# هجنع (ه-ج-ن-ع) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%AC%D9%86%D8%B9
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%87%D8%AC%D9%86%D8%B9

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ه - ج - ن - ع
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 4 sözlük

## Sözlükler (4)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%AC%D9%86%D8%B9/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

هجنع:
والهَجَنَّعُ: الشيخُ الأصْلَعُ وبه قُوَّة. والظَّليمُ الأقرع. والنَّعامة: هَجَنَّعَة، قال:
جَذْباً كرأس الأقرَعِ الهَجَنَّعِ
والهَجَنَّعُ من أولاد الإبِلِ ما يُوضَعُ في حَمارّة الصَّيْف قَلَّما يَسْلَم حتى يقرَعَ رأسُه.
عنجه: العُنْجُهُ: الجافي من الرجال، وفيه عُنْجُهِيَّة أي جَفْوةً في خُشُونة مَطْعَمِه وأموره، قال حَسّانُ بنُ ثابت:
ومن عاشَ منّا عاشَ في عُنْجُهِيّةٍ		على شَظَفٍ من عَيْشِهِ المتَنَكِّـدِ
وقال رُؤبة:
بالدَّفْع عَنّي دَرْءَ كلّ عنجه
والعُنْجُهةُ: القُنْفُذُةُ الضَّخْمةُ.

##### Türkçe

هجنع:
Ve **الهَجَنَّعُ**: aslı (saçı) dökülmüş ihtiyar; onda kuvvet vardır. Ve kel (başlı) devekuşu erkeği. Ve dişi devekuşu: **هَجَنَّعَة**; dedi ki:
Kel **الهَجَنَّعُ**’ın başı gibi çekiş (çekerek).
Ve **الهَجَنَّعُ** develerin yavrularından, yazın sıcağına konulan (maruz bırakılan) şeydir; başı kel oluncaya kadar pek az selâmette kalır.

عنجه: **العُنْجُهُ**: erkeklerden kaba olan; onda **عُنْجُهِيَّة** vardır, yani yiyeceğinin ve işlerinin kabalığında bir katılık (kabalık), Hassân b. Sâbit dedi ki:
Bizden kim yaşarsa **عُنْجُهِيّة** içinde yaşar		zorlu bir geçim üzerinde, onun sıkıntılı (geçimi)nden.
Ve Rü’be dedi ki:
Benden savmakla, her **عنجه**’nin def’ini (savmasını).
Ve **العُنْجُهةُ**: iri kirpi.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%AC%D9%86%D8%B9/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

الهَجَنَّعُ بتشديد النون: الطويل الضخم عن الأصمعيّ. قال ذو الرمّة يصف ظليماً:
هَجَنَّعٌ راحَ في سوداءَ مُخْمِـلَةٍ		من القَطائفِ أعلى ثوبِهِ الهُدَبُ

##### Türkçe

**الهَجَنَّعُ** ( **النون**’un şeddelenmesiyle): uzun, iri; el-Asmaʿî’den. Zû’r-Rumme bir devekuşunu vasfederek dedi ki:
**هَجَنَّعٌ** gitti; kadifelerden siyah, tüylü bir (şey) içinde; elbisesinin üst kısmında saçaklar (vardı).

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%AC%D9%86%D8%B9/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الهَجَنَّعُ: الشيْخُ الأَصْلَعُ. والهَجَنَّعُ: الظَّلِيمُ الأَقْرَعُ؛ قال الراجز:
جُذْباً كَرَأْسِ الأَقْرَعِ الهَجَنَّعِ
والهَجَنَّعُ: الطَّوِيلُ، وقيل: هو الذكر الطويل من النعام؛ عن يعقوب؛ وأَنشد:
عَقْماً ورَقْماً وحارِيّاً تُضاعِفُه
على قَلائِصَ أَمْثالِ الهَجانِيعِ
(* قوله« تضاعفه» هو في الأصل بالتاء وكذا في شرح القاموس: وسبق فيه في مادة حير انشاده بالنون.)
الأَزهري: الظَّلِيمُ الأَقْرعُ وبه قوَّة هَجَنَّعٌ، والنعامةُ هَجَنَّعةٌ. والهَجَنَّعُ: الطَّوِيل الأجْنأُ من الرجال، وقيل: هو الطَّوِيلُ الجافي، وقيل: الطويلُ الضَّخْم؛ قال ذو الرمة يصف ظليماً: كأَنَّه حَبَشِيٌّ يَبْتَغِي أَثَراً،
ومِنْ مَعاشِرَ، في آذانِها الخُرَبُ
هَجَنَّعٌ راحَ في سَوْداءَ مُخْمَلَةٍ،
مِنَ القَطائِفِ، أَعْلى ثَوْبِه الهُدَبُ
وقيل: الهَجَنَّعُ العظيم الطويلُ. والهَجَنَّعُ من أَولاد الإِبل: ما نُتِجَ في حَمارَّةِ القَيْظِ وقَلَّما يسلم من قَرَعِ الرأْسِ، والأُنثى من كل ذلك بالهاء. والهَجَنَّعُ: الأَسْوَدُ.

