# هرأ — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%B1%D8%A3/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%87%D8%B1%D8%A3/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [هرأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%B1%D8%A3.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: هرأ

ابن السكيت: قال عن الفزاري: هذه قِرَّةٌ لها هَريئَةٌ، على فَعيلَةٍ، أي يُصيبُ المالَ والناسَ منه ضُرٌّ وسَقْطَةٌ أو مَوْتٌ. الأصمعيّ: هَرَأَهُ البردُ يَهْرَؤُهُ هَرْءاً، أي اشتدَّ عليه حتَّى كاد يقتلُهُ. وهَرئَ المالُ بالكسر، وهَرِئَ القومُ فهم مُهْروءون، وقال ابن مقبلٍ يرثي عثمان بن عفَّان:
وملجإِ مَهْروئينَ يُلْفى به الحَـيا		إذا جَلَّفَتْ كَحْلٌ هو الأمُّ والأبُ
يعني بالحيا الغيثَ والخصبَ. وأهْرَأَهُ البردُ: لغةٌ في هَرَأَهُ، عن الفرَّاء. وأهْرَأْنا في الرواحِ، أي أبردنا. وهَرَأْتُ اللحمَ هَرْءاً، وأَهْرَأْتُهُ وهَرَّأْتُهُ تَهْرِئَةً، إذا أجدتَ إنضاجَهُ فتَهَرَّأَ حتَّى سقطَ عن العظمِ، فهو لحمٌ هَريءٌ. أبو زيد: هَرَأَ الرجلُ في منطِقِهِ هَرْءاً، إذا قال الخَنا والقَبيحَ. وقال ابن السكيت: هَرَأَ الكلامَ، إذا أكثر منه في خطأٍ، وهو منطِقُ هُراءُ، بالضم. وقال ذو الرمّة:
لها بَشَرٌ مثلُ الحرير ومَنْـطِـقٌرَخيمُ الحواشي لا هُراءٌ ولا نَزْرُ

### Türkçe

ابن السكيت: el-Fezârî’den şöyle dedi: Bu, kendisine **هَريئَةٌ** olan bir **قِرَّةٌ**dır; **فَعيلَةٍ** vezni üzerinedir; yani ondan mala ve insanlara bir zarar ve bir düşüş yahut bir ölüm isabet eder. el-Asma‘î: Soğuk onu **هَرَأَهُ**; onu **يَهْرَؤُهُ** **هَرْءاً**; yani ona şiddetlendi, ta ki onu neredeyse öldürecekti. Ve mal **هَرئَ** (kesre ile); ve kavim **هَرِئَ**; artık onlar **مُهْروءون**dur. İbn Mukbil, Osman b. Affân’ı mersiye söylerken dedi:
وملجإِ مَهْروئينَ يُلْفى به الحَـيا		إذا جَلَّفَتْ كَحْلٌ هو الأمُّ والأبُ
**الحَـيا** ile yağmuru ve bolluğu kastediyor. Ve soğuk onu **أهْرَأَهُ**: el-Ferrâ’dan, **هَرَأَهُ** hakkında bir lugattır. Ve biz akşam gidişinde **أهْرَأْنا**; yani serinledik. Ve eti **هَرَأْتُ** **هَرْءاً**; ve onu **أَهْرَأْتُ** ve onu **هَرَّأْتُهُ** **تَهْرِئَةً**; onu pişirmeyi iyi yaptığında; böylece o **تَهَرَّأَ**; ta ki kemikten düştü; artık o, **هَريءٌ** ettir. Ebû Zeyd: Adam, sözünde **هَرَأَ** **هَرْءاً**; çirkin ve kötü sözü söylediğinde. Ve İbnü’s-Sikkît dedi: Sözü **هَرَأَ**; onda hatada çokça bulunduğunda; ve o, (zamme ile) **هُراءُ** bir konuşmadır. Zû’r-Rumme dedi:
لها بَشَرٌ مثلُ الحرير ومَنْـطِـقٌرَخيمُ الحواشي لا هُراءٌ ولا نَزْرُ
