# هزبر (ه-ز-ب-ر) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%B2%D8%A8%D8%B1
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%87%D8%B2%D8%A8%D8%B1

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ه - ز - ب - ر
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 7 sözlük

## Sözlükler (7)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%B2%D8%A8%D8%B1/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

الهاء والزاي
دهلز: دهليز: إعراب دلّيج، فارسيّة.
زهدم: زَهْدَمٌ: اسمُ رَجُل، قال:
جزاني الزَّهدمانِ جزاءَ سَوْءٍ		وكنتُ المرء يُجْزَي بالكرامهْ
هزبر: الهِزَبْرُ: من أسماء الأسد.
هبرز: الهِبْرِزيّ: الجَلْدُ النّاِفُذ. والهِبْرَزيّ: الخُفُّ الجيِّدُ بلُغَة أهلِ اليمن، والهِبْرِزيّ: الأٍسد، قال:
ترى الثَّوْرَ يمشي راجعاً من ضَحائِهِ		بها مثلَ مَشْي الهِبْرِزيّ المُسْـروَلِ
بهزر: يُقال للنّخلة التي تَنَّاولُها بيدك: هي البُهْزُورةُ، والجميع: البهازر قال:
بَهَازراً لم تَتّخذْ مآزِرا
هرمز وهمرز: هُرْمُز وهامرز من الأسماء. قال الأعشَى:
هُمُ ضَرَبوا بالحِنْوِ حِنْوِ قُراقِرٍ		مُقَدِّمَة الهامَرْزِ حتّى تَوَلَّتِ
هرزم: الشَيخ والعجوز يُهَرْزمانِ. والهَرْزمة: لَوْكُ الشّيخ أو العجوز اللُّقَمَ في الفم، لا يَقْدرُ أَنْ يَمْضَغَها فهو يُدِيرُها في فيهِ.
زمهر:
الزّمهرير: شِدّة البرد، وقد ازْمَهَرَّ أزمهراراً.
لهزم: اللَّهْزِمتانِ مُضَيْغَتانِ عُلَيَّيانِ في أصل الحَنَكَيْنِ، في أَقْصَى الشِّدَقَيْنِ.

##### Türkçe

**الهاء** ve **الزاي**
**دهلز**: **دهليز**: **دلّيج**’in i‘râbı; Farsçadır.
**زهدم**: **زَهْدَمٌ**: bir adam adıdır; dedi ki:
جزاني الزَّهدمانِ جزاءَ سَوْءٍ		وكنتُ المرء يُجْزَي بالكرامهْ
**هزبر**: **الهِزَبْرُ**: aslanın adlarındandır.
**هبرز**: **الهِبْرِزيّ**: nüfûz edici deri. Ve **الهِبْرَزيّ**: Yemen ehlinin lügatinde iyi mest. Ve **الهِبْرِزيّ**: aslan; dedi ki:
ترى الثَّوْرَ يمشي راجعاً من ضَحائِهِ		بها مثلَ مَشْي الهِبْرِزيّ المُسْـروَلِ
**بهزر**: eliyle eriştiğin hurma ağacına denilir: o **البُهْزُورةُ**’dur; çoğulu: **البهازر**. Dedi ki:
بَهَازراً لم تَتّخذْ مآزِرا
**هرمز وهمرز**: **هُرْمُز** ve **هامرز** adlardandır. A‘şâ dedi ki:
هُمُ ضَرَبوا بالحِنْوِ حِنْوِ قُراقِرٍ		مُقَدِّمَة الهامَرْزِ حتّى تَوَلَّتِ
**هرزم**: ihtiyar erkek ve ihtiyar kadın **يُهَرْزمانِ**. Ve **الهَرْزمة**: ihtiyarın yahut ihtiyar kadının lokmaları ağızda çiğnemesi; onu çiğnemeye güç yetiremez de onu ağzında çevirip durur.
**زمهر**:
**الزّمهرير**: şiddetli soğuk; ve **ازْمَهَرَّ** **أزمهراراً**.
**لهزم**: **اللَّهْزِمتانِ**: iki üstte bulunan iki çiğnenen (et parçası); iki damağın aslında, iki yanağın en uç tarafında.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%B2%D8%A8%D8%B1/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

الهِزَبْرُ: الأسدُ.

##### Türkçe

**الهِزَبْرُ**: aslan.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%B2%D8%A8%D8%B1/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الهِزْبْرُ: من أَسماء الأَسد. والهَزَنْبَرُ والهَزَنْبَرانُ: الحديد السَّيِّءُ الخُلُقِ. وقال ابن السكيت: رجل هَزَنْبَرٌ وهَزَنْبَران أَي حديد وثَّابٌ. ابن الأَعرابي: ناقة هِزَبْرَةٌ صُلْبَةٌ؛ وأَنشد: هِزَبْرَةٌ ذاتُ نَسِيبٍ أَصْهَبَا

##### Türkçe

**الهِزْبْرُ**: aslanın adlarındandır. Ve **الهَزَنْبَرُ** ve **الهَزَنْبَرانُ**:
kötü huylu sert (kimse). İbnü’s-Sikkît dedi: **رجل هَزَنْبَرٌ** ve **هَزَنْبَران**
yani sert, atılgan. İbnü’l-A‘râbî: **ناقة هِزَبْرَةٌ** serttir; ve inşad etti:

**هِزَبْرَةٌ ذاتُ نَسِيبٍ أَصْهَبَا**

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%B2%D8%A8%D8%B1/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* ه ز ب ر * * الهِزَبْرُ * الأسد القوي

