# هثم (ه-ث-م) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%AB%D9%85
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%87%D8%AB%D9%85

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ه - ث - م
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 8 sözlük

## Sözlükler (8)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%AB%D9%85/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الهاء والثاء، والميم معهما
ه ث م مستعمل فقط هثم: الهَيْثَمُ: فَرْخ العُقاب.

##### Türkçe

هاء, ثاء ve onunla birlikte ميم bâbı

**هثم** yalnızca kullanılandır: **الهَيْثَمُ**: kartal yavrusu.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%AB%D9%85/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

هَثَمَ له من ماله، كما تقول كَثَمَ. والهَيْثَمُ: فرخُ العقاب، ومنه سمِّي الرجل هَيْثَماً. والهَيْثَمُ: الكثيب الأحمر.

##### Türkçe

**هَثَمَ**: Ona malından verdi; senin **كَثَمَ** dediğin gibi. Ve **الهَيْثَمُ**: kartalın yavrusu; bundan dolayı adama **هَيْثَماً** adı verilmiştir. Ve **الهَيْثَمُ**: kırmızı kum tepesi.

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%AB%D9%85/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

ه ث م
هثم
استعمل من وجوهه : هثم .
هثم : قال الليث : الهَيْثَمُ : فَرْخ العُقاب .
وقال ابن شميل : الهيثم : الصَّقْر .
وقال أبو عمرو : الهيثم : الرَّمْل الأحمر .
وقال الطِّرِمّاح يصف قِداحاً أُجِيلت فخرج لها صوتٌ :
خُوارَ غِزلانٍ لدَى هيْثَم
تذكّرتْ فِيقَه أرْآمِها
وروى أبو العباس عن ابن الأعرابي قال : الهُثْم القيزانُ : المنهالة .

##### Türkçe

ه ث م
**هثم**
Onun vecihlerinden kullanıldı: **هثم**.
**هثم**: Leys dedi: **الهَيْثَمُ**: kartal yavrusu.
İbn Şümeyl dedi: **الهيثم**: doğan.
Ebû Amr dedi: **الهيثم**: kızıl kum.
Tırimmâh, çevrilip döndürülen ve bundan dolayı ona bir ses çıkan ok şaftlarını vasfederek dedi:
Ceylanların böğürtüsü, **هيْثَم** yanında
Onun sürülerinin **فِيقَه**sini hatırladı
Ebû’l-Abbâs, İbnü’l-A‘râbî’den rivayet etti; dedi: **الهُثْم**: **القيزانُ**: çökmüş (kum tepeleri).

### [Mekâyîsü'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%AB%D9%85/sozluk/mekayis.md) — İbn Fâris · 11. yy

(باب الهاء والثاء وما يثلثهما)
(هثم) الهاء والثاء والميم ليس في هذا الباب عندنا إلاَّ الهَيْثَم، يقال: هو فَرْخ العُقَاب. ويقال الهَيْثم: الكَثِيب الأحمر. وحكي عن ابن الأعرابي: هَثَم من مالِهِ، مثل قَسَم، وقد مَرّ. وقال ابن دريد(1) الهَثم: دقُّ الشَّيء حتى يَنسَحِق، وهثمتُه(2) أَهْثِمه.‏
--------------ــ
(1) في الجمهرة (2: 52).‏
(2) في الأصل: "وهثمه".‏

ـ

##### Türkçe

(هâ ve ثâ ve onları üçleyen şeyler bâbı)
(هثم) **الهاء** ve **الثاء** ve **الميم**: bu bâbda bizim nezdimizde ancak **الهَيْثَم** vardır; denir ki: o, kartal yavrusudur. Ve denir ki **الهَيْثم**: kırmızı kum tepeciğidir. Ve İbnü’l-A‘râbî’den hikâye edildi: malından **هَثَم** etti; **قَسَم** gibi; ve geçmiştir. Ve İbn Düreyd dedi ki(1) **الهَثم**: bir şeyi dövüp ezmek, ta ki ufalanıp toz hâline gelinceye kadar; ve onu **هثمتُه**; onu **أَهْثِمه**.

--------------ــ
(1) el-Cemhere’de (2: 52).‏
(2) asılda: "وهثمه".‏

ـ

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%AB%D9%85/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

