# هرب — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%B1%D8%A8/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%87%D8%B1%D8%A8/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [هرب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%B1%D8%A8.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: هرب

هَرَبَ
1 هَرَبَ ذ , (S, K,) aor. هَرُبَ ; not هَرَبَ , as some have imagined on account of the measure of the first of the following inf. ns., imagining thence also that the pret. is هَرِبَ; nor هَرَبَ with the pret. هَرَبَ, as some have supposed because of the guttural letter; for a guttural letter, when it is the first, is not reckoned as having any influence on the form of the aor.; nor هَرِبَ , as some have thought; (TA;) inf. n. هَرَبٌ (S, K) and مَهْرَبٌ and هَرَبَانٌ; (K;) He (a man, or any animal, TA) fled; ran away. (S, K.) ― -b2- اِلَيْكَ مِنْكَ المَهْرَبُ [To Thee I flee for refuge from Thee; i. e., from thy punishment: addressed to God]. (TA.) ― -b3- هَرَبَ مِنَ الوَتَدِ نِصْفُهُ Half of the wooden pin, peg, or stake, disappeared [in the ground]. (K.) -A2- هَرِبَ, aor. هَرَبَ , He became extremely aged, old and weak, or decrepit; i. q. هَرِمَ; (K;) of which it is a dial. form. (TA.)

هرّبه
2 هرّبه ذ , inf. n. تَهْرِيبُ, He made, or caused, him to flee, or run away. (S, K.) See also 4.

اهربه
4 اهربه ذ He forced, or compelled, him to flee, or run away. (K.) See also 2. ― -b2- اهربتِ الرِّيحُ The wind raised and carried away the dust, (K,) causing dust and dry herbage &c. to accumulate on the ground. (TA.) ― -b3- اهرب He (a horse, or other animal that runs, Lh) strove, or exerted himself, in going away, or in flight, being frightened, (ISk, S, K,) or not being frightened. (TA.) See جَاءَ مُهْرِبًا. ― -b4- اهرب He went, or travelled, far into, or through, the land. (TA.) [فى ↓ هَرَبَ الأَرْضِ, mentioned also in the TA, seems to signify the same.] ― -b5- اهرب فِى الأَمْرِ He immersed himself in the affair; took extraordinary pains in it. (K.) See جَاءَ مُهْرِبًا.

تهاربوا
6 تهاربوا ذ (S, O, K, art. فر,) They fled, one from another. (TK.)

هُرْبٌ
هُرْبٌ ذ The thin integument of fat that covers the stomach and intestines: or the fat [or caul] that is spread over the intestines: i. q. ثَرْبُ البَطْنِ: (K:) a word of the dial. of El-Yemen. (TA.)

مَا لَهُ هَارِبٌ وَلَا قَارِبٌ
مَا لَهُ هَارِبٌ وَلَا قَارِبٌ ذ He has not [of camels &c.] any that returns from water, nor any that comes to it; i. e., he has not anything; (Kh, S, K;) or, he has not anything, nor has he any people; an expression similar to مَا لَهُ سَعْنَةٌ وَلَا مَعْنَةٌ: (Lh:) accord. to IAar, هَارِبٌ signifies one who returns from water; and قَارِبٌ, one who seeks, or journeys to, water: (TA:) or the meaning is no one flees from him, nor does any one approach him; i. e., he is a person of no account. (As, K.) [In the TA a trad. is quoted which confirms the former signification.] See also art. قرب.

مَهْرَبٌ
مَهْرَبٌ ذ A place to which one flees; a place of refuge. (Msb.) ― -b2- فُلَانٌ لَنَا مَهْرَبٌ (assumed tropical:) Such a one is a refuge to us. (TA.)

جَاءَ مُهْرِبًا
جَاءَ مُهْرِبًا ذ He came striving, or exerting himself, in the affair: (Lh:) or, as some say, he came fleeing and in fright. (TA.)

مِهْرَبٌ
مِهْرَبٌ ذ A piece of wood, or wooden implement, which the sower, or ploughman, draws forward and backward [over the ground]. (K.) [A piece of the trunk of a tree, or of a thick branch, is thus drawn over the soil after sowing.]