##### Türkçe

**الهَجَنَّعُ**: kel **الأَصْلَعُ** ihtiyar. Ve **الهَجَنَّعُ**: **الظَّلِيمُ** **الأَقْرَعُ**; râciz dedi ki:
جُذْباً كَرَأْسِ الأَقْرَعِ **الهَجَنَّعِ**

Ve **الهَجَنَّعُ**: uzun; ve denildi ki: o, devekuşundan uzun erkek olandır; Ya‘kūb’dan;
Ve inşâd etti:
عَقْماً ورَقْماً وحارِيّاً تُضاعِفُه
على قَلائِصَ أَمْثالِ **الهَجانِيعِ**
(* “تضاعفه” sözü aslında **بالتاء** iledir ve **شرح القاموس**’ta da böyledir: ve onda daha önce **مادة حير**’de onu **بالنون** ile inşâd etmesi geçti.)

el-Ezherî: **الظَّلِيمُ الأَقْرعُ**; ve onda **قوَّة هَجَنَّعٌ** vardır, ve dişi devekuşu **هَجَنَّعةٌ**dır. Ve **الهَجَنَّعُ**: erkeklerden uzun **الأجْنأُ** olan; ve denildi ki: o, uzun kaba olandır; ve denildi ki: uzun iri olandır; Zû’r-Rumme bir **ظليم**i vasfederek dedi ki:
كأَنَّه حَبَشِيٌّ يَبْتَغِي أَثَراً،
ومِنْ مَعاشِرَ، في آذانِها الخُرَبُ
**هَجَنَّعٌ** راحَ في سَوْداءَ مُخْمَلَةٍ،
مِنَ القَطائِفِ، أَعْلى ثَوْبِه الهُدَبُ

Ve denildi ki: **الهَجَنَّعُ** büyük uzun olandır. Ve **الهَجَنَّعُ** develerin yavrularından: **حَمارَّةِ القَيْظِ**’de doğurulan şeydir ve başın **قَرَعِ**ından pek az kurtulur; ve dişisi bütün bunlardan **بالهاء** iledir. Ve **الهَجَنَّعُ**: siyah olandır.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%AC%D9%86%D8%B9/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الهجنع، كعملس: الطويل الضخم، عن الأصمعي، نقله الجوهري في تركيب ه-ج-ع إشارة إلى أن النون زائدة، وأنشد لذي الرمة:
  هجنع راح في سوداء مخمـلة                      من القطائف أعلى ثوبه الهدب قلت: وهو يصف ظليما، وقال يعقوب: هو الذكر الطويل من النعام.
 وقال غيره: الهجنع: الطويل الأجنأ من الرجال، وقيل: الطويل الجافي.
 وقال الليث: الهجنع الشيخ الأصلع.
 وأيضا: الظليم الأقرع وبه قوة قال الراجز:
  جذبا كرأس الأقرع الهجنع وهي أي: النعامة بهاء هجنعة.
 قال: والهجنع من أولاد الإبل: ما يوضع في حمارة القيظ وقلما يسلم حتى يقرع رأسه.
 ومما يستدرك عليه: الهجنع: الأسود.
 وهجنع بن قيس حديثه مرسل، وقد صحفه المصنف كما تقدمت الإشارة إليه.
 وجمع الهجنع: هجانيع، وأنشد ابن السكيت:
  عقما ورقما وحاريا تضاعفه                      على قلائص أمثال الهجانيع

##### Türkçe

**الهجنع**، **كعملس**: uzun, iri; el-Asmaʿî’den; el-Cevherî bunu **ه-ج-ع** terkibinde nakletti; **النون**’un زائد olduğuna işaret olarak. Zü’r-Rumme’den şu beyit okunmuştur:
  **هجنع** gitti, siyah kadifemsi bir (örtü) içinde;                      katîfelerden, elbisesinin üst kısmında saçak. Dedim ki: o, bir **ظليم**i vasfediyor. Yaʿkūb dedi: o, devekuşunun uzun erkeğidir.
 Başkası dedi: **الهجنع**: erkeklerden uzun, **الأجنأ** olan; ve denildi: kaba uzun.
 el-Leys dedi: **الهجنع** asıl (saçı) dökülmüş ihtiyardır.
 Ve ayrıca: kuvveti olan kel **الظليم**. Râciz dedi ki:
  çekerek, kel **الهجنع**’ın başı gibi. Ve o, yani: **النعامة**; onda **هجنعة** (ile).
 Dedi: ve **الهجنع** deve yavrularından: yaz sıcağının kızıllığında doğurtulan şeydir; ve nadiren kurtulur; ta ki başı kel oluncaya kadar.
 Ve ona ilâve edileceklerdendir: **الهجنع**: siyah.
 Ve **هجنع بن قيس**; hadisi mürseldir; musannif onu tashîf etmiştir; daha önce ona işaretin geçtiği gibi.
 **الهجنع**’ın cemi: **هجانيع**. İbnü’s-Sikkît şu beyiti okumuştur:
  kısır ve benekli ve **حاريا**; onu kat kat eder                      **قلائص** üzerinde, **الهجانيع** misalleri.