هَثَمَ الشيءَ يَهْثِمه: دَقَّه حتى انْسَحَقَ. وهَثَم له من مالِه: كما تقول قَثَم؛ حكاه ابن الأَعرابي.
وقال ابن الأَعرابي: الهُثُم القِيزانُ المُنْهالة.
والهَيْثَم: الصَّقْر، وقيل: فَرْخ النَّسْر، وقيل: هو فرخ العُقاب، ومنه سمي الرجل هَيْثَماً، وقيل: هو صيد العُقاب؛ قال:
تُنازِعُ كَفَّاه العِنانَ، كأَنَّه
مُوَلَّعةٌ فَتْخاءُ تَطْلُب هَيْثَما
والهَيْثَم: الكَثيب السَّهَل، وقيل: الكَثيب الأَحَمر، وقيل: الهَيْثم رملة حمراء؛ قال الطرماح يصف قِداحاً أُجِيلَتْ فخرج لها صوت: خُوارُ غِزْلانٍ لدى هَيْثَمٍ،
تَذَكَّرَتْ فِيقةَ ارْآمِها
والهَيْثَم: ضرب من الشجر. والهيْثَمة: بَقْلة من النَّجيل. والهَيْثَم: ضرب من الحِبَّة؛ عن الزجاجي. وهَيْثَم: اسم، والله أَعلم.

##### Türkçe

**هَثَمَ** şeyi **يَهْثِمه**: onu dövdü; ta ki ezilip ufalanıncaya kadar. Ve ona malından **هَثَم** etti: senin **قَثَم** dediğin gibi; bunu İbnü’l-A‘râbî nakletti.

İbnü’l-A‘râbî dedi: **الهُثُم** yıkılmış (çökmüş) kum tepeleridir.

**الهَيْثَم**: doğandır; ve denildi: akbabanın yavrusudur; ve denildi: kartalın yavrusudur; ve ondan dolayı adama **هَيْثَماً** adı verildi; ve denildi: kartalın avıdır; dedi ki:
تُنازِعُ كَفَّاه العِنانَ، كأَنَّه
مُوَلَّعةٌ فَتْخاءُ تَطْلُب هَيْثَما

Ve **الهَيْثَم**: düz (yumuşak) kum tepesidir; ve denildi: kızıl kum tepesi; ve denildi: **الهَيْثم** kızıl bir kumdur; et-Tırimmâh, ses çıktığı için çevrilip döndürülen okları vasfederek dedi ki:
خُوارُ غِزْلانٍ لدى هَيْثَمٍ،
تَذَكَّرَتْ فِيقةَ ارْآمِها

Ve **الهَيْثَم**: ağaçtan bir türdür. Ve **الهيْثَمة**: **النَّجيل**den bir ottur. Ve **الهَيْثَم**: taneden bir türdür; ez-Zeccâcî’den. Ve **هَيْثَم**: bir isimdir; Allah daha iyi bilir.

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%AB%D9%85/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* ه ث م * * الهَيْثَمُ * فرخ العُقاب

##### Türkçe

* ه ث م * * **الهَيْثَمُ** * kartal yavrusu.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%AB%D9%85/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

| ( هَثَمَهُ يَهْثِمُهُ ) هَثْمًا : ( دَقَّهُ حتى انْسَحق ) . | ( و ) هَثَمَ ( له من ماله ) كما تقول ( قَثَمَ ) ، حكاها ابن الأعرابي . | ( والهَيْثَمُ ، كحَيْدَرٍ ) : شجرٌ من الحَمْضِ ، لغة في ( الهَيْتَمِ ) بالتاء الفوقيَّة . | ( و ) أيضا : ( فرخُ النِّسر ، أو ) فرخُ ( العُقاب ) ، كما في الصِّحاح ، وقيل : هو الصَّقر ، وقيل : هو صيْدُ العُقاب ، قال : % ( تُنازِعُ كفَّاه العِنان كأنَّه % مُوَلَّعَةٌ فَتْخَاءُ تَطْلُبُ هَيْثَمَا ) % | ( و ) أيضا : ( الكثيبُ الأحمرُ ) ، كما في الصِّحاح ، وهو قول أبي عمرو . ( و ) قيل : الكثيبُ ( السَّهل ) ، قال الطِّرماح ، يصفُ قِداحًا أُجيلَتْ فخرج لها صوت : % ( جِوارَ غِزْلانِ لِوَى هَيْثَمٍ % تَذَكَّرَتْ فِيقَةَ أَرْآمِها ) % | ( و ) هَيْثَمٌ : ( ع ، بين القاعَةِ وزُبالةَ ) بطريق مكة ، على ستة أميال من القاعِ ، فيه بِرْكَةٌ وقَصْرٌ لأمِّ جعفرٍ ، وبه فُسِّر قول الطِّرِمَّاح أيضا . | ( و ) هَيْثَمٌ : ( اسم ) رَجُلٍ ، سُمِّي بفَرْخِ العُقاب ، كما في الصِّحاح . ( والهُثُمُ ، بضَمَّتَيْنِ : القِيرانُ

المُنْهَالَةُ ) ، عَنِ ابْنِ الأَعْرَابِيِّ . [ ] وِممَّا يُسْتَدْرَكُ عَلَيه : | الهَيْثَمَةُ : بَقْلَةٌ مِنَ النَّحِيلِ . | والهَيْثَمُ : ضَرْبٌ من الحِبَّةِ ، عن الزَّجَّاجِيَّ . | ومَحَلَّهُ أَبِي الهَيْثَمِ : قَرْيَةٌ بِمصْرَ ، وَقدْ ذُكِرَتْ في :   ه ت م   . | وَأَبُو الهَيْثَمٍ : صَحَابَيَّانِ . | والمُسَمَّى بالهَيْثَمِ : أَرْبَعَةٌ ، رَضِيَ الله تَعَالَى عَنْهُمْ أَجْمَعِينَ . | وهَيْثَمَاباَذ : مِنْ قُرَى الرَّيَّ .

