# هبقع — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%A8%D9%82%D8%B9/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%87%D8%A8%D9%82%D8%B9/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [هبقع](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%A8%D9%82%D8%B9.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: هبقع

الهبقع، كجعفر، وعلابط: القصير الملزز الخلق، قاله ابن دريد.
 والهبنقع، كسمندل: المزهو الأحمق المحب لمحادثة النساء، كذا في الصحاح وهو قول ابن دريد أيضا وفي المحيط: الذي يحب حديث النساء.
 وفيه أيضا: الهبنقع من يسأل الناس وفي يده عصا، وفي اللسان: الذي يجلس على عقبيه أو أطراف أصابعه يسأل الناس.
 وقال ابن الأعرابي: الهبنقع: من إذا قعد في مكان لم يبرحه، يقال: رجل هبنقع: لازم بمكانه وصاحب نسوان، وأنشد:
  أرسلها هبنقع يبغي الغزل أخبر أنه صاحب نساء، وقال شمر: هو الذي يأتيك يلزم بابك في طلب ما عندك، ولا يبرح.

  والهبنقعة بهاء: الهدلق المسترخي المشافر من الإبل، نقله ابن فارس.
 والهبنقعة: قعودك على عرقوبيك قائما على أطراف أصابعك، نقله الجوهري أو هي: الإقعاء مع ضم الفخذين وفتح الرجلين، ومنه قول الزبرقان ابن بدر: أبغض كنائني إلى الطلعة الخبأة، التي تمشي الدفقي، وتجلس الهبنقعة، وقيل: هو قعود الاستلقاء إلى خلف، وقيل: هو أن يتربع، ثم يمد رجله في تربعه.
 واهبنقع الرجل: جلس الهبنقعة، وهي جلسة المزهو، نقله الجوهري.
 ومما يستدرك عليه: رجل هبنقع: قصير ملزز، والنون زائدة.
 والهبنقع: الذي لا يستقيم في قول، أو فعل، ولا يوثق به، وبه فسر قول الفرزدق الذي أنشده الجوهري:
  ومهور نسوتهم إذا ما أنكحوا                      غدوي كل هبنقع تنـبـال وامرأة هبنقعة: حمقاء في جلوسها وأمورها.

### Türkçe

**الهبقع**، **كجعفر**، ve **علابط**: kısa, yaratılışı sıkı (derli toplu) olan; bunu İbn Düreyd söylemiştir.
Ve **الهبنقع**، **كسمندل**: kendini beğenmiş ahmak, kadınlarla konuşmayı seven; **الصحاح**’ta böylece (geçer) ve o, İbn Düreyd’in de sözüdür; **المحيط**’ta: kadınların sözünü seven kimse.
Ve onda da: **الهبنقع**; elinde bir asa olduğu hâlde insanlardan isteyen kimsedir; **اللسان**’da: topukları üzerinde yahut parmaklarının uçları üzerinde oturup insanlardan isteyen kimse.
İbnü’l-A‘râbî dedi: **الهبنقع**: bir yere oturduğu zaman oradan ayrılmayan kimse; denir ki: adam **هبنقع**: bulunduğu yerden ayrılmayan ve kadınlar sahibi; ve inşad etti:
  Onu, iplik eğirmeyi isteyen **هبنقع** gönderdi; onun kadınlar sahibi olduğunu haber verdi; ve Şemmer dedi: o, sana gelir; sende olanı istemek için kapına yapışır, ayrılmaz.

  Ve **الهبنقعة** (sonunda) **بهاء** ile: develerden dudakları sarkık, gevşek ağızlı olan; bunu İbn Fâris nakletti.
Ve **الهبنقعة**: topukların üzerinde oturman, parmaklarının uçları üzerinde dikilerek; bunu Cevherî nakletti; yahut o: uylukları birleştirip bacakları açmakla birlikte **الإقعاء**’dır; ve ondan Züberkân b. Bedr’in sözü: “Kumaşın (görünüşün) gizlisi olan, **الدفقي** yürüyen ve **الهبنقعة** oturan (cariye) bana, cariyelerimin en sevimsizidir.” Ve denildi: o, arkaya doğru yaslanma oturuşudur; ve denildi: o, bağdaş kurması, sonra bağdaşında bacağını uzatmasıdır.
Ve adam **اهبنقع**: **الهبنقعة** oturdu; ve o, kendini beğenmişin oturuşudur; bunu Cevherî nakletti.
Ve ona (Cevherî’ye) karşı istidrâk edilenlerdendir: adam **هبنقع**: kısa, yaratılışı sıkı; ve **النون** ziyadedir.
Ve **الهبنقع**: sözde yahut fiilde doğrulmaz, kendisine güvenilmez olan; ve bununla, Cevherî’nin inşad ettiği Ferazdak’ın sözü tefsir edilmiştir:
  “Kadınlarının mehirleri, evlendikleri vakit, benim sabah gidişimdir; her **هبنقع** **تنـبـال** (için).”
Ve kadın **هبنقعة**: oturuşunda ve işlerinde ahmak.
