# هرم — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%B1%D9%85/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%87%D8%B1%D9%85/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [هرم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%B1%D9%85.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: هرم

باب الهاء والراء والميم معهما
ه ر م،ه م ر، ر ه م، م ه ر، م ر ه مستعملات ر م ه م ه م ل هرم: هَرِمَ يَهْرَمُ هَرَماً ومَهْرَماً، وهي: هَرِمة، وهُنّ هَرْمَى وَهَرِماتٌ.
والهَرْمُ: ضَرْبٌ من النبَّاتِ فيهِ مُلُوحة، وهو من أذلّ الحَمْض، وأَشَدِّه استبطاحاً على وجه الأرض، الواحدة: هَرْمة، وهو الذي يُقالُ له: حَيْهَلَة، ويُقالُ في مَثَلٍ: "أَذَلّ من هَرْمةٍ" قال زهير:
ووَطِئْتنا وَطْءاً على حَنَقٍ		وَطْءَ المُقَيَّد يابِسَ الهَرمِِ
وابنُ هِرْمة، وابنُ عِجْزة آخر ولد الشَّيخ والشَّيخة، ويُقال: وُلِدَ لهِرْمة.
وهَرْمة وهَرِم اسما رجلين .
همر: الهَمْرُ: صَبُّ الدَّمْعِ والماءِ والمَطَرِ، وهَمَر الماءُ، وأنهمر فهو هامِرٌ مُنْهَمِرٌ.
والفَرَسُ يَهْمِرُ الأرضَ هَمْراً، وهو شدَّة حَفْرِه الأرضَ بحوافِرِه، قال: "يُهامِرُ السَّهْلَ ويُولي الأَخْشَبا" والهمّارُ: النَّمّامُ. والمِهمارُ: الّذي يهمر عليك الكلامَ همراً، أي: يُكْثِرُ عليك.
رهم: الرِّهمةُ: مَطْرَةٌ ضعيفة القَطْر، دائمة، والجميع: رِهَمٌ ورِهام. ورَوْضةٌ مَرْهومة. والرِّهام من الطَّيْر: كلُّ شيء لا يَصْطادُ.
مهر: مَهَرْتُ المرأة: قطعتُ لها مَهْراً فيه مَمْهورة. قال:
أمُّكُمُ ناكحةٌ ضُرَيسا
مَهَرَها عُنَيِّزاً وتَيْسا
فإذا زوّجْتَها رجلاً على مَهْرٍ قلت: أَمْهَرْتُها.
وامرأةٌ مَهيرةٌ: غاليةُ المَهْر. والمهائر: الحرائر، وهنّ ضدّ السَّراري .
والمُهْرُ: وَلَدُ الرَّمَكَةِ والفَرَس، والأُنْثَى: مُهْرةٌ، والجميعُ: مهار ومِهارةٌ والماهِرُ: الحاذِقُ بكلّ عَمَل، وأكثرُ ما يُنْعَتُ به: السّابِحُ المُجِيدُ قال:
مِثْلَ الفُراتيّ إذا ما طما		يَقْذِفُ بالبُوصِيِّ والماهِر
ومَهَرْتُ به أَمْهَرُ به مَهارةً: إذا صرتَ به حاذقاً مره: المَرَهُ: خلافُ الكَحَل. وامرأة مَرْهاء: لا تتعهّد عينها بالكُحْل. وشَرابٌ أَمْرَهُ: ليس فيه من السَّواد شيء.

### Türkçe

باب **الهاء** و**الراء** ve **الميم** onlarla birlikte

**ه ر م**، **ه م ر**، **ر ه م**، **م ه ر**، **م ر ه** kullanımdadır; **ر م ه** **م ه م** **ل** yoktur. **هرم**: **هَرِمَ يَهْرَمُ** **هَرَماً** ve **مَهْرَماً**; dişisi: **هَرِمة**; onlar (dişiler): **هَرْمَى** ve **هَرِماتٌ**.

**الهَرْمُ**: içinde tuzluluk bulunan bitkiden bir türdür; **الحَمْض**ın en zelilidir ve yer yüzü üzerinde en şiddetli yayılıp yatandır; teki: **هَرْمة**; ona denilen: **حَيْهَلَة**; ve bir meselde denilir: "Bir **هَرْمة**den daha zelil." Züheyr dedi:
ووَطِئْتنا وَطْءاً على حَنَقٍ		وَطْءَ المُقَيَّد يابِسَ الهَرمِِ

Ve **ابنُ هِرْمة** ve **ابنُ عِجْزة**: şeyh ve şeyhenin son çocuğudur; ve denilir: **وُلِدَ لهِرْمة**.

Ve **هَرْمة** ve **هَرِم** iki erkeğin adıdır.

**همر**: **الهَمْرُ**: gözyaşını, suyu ve yağmuru dökmedir; ve su **هَمَر**; ve **أنهمر** olursa, o **هامِرٌ مُنْهَمِرٌ**dür.

Ve at yeri **يَهْمِرُ** **هَمْراً**; bu, toynaklarıyla yeri kazmasının şiddetidir. Dedi: "يُهامِرُ السَّهْلَ ويُولي الأَخْشَبا" ve **الهمّارُ**: laf taşıyıcıdır. Ve **المِهمارُ**: sana sözü **هَمْراً** **يهمر** eden, yani sana çoğaltandır.

**رهم**: **الرِّهمةُ**: damlası zayıf, sürekli bir yağmurdur; hepsi: **رِهَمٌ** ve **رِهام**. Ve **رَوْضةٌ مَرْهومة**. Ve kuştan **الرِّهام**: avlamayan her şeydir.

**مهر**: Kadına **مَهَرْتُ**: ona içinde **مَمْهورة** bulunan bir **مَهْر** kestim. Dedi:
أمُّكُمُ ناكحةٌ ضُرَيسا
مَهَرَها عُنَيِّزاً وتَيْسا

Onu bir erkeğe bir **مَهْر** üzerine evlendirince: **أَمْهَرْتُها** dersin.

Ve **امرأةٌ مَهيرةٌ**: **المَهْر**i pahalı olan. Ve **المهائر**: hür kadınlardır; onlar **السَّراري**nin zıddıdır.

Ve **المُهْرُ**: kısrağın ve atın yavrusudur; dişisi: **مُهْرةٌ**; hepsi: **مهار** ve **مِهارةٌ**. Ve **الماهِرُ**: her işte becerikli olandır; onunla en çok nitelenen: iyi yüzen yüzücüdür. Dedi:
مِثْلَ الفُراتيّ إذا ما طما		يَقْذِفُ بالبُوصِيِّ والماهِر

Ve onunla **مَهَرْتُ**; onunla **أَمْهَرُ** **مَهارةً**: onunla becerikli olduğun zaman.

**مره**: **المَرَهُ**: **الكَحَل**in zıddıdır. Ve **امرأة مَرْهاء**: gözünü sürmeyle gözetip bakmayan. Ve **شَرابٌ أَمْرَهُ**: onda siyahlıktan hiçbir şey olmayan.