##### Türkçe

| ( **هَثَمَهُ يَهْثِمُهُ** ) **هَثْمًا** : ( onu dövdü/ezdi; ta ki ufalanıp toz hâline gelinceye kadar ) . | ( ve ) **هَثَمَ** ( onun için malından ) — senin ( **قَثَمَ** ) dediğin gibi; bunu İbnü’l-A‘râbî nakletmiştir. | ( **والهَيْثَمُ** ، **كحَيْدَرٍ** ) : hamd (tuzlu/ekşi otlar) cinsinden bir ağaçtır; ( **الهَيْتَمِ** ) hakkında, üstteki **التاء** ile olan bir dildir. | ( ve ) ayrıca: ( kartal yavrusu; yahut ) ( **العُقاب** ) yavrusu; Sıhâh’ta olduğu gibi. Ve denildi ki: o, doğandır. Ve denildi ki: o, **العُقاب** avıdır. Dedi ki: % ( تُنازِعُ كفَّاه العِنان كأنَّه % مُوَلَّعَةٌ فَتْخَاءُ تَطْلُبُ هَيْثَمَا ) % | ( ve ) ayrıca: ( kızıl kum tepeciği ) ; Sıhâh’ta olduğu gibi; ve bu, Ebû Amr’un sözüdür. ( ve ) denildi ki: kum tepeciği ( düz/kolay )dır. Tırmâh dedi; ses çıkması için çevrilip döndürülen okları vasfeder: % ( جِوارَ غِزْلانِ لِوَى هَيْثَمٍ % تَذَكَّرَتْ فِيقَةَ أَرْآمِها ) % | ( ve ) **هَيْثَمٌ** : ( özel ad ) Mekke yolu üzerinde, **القاعَة** ile **زُبالة** arasında; **القاعِ**’dan altı mil mesafede; orada bir havuz ve Ümmü Ca‘fer’e ait bir köşk vardır; Tırimmâh’ın sözü de bununla tefsir edilmiştir. | ( ve ) **هَيْثَمٌ** : ( isim ) bir adamın adıdır; Sıhâh’ta olduğu gibi, **العُقاب** yavrusu ile adlandırılmıştır. ( **والهُثُمُ** ، iki damma ile: ( dökülüp akan katranlar ) ) , İbnü’l-A‘râbî’den. [ ] Ve kendisine istidrâk olunanlardandır: | **الهَيْثَمَةُ** : **النَّحِيلِ**’den bir ottur. | ( ve ) **الهَيْثَمُ** : **الحِبَّةِ**’den bir türdür; Zeccâcî’den. | Ve **مَحَلَّهُ أَبِي الهَيْثَمِ** : Mısır’da bir köydür; ve şu maddede zikredilmiştir:   **ه ت م**   . | Ve **وَأَبُو الهَيْثَمٍ** : iki sahâbîdir. | Ve **المُسَمَّى بالهَيْثَمِ** : dörttür; Allah Teâlâ hepsinden razı olsun. | Ve **وهَيْثَمَاباَذ** : Rey’in köylerindendir.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%AB%D9%85/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

هَثَمَ
هَثَمَ I ( n. ac. هَثْم 1 ),
a.  Pounded, powdered, pulverized.

b.  [ La &  Min ], Gave largely to ....of.

هُثُم
هُثُم 10 ,
a.  Sand-hills.

هَيْثَم
هَيْثَم
a.  Eaglet; young vulture.

b.  Hill of red sand.

c.  A fragrant plant.

هَثْمَلَة
هَثْمَلَة
a.  Confusion; evil.

##### Türkçe

هَثَمَ
**هَثَمَ** I (mastar-ı aksiyon: **هَثْم** 1),
a. Dövdü, toz hâline getirdi, ufaladı.

b. [ **لِ** ve **مِن** ], …-den …-e bolca verdi.

هُثُم
**هُثُم** 10,
a. Kum tepeleri.

هَيْثَم
**هَيْثَم**
a. Kartal yavrusu; genç akbaba.

b. Kızıl kum tepesi.

c. Güzel kokulu bir bitki.

هَثْمَلَة
**هَثْمَلَة**
a. Karışıklık; kötülük.
