّاشٌ: مُكْتَسِب جامعٌ. وهَبَشَ الشيءَ يَهْبِشُه هَبْشاً واهْتَبَشَه وتَهَبَّشَه: جمَعَه. قال: وأَرى أَن يعقوب حكى هَبِشَ، بالكسر، جمَع، والاسم الهُباشةُ. الجوهري: الهُباشةُ مثل الحُباشةِ وهو ما جُمِع من الناس والمال.ويقال: تَأَبَّشَ القومُ وتَهَبّشُوا إِذا تَجَيَّشُوا وتَجَمَّعوا. والهُباشةُ: الجماعةُ. وإِن المَجْلِسَ ليَجْمعُ هُباشاتٍ وحُباشاتٍ من الناس أَي أُناساً ليسُوا من قبيلة واحدة. وتَهَبَّشُوا وتحَبَّشُوا إِذا اجتمعوا؛ قال رؤبة:
لولا هُباشاتٌ من التَّهْبِيشِ
لِصِبْيةً، كأَفْرُخِ العُشوشِ
أَراد بالهُباشاتِ ما كسَبَه من المال وجَمَعَه.
والهَبْشُ: نوعٌ من الضَّرْب. ابن الأَعرابي: الهَبْشُ ضَرْبُ التَّلَف. وقد هَبَشَه إِذا أَوجَعَه ضَرْباً. والهَيْشُ: الحَلْبُ بالكَفِّ كلها؛ عن ابن الأَعرابي. وقال ثعلب: إِنما هو الهَبْشُ، قال: وكذلك وقع في المصنَّف غير أَن أَبا عبيد قال هو الحَلْبُ الرُّوَيدُ فوافَقَ ثعلباً في الرواية وخالفه في التفْسير.
وهُباشةُ وهابشٌ: اسمان.

### Türkçe

**الهَبْشُ**: toplama ve kazanç. Denilir ki: o, ailesi için **يَهْبِشُ**
ve **يُهَبِّشُ هَبْشاً** ve **يَتَهبَّشُ** ve **يَهْتَبِشُ** ve **يَحْرِفُ** ve **يَحْتَرِفُ** ve **يَخْرِشُ**
ve **يَخْتَرِشُ**; ve o, **هَبَّاشٌ**dur; Rü’be dedi ki:
أَعْدُو لِهَبْشٍ المَغْنَمِ المَهْبُوشِ

İbn Sîde: **اهْتَبَشَ** ve **تَهَبَّشَ** kazandı ve topladı ve hile yaptı. Ve **رجل هَبَّاشٌ**:
kazanç sağlayan, toplayan. Ve **هَبَشَ الشيءَ يَهْبِشُه هَبْشاً** ve **اهْتَبَشَه**
ve **تَهَبَّشَه**: onu topladı. Dedi ki: ve ben görüyorum ki Ya‘kūb **هَبِشَ**’i, kesre ile, “topladı” diye nakletti; isim
**الهُباشةُ**dur. Cevherî: **الهُباشةُ** **الحُباشةِ** gibidir; o, insanlardan
ve maldan toplanmış olandır. Ve denilir ki: **تَأَبَّشَ القومُ** ve **تَهَبّشُوا**; **تَجَيَّشُوا** ve **تَجَمَّعوا** oldukları zaman.
Ve **الهُباشةُ**: cemaat. Ve şüphesiz meclis, insanlardan **هُباشاتٍ** ve **حُباشاتٍ** toplar; yani tek bir kabileden olmayan insanlar. Ve **تَهَبَّشُوا** ve **تحَبَّشُوا**; toplandıkları zaman; Rü’be dedi ki:
لولا هُباشاتٌ من التَّهْبِيشِ
لِصِبْيةً، كأَفْرُخِ العُشوشِ

**الهُباشاتِ** ile, maldan kazandığı ve topladığı şeyi kastetti.

**الهَبْشُ**: vuruştan bir tür. İbnü’l-A‘râbî: **الهَبْشُ** helâk edici vuruştur.
Ve **هَبَشَه**; onu vuruşla acıttığı zaman. Ve **الهَيْشُ**: avucun tamamıyla sağma;
İbnü’l-A‘râbî’den. Sa‘leb dedi ki: ancak o **الهَبْشُ**tur; dedi ki: ve musannefte de böyle vâki olmuştur; şu var ki Ebû ‘Ubeyd “o, yavaş sağmadır” dedi; böylece rivayette Sa‘leb’e uygun düştü ve tefsirde ona muhalefet etti.

Ve **هُباشةُ** ve **وهابشٌ**: iki isimdir.
