# هدبد — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%AF%D8%A8%D8%AF/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%87%D8%AF%D8%A8%D8%AF/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [هدبد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%AF%D8%A8%D8%AF.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: هدبد

الهُدَبِدُ والهُدابِدُ: اللبن الخاثر جداً. ولَبَنٌ هُدَبِدٌ وفُدَفِدٌ، وهو الحامض الخاثر، وهو أَيضاً عَمَشٌ يكون في العينين، وقيل: الهُدَبِدُ الخَفَشُ، وقيل: هو ضعف البصر. ورجل هُدَبِدٌ: ضعيف البصر؛ وبِعَيْنِه هُدَبِدٌ أَي عَمَشٌ؛ قال:
إِنه لا يُبْرِئُ داءَ الهُدَبِدْ
مِثْلُ القَلايا مِنْ سَنَامٍ وكَبِدْ
قوله إِنه بضمة مُخْتَلسَة مثل قول العُجَيْرِ السَّلولي: فَبَيْناهُ يَشْري رَحْلَه قال قائلٌ:
لِمَنْ جَمَلٌ رِخْوُ المِلاطِ نجِيبُ؟
قال ابن بري: هذه الرواية هي المشهورة عند النحويين، قال: والصواب في إِنشاده على ما هو في شعر العجير: رَِخو المِلاط طَوِيلُ، لأَن القصيدة لامية؛ وبعده:
مُحلًّى بِأَطْواقٍ عِتاقٍ كأَنها
بَقايا لُجَيْنٍ، جَرْسُهُنَّ صَلِيل
المفضل: الهُدَبِدُ الشْبكَرةُ، وهو العَشاء يكون في العين؛ يقال: بعينه هُدَبِدٌ. والهدَبِدُ: الصمغ الذي يسيل من الشجَر أَسْوَدَ.

### Türkçe

**الهُدَبِدُ** ve **الهُدابِدُ**: çok katılaşmış süt. Ve **لَبَنٌ هُدَبِدٌ**
ve **فُدَفِدٌ**; o, ekşi katılaşmış olandır; ve o, ayrıca gözlerde bulunan bir **عَمَشٌ**tur; ve denildi:
**الهُدَبِدُ** **الخَفَشُ**tur; ve denildi: o, görmenin zayıflığıdır. Ve bir adam **هُدَبِدٌ**: görmesi zayıf;
ve onun gözünde **هُدَبِدٌ** vardır, yani bir **عَمَشٌ**; dedi ki:
İnne lâ yubrî’u dâ’e **الهُدَبِدْ**
Mithlu’l-qalâyâ min senâmin ve kebidْ

Onun sözü “inne”, gizlice alınmış bir ötre iledir; **العُجَيْرِ السَّلولي**’nin sözü gibi:
Fe-beynehû yeşrî rahlehû kâle kâilun:
Li-men cemelun rakhvu’l-milâti necîbu؟

İbn Berrî dedi: Bu rivayet nahivciler yanında meşhur olandır; dedi: ve onun inşadı hususunda doğru olan, **العجير**’in şiirinde olduğu üzere: **رَِخو المِلاط طَوِيلُ**; çünkü kaside lâmiyedir; ve ondan sonra:
Muhallâ bi-atvâqin ‘itâqin ke-enne-hâ
Bekâyâ lucaynin, cersu-hunne salîl

El-Mufaddal: **الهُدَبِدُ** **الشْبكَرةُ**dir; ve o, gözde bulunan **العَشاء**dır; denilir: onun gözünde
**هُدَبِدٌ** vardır. Ve **الهدَبِدُ**: ağaçtan siyah olarak akan zamk.