### Türkçe

هَرَبَ
1 **هَرَبَ** ذ , (S, K,) muzârîsi **هَرُبَ**; **هَرَبَ** değildir, bazıları, aşağıdaki mastar isimlerinin ilkinin vezni sebebiyle öyle zannetmiş, buradan da mâzînin **هَرِبَ** olduğunu zannetmişlerdir; ne de boğaz harfi sebebiyle bazılarınca farz edildiği üzere mâzî **هَرَبَ** ile birlikte muzârîsi **هَرَبَ** olan (bir fiildir); çünkü boğaz harfi, ilk harf olduğunda, muzârînin şekli üzerinde herhangi bir tesire sahip sayılmaz; ne de bazıların düşündüğü gibi **هَرِبَ** (dir); (TA;) mastar ismi **هَرَبٌ** (S, K) ve **مَهْرَبٌ** ve **هَرَبَانٌ**; (K;) O (bir adam, yahut herhangi bir hayvan, TA) kaçtı; firar etti. (S, K.) ― -b2- **اِلَيْكَ مِنْكَ المَهْرَبُ** [Sana, Senden sığınmak için kaçarım; yani, Senin azabından: Allah’a hitap]. (TA.) ― -b3- **هَرَبَ مِنَ الوَتَدِ نِصْفُهُ** Ahşap kazığın, çivinin yahut payandanın yarısı [toprağın içinde] kayboldu. (K.) -A2- **هَرِبَ**, muzârîsi **هَرَبَ**, O aşırı derecede yaşlandı, ihtiyarladı ve zayıfladı, yahut düşkünleşti; **هَرِمَ** ile aynı manadadır; (K;) bunun lehçe şeklidir. (TA.)

هرّبه
2 **هرّبه** ذ , mastar ismi **تَهْرِيبُ**, O, onu kaçırdı, yahut kaçmasına sebep oldu. (S, K.) 4’e de bak.

اهربه
4 **اهربه** ذ O, onu kaçmaya, yahut firar etmeye zorladı, yahut mecbur etti. (K.) 2’ye de bak. ― -b2- **اهربتِ الرِّيحُ** Rüzgâr tozu kaldırdı ve götürdü, (K,) tozun ve kuru otun vb. yerde birikmesine sebep olarak. (TA.) ― -b3- **اهرب** O (koşan bir at, yahut başka bir hayvan, Lh) korkmuş olarak, (ISk, S, K,) yahut korkmuş olmayarak, uzaklaşmada yahut kaçışta çabaladı, yahut gayret etti. (TA.) **جَاءَ مُهْرِبًا**’ya bak. ― -b4- **اهرب** O, araziye uzakça gitti, yahut arazi içinde uzaklara yol aldı. (TA.) [TA’da da zikredilen **هَرَبَ الأَرْضِ** ↓ fî, aynı manaya delâlet ediyor görünür.] ― -b5- **اهرب فِى الأَمْرِ** O, işe daldı; onda olağanüstü gayret gösterdi. (K.) **جَاءَ مُهْرِبًا**’ya bak.

تهاربوا
6 **تهاربوا** ذ (S, O, K, madde **فر**, ) Onlar birbirlerinden kaçtılar. (TK.)

هُرْبٌ
**هُرْبٌ** ذ Mideyi ve bağırsakları örten yağın ince zarı: yahut bağırsakların üzerine yayılmış olan yağ [yahut gömlek yağı]: **ثَرْبُ البَطْنِ** ile aynı manadadır: (K:) Yemen lehçesinden bir kelimedir. (TA.)

مَا لَهُ هَارِبٌ وَلَا قَارِبٌ
**مَا لَهُ هَارِبٌ وَلَا قَارِبٌ** ذ Onun [develerden vb.] sudan döneni de yoktur, suya geleni de; yani, onun hiçbir şeyi yoktur; (Kh, S, K;) yahut, onun hiçbir şeyi yoktur ve onun hiçbir adamı da yoktur; **مَا لَهُ سَعْنَةٌ وَلَا مَعْنَةٌ**’ye benzer bir ifadedir: (Lh:) IAar’a göre **هَارِبٌ**, sudan dönen kimse demektir; ve **قَارِبٌ**, suyu arayan, yahut suya yolculuk eden kimse: (TA:) yahut mana şudur: ondan kimse kaçmaz ve ona kimse yaklaşmaz; yani, o itibarsız bir kimsedir. (As, K.) [TA’da, önceki manayı teyit eden bir rivayet nakledilmiştir.] Madde **قرب**’a da bak.

مَهْرَبٌ
**مَهْرَبٌ** ذ Kaçılan yer; sığınılacak yer. (Msb.) ― -b2- **فُلَانٌ لَنَا مَهْرَبٌ** (mecaz kabul edilmiştir:) Falan kimse bizim için bir sığınaktır. (TA.)

جَاءَ مُهْرِبًا
**جَاءَ مُهْرِبًا** ذ O, işte çabalayarak, yahut gayret ederek geldi: (Lh:) yahut, bazıların dediğine göre, o kaçıp korku içinde geldi. (TA.)

مِهْرَبٌ
**مِهْرَبٌ** ذ Ekenin yahut çiftçinin [toprak üzerinde] ileri geri çektiği bir tahta parçası, yahut tahta alet. (K.) [Bir ağacın gövdesinden, yahut kalın bir daldan bir parça, ekimden sonra toprağın üzerinde böyle çekilir.]
