# هبنق — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%A8%D9%86%D9%82/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%87%D8%A8%D9%86%D9%82/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [هبنق](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%A8%D9%86%D9%82.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: هبنق

الهبنق، كقنفذ وزنبور وقنديل بالكسر ويفتح والهبيق كسميدع وغلابط، الأولى مقصورة من الثانية، واقتصر الجوهري على الثالثة: الوصيف من الغلمان جمعه الهبانق والهبانيق، وأنشد الجوهري للبيد رضي الله عنه:
  والهبانيق قـيام، مـعـهـم                      كل محجوب إذا صب همل ويروى كل ملثوم قال ابن بري: ومثله قول ابن مقبل يصف خمرا:
  يمجها أكلف الإسكاب وافقه                      أيدي الهبانيق بالمثناة معكوم والهبنق كعملس: الأحمق، قال ذو الرمة:
  إذا فارقته تبتغي ما تعيشـه                      كفاها رذاياها الرقيع الهبنق قيل: أراد بالرقيع الهبنق القمري، وقيل: الكروان، وهو يوصف بالحمق، لتركه بيضه واحتضانه بيض غيره. والهبنق أيضا: القصير عن ابن دريد. وهبنقة: لقب ذي الودعات يزيد ابن ثروان من بني قيس بن ثعلبة، يضرب به المثل في الحمق، وذكر في ودع قال أبو محمد يحيى بن المبارك اليزيدي:
  عش بجد ولا يضرك نـوك                      إنما عيش من ترى بالجدود
  عش بجد وكن هبنقة القـي                      سي نوكا، أو شيبة بن الوليد
  رب ذي إربة مقل من الما                      ل وذي عنجهية مـجـدود والهبنوقة بالضم: المزمار والجمع الهبانيق، وبه فسر قول لبيد السابق، كذا نقله الصاغاني عن ابن عباد، وهو تصحيف، صوابه: الهنبوقة بتقديم النون على الباء، كما سيأتي، والمصنف يقلد الصاغاني فيما يقوله غالبا. وقال ابن دريد: الهبنقة: أن تلزق بطون فخذيك إذا جلست بالأرض، وتكفهما يقال: قعد الهبنقة والهنبقة، كما في العباب.

### Türkçe

**الهبنق**; **قنفذ** ve **زنبور** ve **قنديل** gibi; kesre ile (okunur) ve fetha ile de açılır. Ve **الهبيق**; **سميدع** ve **غلابط** gibi. Birincisi ikinciden maksûrdur. **الجوهري** üçüncüyle yetindi: oğlanlardan **الوصيف**; cem‘i **الهبانق** ve **الهبانيق**’tir. Ve **الجوهري**, **لبيد** رضي الله عنه için inşad etti:
  Ve **الهبانيق** ayakta duranlardır, onlarla birlikte                      her örtülü (kimse), döktüğü zaman salıverir; ve “her peçeli” diye rivayet olunur. **ابن بري** dedi: ve onun benzeri, **ابن مقبل**’in şarabı vasfederek sözü:
  Onu, döküşe düşkün bir (kimse) emer; ona muvafakat eder                      **أيدي الهبانيق**; **المثناة** ile bağlanmış. Ve **الهبنق**; **عملس** gibi: ahmak. **ذو الرمة** dedi:
  Ondan ayrıldığın zaman, yaşadığını ararsın                      ona, ayıpları olarak, yamalı **الهبنق** yeter. Denildi: yamalı **الهبنق** ile **القمري**’yi kastetti. Ve denildi: **الكروان**; ve o, ahmaklıkla vasfolunur; kendi yumurtasını terk etmesi ve başkasının yumurtasını kuluçkaya yatması sebebiyle. Ve **الهبنق** ayrıca: kısa; **ابن دريد**’den. Ve **هبنقة**: **ذي الودعات**’ın lakabıdır; **يزيد ابن ثروان**; **بني قيس بن ثعلبة**’dendir; ahmaklıkta onunla mesel vurulur. Ve **ودع**’da zikredildi. **أبو محمد يحيى بن المبارك اليزيدي** dedi:
  Ciddiyetle yaşa; ve sana zarar vermez **نوك**                      ancak gördüğün kimsenin yaşayışı ciddiyetlerledir.
  Ciddiyetle yaşa ve **هبنقة** ol                      **القـي**’si; **نوكا**; yahut **شيبة بن الوليد**.
  Nice **ذي إربة** vardır, maldan az                      ve nice **ذي عنجهية** vardır, ciddiyetsiz. Ve **الهبنوقة** (damme ile): **المزمار**; ve cem‘i **الهبانيق**. Ve onunla, **لبيد**’in önceki sözü tefsir edildi; **الصاغاني**’nin **ابن عباد**’dan nakli böyledir; ve o bir tashîftir; doğrusu: **الهنبوقة**, **النون**’u **الباء**’ın önüne almakladır; ileride geleceği üzere. Ve musannif, çoğu kez söylediği şeylerde **الصاغاني**’yi taklit eder. **ابن دريد** dedi: **الهبنقة**: yere oturduğun zaman uyluklarının karınlarını yapıştırmandır; ve ikisini toplarsın; “**الهبنقة** oturdu” ve “**الهنبقة** (oturdu)” denir; **العباب**’da olduğu gibi.
