# هرط — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%B1%D8%B7/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%87%D8%B1%D8%B7/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [هرط](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%B1%D8%B7.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: هرط

هرط عرضه يهرطه هرطا، و هرط فيه، وعلى الأخير اقتصر الجوهري، قال: طعن فيه وتنقصه، وزاد غيره: ومزقه ومثله: هرته، وهرده، ومزقه،وهرطمه. وقيل: الهرط في جميع الأشياء الممزق العنيف، لغة في الهرت.
 وهرط في الكلام: سفسف وخلط، نقله الليث. وقال ابن دريد: ناقة هرط، بالكسر، أي مسنة، ج: أهراط وهروط، وهي الماجة التي قد انكسرت أسنانها، فهي لا تحبس لعابه، تمجه مجا.
 والهرط، بالكسر: لحم مهزول كالمخاط لا ينتفع به، لغثاثته، عن الفراء، ويفتح، عن ابن الأعرابي، قال: وهو اللحم الذي يتفتت إذا طبخ.
 والهرط: الرجل المتمول، والذي نقله الصاغاني: الهرط: الكثير من المال والناس عن ابن عباد. والهرط: النعجة الكبيرة المهزولة، كالهرطة، بهاء، واقتصر الجوهري على الأخير.
 وقال الليث: نعجة هرطة، وهي المهزولة لا ينتفع بلحمها غثوثة.
 وهي، أي الهرطة من الرجال: الأحمق الجبان الضعيف، عن ابن شميل. قال الجوهري: ج أي جمع الهرطة هرط، كقرب في قربة. وقال ابن دريد: الهيرط، كصيقل: الرخو.
 وتهاراطا: تشاتما، نقله الجوهري. ومما يستدرك عليه: هرط الرجل، كفرح، إذا استرخى لحمه بعد صلابة من علة أو فزع. وقال غيره: الهرط، بالفتح: أكلك الطعام ولا تشبع.
 والهرط، بالكسر: الكثير من الناس، نقله الصاغاني.

### Türkçe

**هرط**: Onun ırzını (namusunu) **يهرطه** **هرطا** (şöyle) **هرط** etti; ve onda **هرط** etti; ve sonuncusu üzerine Cevherî iktisar etti; dedi ki: onda ta‘n etti ve onu eksiltti (ayıpladı). Başkası da artırdı: ve onu parçaladı; ve onun benzeri: **هرته** ve **هرده** ve onu parçaladı ve **هرطمه**. Ve denildi ki: **الهرط** bütün şeylerde şiddetli yırtıp-parçalama (olan şey)dir; **الهرت**’te bir lugattır.

Ve sözde **هرط** etti: bayağılaştı ve karıştırdı; bunu Leys nakletti. İbn Düreyd dedi ki: **ناقة هرط** (kesre ile), yani yaşlı; çoğulu: **أهراط** ve **هروط**; o, dişleri kırılmış olan **الماجة**’dir; artık salyasını tutmaz; onu tükürür, tükürme (şeklinde).

Ve **الهرط** (kesre ile): sümük gibi zayıf et; ondan faydalanılmaz; onun gevşekliğinden dolayı; Ferrâ’dan. Ve fetha ile de (gelir); İbnü’l-A‘râbî’den. Dedi ki: o, pişirildiğinde ufalanan ettir.

Ve **الهرط**: mal sahibi adam. Sâgânî’nin naklettiği: **الهرط**: İbn Abbâd’dan, mal ve insanların çok olanı. Ve **الهرط**: büyük zayıf dişi koyun; **الهرطة** gibi, **هاء** ile; Cevherî sonuncusu üzerine iktisar etti.

Leys dedi ki: **نعجة هرطة**; o, zayıf olandır; etinden faydalanılmaz; gevşeklik (sebebiyle).

Ve o, yani erkeklerden **الهرطة**: ahmak, korkak, zayıf; İbn Şümeyl’den. Cevherî dedi ki: yani **الهرطة**’nın cem‘i **هرط**’tır; **قرب**’un **قربة**’da (olduğu) gibi. İbn Düreyd dedi ki: **الهيرط**; **كصيقل** (vezninde): yumuşak (gevşek).

Ve **تهاراطا**: birbirlerine sövdüler; Cevherî bunu nakletti. Ve ona istidrâk edilenlerdendir: adam **هرط** etti, **كفرح** (vezninde), eğer bir hastalık veya korkudan, bir sertlikten sonra eti gevşerse. Başkası dedi ki: **الهرط** (fetha ile): yemeği yemen ve doymaman.

Ve **الهرط** (kesre ile): insanların çokluğu; Sâgânî bunu nakletti.
