# هبقع (ه-ب-ق-ع) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%A8%D9%82%D8%B9
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%87%D8%A8%D9%82%D8%B9

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ه - ب - ق - ع
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 3 sözlük

## Sözlükler (3)

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%A8%D9%82%D8%B9/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

الهَبَنْقَعَةُ: قعودُ الرجل على عُرقوبَيْه قائماً على أطراف أصابعه.والهَبَنْقَعُ: المزهوُّ الأحمقُ الذي يحبُّ محادثَة النساء. واهْبَنْقَعَ الرجل، إذا جلس الهَبَنْقَعَةَ. وهي جِلْسَة الهَبَنْقَعِ.

##### Türkçe

**الهَبَنْقَعَةُ**: erkeğin, ayak parmaklarının uçları üzerinde dikilerek iki aşık kemiği üzerine oturmasıdır. Ve **الهَبَنْقَعُ**: kadınlarla konuşmayı seven, böbürlenen ahmaktır. Ve erkek **اهْبَنْقَعَ**, **الهَبَنْقَعَةَ** oturuşunu oturduğu zaman. Ve o, **الهَبَنْقَعِ**’in oturuşudur.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%A8%D9%82%D8%B9/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

رجل هَبْقَعٌ وهَبَنْقَعٌ وهُباقِعٌ: قصيرٌ مُلَزَّزُ الخَلْقِ، والنون زائدة. والهَبَنْقَعُ: المَزْهُوُّ الأَحْمَقُ الذي يُحِبّ مُحادَثَةَ النساء، والأُنثى بالهاء. والهَبَنْقَعةُ: قُعُودُ الرجلِ على عُرْقُوبَيْه قائماً على أَطرافِ أَصابِعِه. واهْبَنْقَعَ: جَلَسَ الهَبَنْقَعةَ، وهي جِلْسةُ المَزْهُوِّ؛ قال الفرزدق:
ومُهُورُ نِسْوَتِهِمْ، إِذا ما أَنْكَحُوا،
غَدَوِيُّ كلِّ هَبَنْقَعٍ تِنْبالِ
والهَبَنْقَعَةُ: أَنْ يَتَرَبّعَ ثم يمدّ رجله اليمنى في تربّعه، وقيل: هي جلْسةٌ في تربّع. والهَبَنْقَعةُ: قُعودُ الاستِلقاءِ إِلى خَلْفٍ. والهَبَنْقَعُ: الذي لا يستقم على أَمر في قول ولا فعل ولا يُوثَقُ به، والأُنثى بالهاء. والهَبَنْقَعُ: الذي يجلس على عقبيه أَو على أَطراف أَصابعه يسأَل الناس، وقيل: هو الذي إِذا قَعَدَ في مكان لم يَكَدْ يَبْرَحُ. قال ابن الأَعرابي: رجل هَبَنْقَعٌ لازم بمكانه وصاحب نِسْوان؛ قال: أَرْسَلَها هَبَنْقَعٌ يَبْغِي الغَزَلْ
أَخبر أَنه صاحب نساء، وقال شمر: هو الذي يأْتيك يلزم بابَك في طَلب ما عندك لا يبرح. ورجل هَبَنْقَعٌ وامرأَة هَبَنْقَعةٌ: وهو الأَحمق يُعرف حُمْقُه في جلوسه وأُموره. وقال الأَصمعي: قال الزِّبْرِقانُ ابنُ بَدْرٍ: أَبْغَضُ كَنائِني التي تمشِي الدِّفِقَّى وتجلس الهَبَنْقَعَةَ؛ الدِّفِقَّى مَشْيٌ واسع، والهَبَنْقَعةُ أَن تَرَبَّعَ وتمدَّ إِحدى رجليها في تربعها. وفي الحديث: مرّ بامرأَة سوْداء تُرقِّصُ صبيّاً لها وتقول: يَمْشِي الثَّطا ويَجلِسُ الهَبَنْقَعهْ
هي أَن يُقْعِيَ ويَضُمَّ فخِذَيْه ويفتح رجليه.

