# هرف — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%B1%D9%81/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%87%D8%B1%D9%81/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [هرف](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%B1%D9%81.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: هرف

هرف يهرف هرفا: أطرأ في المدح والثناء على الشيء، وجاوز القدر فيهما، وأطنب في ذلك، حتى كأنه يهدر إعجابا به. وقال الليث: الهرف: شبه الهذيان من الإعجاب بالشيء، ومنه الحديث: أن رفقة جاءت إلى النبي صلى الله عليه وسلم، وهم يهرفون بصاحب لهم، ويقولون: يا رسول الله ما رأينا مثل فلان، ما سرنا إلا كان في قراءة، ولا نزلنا إلا كان في صلاة. قال أبو عبيد: يهرفون به أي: يمدحونه، ويطنبون في الثناء عليه. أو مدح بلا خبرة عن ابن الأعرابي، يقال: لا تهرف بما لا تعرف كما في الصحاح، ويروى: قبل أن تعرف، أي: لا تمدح قبل التجربة، وهو أن تذكره في أول كلامك، ولا يكون ذلك إلا في حمد وثناء. وأهرف الرجل: نما ماله كأحرف، نقله الجوهري. وأهرفت النخلة: عجلت إتاءها نقله الجوهري كهرفت تهريفا وهذه عن أبي حاتم في كتاب النخلة. وهرفوا إلى الصلاة تهريفا: عجلوا يقال: رأيت قوما يهرفون في الصلاة: أي يعجلون، نقله أبو حاتم، وقال ابن فارس: ما أرى هذه الكلمة صحيحة، أو هذه الصواب أي: هرف وأهرف غلط من الجوهري أي: أن أبا حاتم اقتصر في كتاب النخلة على هرفت النخلة، وسكت عن ذكر أهرفت، كابن دريد وابن عباد والأزهري، فيكون أهرفت غلطا، هذا مؤدي كلامه، وأنت خبير بأن مثل هذا لا يعد وهما ولا غلطا، فإن الجوهري ثقة، لا يدافع فيما جاء به، فتأمل.
 ومما يستدرك عليه: يهرف، كيضرب: اسم سبع، سمي به لكثرة صوته. والهرف: الهدر والهذيان، عن ابن الأعرابي. والهرف: الأول. والهرف: ابتداء النبات، عن ثعلب. وهرف يهرف: تابع صوته. وهرفته الريح: استخفته، قال الزمخشري: ومنه قول أهل بغداد: الهرف جرف؛ أي: من جاء بالبواكير جرف أموال الناس.

### Türkçe

**هرف** **يهرف** **هرفا**: Bir şeyi övgü ve sena içinde aşırı methetmek, ikisinde de ölçüyü aşmak ve bunda uzatmak; ta ki sanki ona hayranlıktan gevezelik ediyor gibi.

Leys dedi: **الهرف**: Bir şeye hayranlıktan, hezeyana benzer bir şeydir. Ondan hadis: Bir kafile Peygamber’e صلى الله عليه وسلم geldi; onlar, kendilerinden bir arkadaş hakkında **يهرفون** ediyorlar ve diyorlardı: “Ey Allah’ın Resulü, falan gibi birini görmedik; yürüdüğümüzde mutlaka kıraat içinde olurdu, konakladığımızda mutlaka namaz içinde olurdu.”

Ebû Ubeyd dedi: “Onun hakkında **يهرفون**” yani: onu methediyorlar ve ona sena içinde uzatıyorlar.

Veya: İbnü’l-A‘râbî’den, tecrübesizce bir övgü. Denir: **لا تهرف بما لا تعرف**; **الصحاح**’ta olduğu gibi. Ve rivayet edilir: “**قبل أن تعرف**”; yani: tecrübeden önce methetme. Bu, onu sözünün başında anmandır; bu da ancak hamd ve sena içinde olur.

**وأهرف الرجل**: Malı çoğaldı; **كأحرف**. Cevherî onu nakletti.

**وأهرفت النخلة**: Ürün vermesini çabuklaştırdı. Cevherî onu nakletti; **كهرفت تهريفا**. Bu, Ebû Hâtim’den **كتاب النخلة**’dedir.

**وهرفوا إلى الصلاة تهريفا**: Acele ettiler. Denir: “Namazda bir kavim gördüm, **يهرفون**”; yani acele ediyorlar. Ebû Hâtim nakletti.

İbn Fâris dedi: “Bu kelimeyi sahih görmüyorum; yahut doğru olan budur”; yani: **هرف** ve **أهرف** Cevherî’den bir yanlıştır. Yani: Ebû Hâtim **كتاب النخلة**’de **هرفت النخلة** ile yetindi ve **أهرفت**’i anmayı zikretmeden sustu; İbn Düreyd, İbn Abbâd ve Ezherî gibi. Böylece **أهرفت** bir yanlış olur. Bu, onun sözünün götürdüğü neticedir. Sen bilirsin ki bunun gibisi vehim ve yanlış sayılmaz; çünkü Cevherî güvenilirdir, getirdiği şeyde ona karşı çıkılmaz; öyleyse düşün.

Ve onun üzerine istidrâk edilenlerdendir: **يهرف** ( **كيضرب** ): Yırtıcı bir hayvan adıdır; sesinin çokluğundan dolayı onunla adlandırılmıştır.

**الهرف**: Gevezelik ve hezeyan; İbnü’l-A‘râbî’den.

**الهرف**: Birincisi.

**الهرف**: Bitkinin başlangıcı; Sa‘leb’den.

**وهرف يهرف**: Sesini tâkip etti.

**وهرفته الريح**: Onu hafif buldu (yerinden oynattı).

Zemahşerî dedi: Ondandır Bağdat ehlinin sözü: **الهرف جرف**; yani: erkenci ürünlerle gelen, insanların mallarını süpürür.
