# هتك — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%AA%D9%83/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%87%D8%AA%D9%83/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [هتك](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%AA%D9%83.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: هتك

الهَتْكُ: خَرْقُ السِّتْر عما وراءه، والاسم الهُتْكة، بالضم. والهَتِيكةُ: الفضيحة. وفي حديث عائشة، رضي الله ع ها: فَهَتَك العِرْضَ حتى وقع بالأَرض؛ والهَتْكُ: أَن تَجْذِبَ سِتْراً فتقطعه من موضعه أَو تَشُقَّ منه طائفةً يُرَى ما وراءه، ولذلك يقال: هَتَكَ الله سِتْرَ الفاجر. ورجل مَهْنُوك السِّتْر: مُتَهَتِّكُه. وتَهَتَّك أَي افْتَضَح. ابن سيده: هَتَكَ السِّتْرَ
والثَّوْبَ يَهْتِكُه هَتْكاً فانْهَتَكَ وتَهَتَّكَ: جذبه فقطعه من موضعه أَو شق منه جزءاً
فبدا ما وراءه؛ ومنه قولهم في الدعاء والخبر: هَتَكَ اللهُ سِتْرَ فلان، وهَتَّكَ الأَسْتارَ؛ شدِّد للكثرة. ورجل مُنْهَتِكٌ ومُتَهَتِّكٌ ومُسْتَهْتِك: لا يُبالي أَن يُهْتَك سِتْرُه عن عورته؛ وكل ما انشق كذلك، فقد انْهَتَك وتَهَتَّك؛ قال يصف كلأ:
مُتَهَتِّكُ الشَّعْران نَضّاحُ العَذَبْ
أَبو عمرو: الهُتْكُ وسط الليل. وفي حديث نَوْفٍ البِكَالّي: كنت أَبيتُ على باب دار عليّ، فلما مَضَتْ هُتْكة من الليل قُلْتُ كذا؛ الهُتْكةُ: طائفة من الليل. يقال: سِرْنا هُتْكةً من الليل كأَنه جعل الليل حجاباً، فلما مضى منه ساعةٌ فقد هُتِكَ بها طائفةٌ منه. والهُتْكَة: ساعة من الليل للقوم إِذا ساروا. يقال: سِرْنا هُتْكةً منها، وقد هاتَكْناها: سِرنا في دُجاها؛ قال:
هاتَكْتُه حتى انْجَلتْ أَكْراؤُه
عَنِّي، وعن مَلْمُوسةٍ أَحْناؤُه
يصف الليل والبعير. والهِتَكُ: قِطَعُ الغِرْس تتمزق عن الولد، الواحدة هِتَكَة، وثوب هَتِكٌ؛ قال مُزاحِمٌ:
جَلا هَتِكاً كالرَّيْطِ عنه، فبَيَّنَتْ
مَشابِههُ حُدْبَ العِظامِ كَواسِيَا
أَي استبانتْ مَشابِهُ أَبيه فيه.

### Türkçe

**الهَتْكُ**: onun arkasında olan şeyden perdeyi yırtmaktır; isim **الهُتْكة**’dir, (هُتْكة) damme iledir.

**والهَتِيكةُ**: rezilliktir. Âişe hadîsinde, Allah ondan razı olsun: “Böylece ırzı yırttı, nihayet yere düştü”; ve **الهَتْكُ**: bir perdeyi çekip onu yerinden koparman yahut ondan bir parçayı yarman ki arkasında olan görülsün; bundan dolayı denir: “Allah, fâcirin perdesini yırttı.”

Ve **رجل مَهْنُوك السِّتْر**: onun perdesi yırtılmış olan, yani **مُتَهَتِّكُه**. Ve **تَهَتَّك**: yani rezil oldu. İbn Sîde: **هَتَكَ السِّتْرَ** ve elbiseyi, onu **يَهْتِكُه** **هَتْكاً**; böylece **فانْهَتَكَ** ve **تَهَتَّكَ**: onu çekti de yerinden kopardı yahut ondan bir kısmı yardı da arkasında olan ortaya çıktı; bundan (gelir) onların dua ve haber içinde sözleri: “Allah falanın perdesini yırttı” ve “perdeleri yırttı”; çokluk için şeddelendi. Ve **رجل مُنْهَتِكٌ** ve **مُتَهَتِّكٌ** ve **مُسْتَهْتِك**: avreti hakkında perdesinin yırtılmasına aldırmaz; ve her ne bu şekilde yarılırsa, artık **انْهَتَك** ve **تَهَتَّك** olmuştur; (şair) otlağı vasfederek dedi:
مُتَهَتِّكُ الشَّعْران نَضّاحُ العَذَبْ

Ebû Amr: **الهُتْكُ** gecenin ortasıdır. Nevf el-Bikâlî hadîsinde: “Ali’nin evinin kapısı üzerinde gecelerdim; geceden bir **هُتْكة** geçince şöyle dedim”; **الهُتْكةُ**: geceden bir taifedir. Denir: “Geceden bir **هُتْكةً** yürüdük”; sanki geceyi bir örtü kıldı; ondan bir saat geçince, onunla ondan bir taife yırtılmış olur. Ve **الهُتْكَة**: kavim yürüdükleri zaman gece(den) bir saattir. Denir: “Ondan bir **هُتْكةً** yürüdük”; ve onu **هاتَكْناها**: onun karanlığında yürüdük; (şair) dedi:
هاتَكْتُه حتى انْجَلتْ أَكْراؤُه
عَنِّي، وعن مَلْمُوسةٍ أَحْناؤُه
Geceyi ve deveyi vasfeder.

Ve **الهِتَكُ**: fidanın parçalarıdır; yavrudan kopup yırtılır; teki **هِتَكَة**’dir. Ve **ثوب هَتِكٌ**; Muzâhim dedi:
جَلا هَتِكاً كالرَّيْطِ عنه، فبَيَّنَتْ
مَشابِههُ حُدْبَ العِظامِ كَواسِيَا
Yani: onda babasının benzerlikleri belirginleşti.