##### Türkçe

**رجل هَبْقَعٌ** ve **هَبَنْقَعٌ** ve **هُباقِعٌ**: kısa, yaratılışı sıkı (derli toplu)dır;
ve **النون** ziyadedir. Ve **الهَبَنْقَعُ**: kendini beğenmiş ahmak; kadınlarla konuşmayı sever; dişisi **بالهاء** iledir. Ve **الهَبَنْقَعةُ**: erkeğin, parmaklarının uçları üzerinde dikilerek iki topuğu üzerine oturmasıdır. Ve **اهْبَنْقَعَ**: **الهَبَنْقَعةَ** oturdu; o, kendini beğenmişin oturuşudur; el-Ferazdak dedi ki:
Ve onların kadınlarının mehirleri, ne zaman evlendirdilerse,
her **هَبَنْقَعٍ** **تِنْبالِ**’ın sabahleyin (getirdiği)dir.

Ve **الهَبَنْقَعَةُ**: (kişinin) bağdaş kurması, sonra bağdaşında sağ bacağını uzatmasıdır; ve denildi ki: o, bağdaşta bir oturuştur. Ve **الهَبَنْقَعةُ**: arkaya doğru yaslanarak oturuştur. Ve **الهَبَنْقَعُ**: sözde de fiilde de bir iş üzere doğrulmaz ve ona güvenilmez; dişisi **بالهاء** iledir. Ve **الهَبَنْقَعُ**: iki topuğu üzerine yahut parmaklarının uçları üzerine oturup insanlardan isteyen kimsedir; ve denildi ki: o, bir yerde oturduğu zaman neredeyse ayrılmayan kimsedir. İbnü’l-A‘râbî dedi: **رجل هَبَنْقَعٌ** yerinde yapışıp kalan ve kadınlar sahibi (kadın düşkünü)dir; dedi ki:
Onu bir **هَبَنْقَعٌ** gönderdi, gazel istemekte,
kadınlar sahibi olduğunu haber verdi. Ve Şemmer dedi: o, sana gelir; sende olanı istemek için kapına yapışır, ayrılmaz. Ve **رجل هَبَنْقَعٌ** ve **امرأَة هَبَنْقَعةٌ**: o, ahmaktır; ahmaklığı oturuşunda ve işlerinde bilinir. El-Asma‘î dedi: ez-Zibrikân b. Bedr dedi:
**أَبْغَضُ كَنائِني** ki **تمشِي الدِّفِقَّى** ve **تجلس الهَبَنْقَعَةَ**;
**الدِّفِقَّى** geniş yürüyüştür; ve **الهَبَنْقَعةُ**: bağdaş kurman ve bağdaşında iki bacağından birini uzatmandır. Ve hadiste: siyah bir kadına uğradı; kendisinin bir çocuğunu sallandırıyor ve diyordu:
**يَمْشِي الثَّطا ويَجلِسُ الهَبَنْقَعهْ**
o, **أَن يُقْعِيَ** ve iki uyluğunu birbirine bitiştirmesi ve iki bacağını açmasıdır.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%A8%D9%82%D8%B9/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الهبقع، كجعفر، وعلابط: القصير الملزز الخلق، قاله ابن دريد.
 والهبنقع، كسمندل: المزهو الأحمق المحب لمحادثة النساء، كذا في الصحاح وهو قول ابن دريد أيضا وفي المحيط: الذي يحب حديث النساء.
 وفيه أيضا: الهبنقع من يسأل الناس وفي يده عصا، وفي اللسان: الذي يجلس على عقبيه أو أطراف أصابعه يسأل الناس.
 وقال ابن الأعرابي: الهبنقع: من إذا قعد في مكان لم يبرحه، يقال: رجل هبنقع: لازم بمكانه وصاحب نسوان، وأنشد:
  أرسلها هبنقع يبغي الغزل أخبر أنه صاحب نساء، وقال شمر: هو الذي يأتيك يلزم بابك في طلب ما عندك، ولا يبرح.

  والهبنقعة بهاء: الهدلق المسترخي المشافر من الإبل، نقله ابن فارس.
 والهبنقعة: قعودك على عرقوبيك قائما على أطراف أصابعك، نقله الجوهري أو هي: الإقعاء مع ضم الفخذين وفتح الرجلين، ومنه قول الزبرقان ابن بدر: أبغض كنائني إلى الطلعة الخبأة، التي تمشي الدفقي، وتجلس الهبنقعة، وقيل: هو قعود الاستلقاء إلى خلف، وقيل: هو أن يتربع، ثم يمد رجله في تربعه.
 واهبنقع الرجل: جلس الهبنقعة، وهي جلسة المزهو، نقله الجوهري.
 ومما يستدرك عليه: رجل هبنقع: قصير ملزز، والنون زائدة.
 والهبنقع: الذي لا يستقيم في قول، أو فعل، ولا يوثق به، وبه فسر قول الفرزدق الذي أنشده الجوهري:
  ومهور نسوتهم إذا ما أنكحوا                      غدوي كل هبنقع تنـبـال وامرأة هبنقعة: حمقاء في جلوسها وأمورها.

##### Türkçe

**الهبقع**، **كجعفر**، ve **علابط**: kısa, yaratılışı sıkı (derli toplu) olan; bunu İbn Düreyd söylemiştir.
Ve **الهبنقع**، **كسمندل**: kendini beğenmiş ahmak, kadınlarla konuşmayı seven; **الصحاح**’ta böylece (geçer) ve o, İbn Düreyd’in de sözüdür; **المحيط**’ta: kadınların sözünü seven kimse.
Ve onda da: **الهبنقع**; elinde bir asa olduğu hâlde insanlardan isteyen kimsedir; **اللسان**’da: topukları üzerinde yahut parmaklarının uçları üzerinde oturup insanlardan isteyen kimse.
İbnü’l-A‘râbî dedi: **الهبنقع**: bir yere oturduğu zaman oradan ayrılmayan kimse; denir ki: adam **هبنقع**: bulunduğu yerden ayrılmayan ve kadınlar sahibi; ve inşad etti:
  Onu, iplik eğirmeyi isteyen **هبنقع** gönderdi; onun kadınlar sahibi olduğunu haber verdi; ve Şemmer dedi: o, sana gelir; sende olanı istemek için kapına yapışır, ayrılmaz.

  Ve **الهبنقعة** (sonunda) **بهاء** ile: develerden dudakları sarkık, gevşek ağızlı olan; bunu İbn Fâris nakletti.
Ve **الهبنقعة**: topukların üzerinde oturman, parmaklarının uçları üzerinde dikilerek; bunu Cevherî nakletti; yahut o: uylukları birleştirip bacakları açmakla birlikte **الإقعاء**’dır; ve ondan Züberkân b. Bedr’in sözü: “Kumaşın (görünüşün) gizlisi olan, **الدفقي** yürüyen ve **الهبنقعة** oturan (cariye) bana, cariyelerimin en sevimsizidir.” Ve denildi: o, arkaya doğru yaslanma oturuşudur; ve denildi: o, bağdaş kurması, sonra bağdaşında bacağını uzatmasıdır.
Ve adam **اهبنقع**: **الهبنقعة** oturdu; ve o, kendini beğenmişin oturuşudur; bunu Cevherî nakletti.
Ve ona (Cevherî’ye) karşı istidrâk edilenlerdendir: adam **هبنقع**: kısa, yaratılışı sıkı; ve **النون** ziyadedir.
Ve **الهبنقع**: sözde yahut fiilde doğrulmaz, kendisine güvenilmez olan; ve bununla, Cevherî’nin inşad ettiği Ferazdak’ın sözü tefsir edilmiştir:
  “Kadınlarının mehirleri, evlendikleri vakit, benim sabah gidişimdir; her **هبنقع** **تنـبـال** (için).”
Ve kadın **هبنقعة**: oturuşunda ve işlerinde ahmak.