##### Türkçe

* ه ز ب ر * * **الهِزَبْرُ** * güçlü aslan.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%B2%D8%A8%D8%B1/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الهزبر، كسبحل ودرهم وعلابط: الأسد، الأخيرين نقلهما الصاغاني، واختلف في الهزبر فقيل: هو رباعي وهاؤه أصلية، وقيل: الهاء زائدة وأصله من الزبر وهو الدفع بقوة، نقله شيخنا. الهزبر: الغليظ الضخم، قيل: وبه سمي الأسد. الهزبر: الشديد الصلب. قال ابن الأعرابي: ناقة هزبرة: صلبة، وأنشد:
  هزبرة ذات سبيب أصهبا ج هزابر. والهزنبر، كسفرجل: الكيس الحاد الرأس، كالهزنبران، وتفسيرهما بالسيء الخلق وهم من الجوهري، والصواب فيهما بزاءين، نبه عليه الصاغاني، وسيأتي في موضعه. واختلف في هاء الهزنبر الذي فسره الجوهري بالسيء الخلق. فقيل: أصلية، وإليه مال الشيخ أبو حيان، وعلى القول بزيادتها اقتصر ابن القطاع في الأبنية. وهزبره هزبرة: قطعه. ونقل الحافظ في التبصير أن أحد شيوخه من أهل الإسكندرية ممن سمع على أبي العباس بن المصفي لقبه هزبر، وضبطه بفتح الهاء. وأبو شجاع محمد بن عبد الله الهزبري الصوفي، سمع من أبي الوقت، ضبطه الحافظ بفتح الهاء.

##### Türkçe

**الهزبر**، **كسبحل** ve **درهم** ve **علابط**: aslan; son ikisini **الصاغاني** nakletti. **الهزبر** hakkında ihtilaf edildi; denildi ki: o dörtlüdür ve onun **هاء**’sı aslîdir. Ve denildi ki: **الهاء** ziyadedir ve aslı **الزبر**’dendir; o, kuvvetle itmedir; bunu şeyhimiz nakletti. **الهزبر**: kalın, iri. Denildi ki: aslan bununla adlandırıldı. **الهزبر**: şiddetli, katı. **ابن الأعرابي** dedi: **ناقة هزبرة**: katı. Ve inşad etti:
  **هزبرة ذات سبيب أصهبا** ج **هزابر**. **الهزنبر**, **كسفرجل**: başı sivri keskin olan **الكيس**; **كالهزنبران** gibi. İkisini de kötü huylu diye tefsir etmeleri **الجوهري**’dendir. Doğrusu ise ikisinde de iki **زاء** iledir; buna **الصاغاني** dikkat çekti; yerinde gelecektir. **الجوهري**’nin kötü huylu diye tefsir ettiği **الهزنبر**’in **هاء**’sı hakkında ihtilaf edildi. Denildi ki: aslîdir; buna şeyh **أبو حيان** meyletti. Ziyade olduğu görüşü üzere ise **ابن القطاع** bina(lar)da iktisar etti. Ve **هزبره هزبرة**: onu kesti. **الحافظ** **التبصير**’de nakletti ki: İskenderiye ehlinden, **أبي العباس بن المصفي**’den sema etmiş olan şeyhlerinden birinin lakabı **هزبر** idi; onu **الهاء**’nın fethasıyla ضبط etti. Ve sûfî **أبو شجاع محمد بن عبد الله الهزبري**; **أبي الوقت**’ten sema etti; onu **الحافظ** **الهاء**’nın fethasıyla ضبط etti.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%B2%D8%A8%D8%B1/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

هِزَبْرٌ
هِزَبْرٌ ذ and هِزْبَرٌ and هُزَابِرٌ, (K,) or the first [only], (TA,) Thick and bulky: and strong and hard or hardy: pl. هَزَابِرُ. (K.) You say, نَاقَةٌ هِزَبْرَةٌ A hard, or hardy, she-camel. (IAar.) ― -b2- Also, the first, (S, K,) and the second and third, (Sgh, K,) The lion: (S, Sgh, K,) accord. to some, because of his thickness and bulkiness. (TA.) Some say that the ه is a radical letter: others, that it is augmentative, and that the word is from زَبْرٌ, signifying the “ act of repelling with strength. ” (MF, TA.)

##### Türkçe

**هِزَبْرٌ** **ذ** ve **هِزْبَرٌ** ve **هُزَابِرٌ**, (K,) yahut birincisi [yalnız], (TA,) kalın ve iri yapılı: ve güçlü ve sert yahut dayanıklı: çoğulu **هَزَابِرُ**. (K.) Şöyle dersin: **نَاقَةٌ هِزَبْرَةٌ** sert, yahut dayanıklı bir dişi deve. (IAar.) ― -b2- Yine, birincisi, (S, K,) ve ikincisi ve üçüncüsü, (Sgh, K,) aslan: (S, Sgh, K,) bazılarına göre, onun kalınlığı ve iri yapılılığı sebebiyle. (TA.) Bazıları der ki **ه** kök bir harftir: başkaları, onun ziyade (ek) olduğunu ve kelimenin **زَبْرٌ**’dan olduğunu, “güçle geri püskürtme fiili”ni ifade ettiğini. (MF, TA.)

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%B2%D8%A8%D8%B1/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

هَزْبَرَ
هَزْبَرَ
a.  Cut off.

هِزْبَر
هِزْبَر 52 , ( pl. هَزَاْبِرُ 47 ),
a.  Strong, sturdy.

b.  Lion.

هِزَبْر
هِزَبْر ,  هُزَابِر
a.  see 52 .

##### Türkçe

هَزْبَرَ
هَزْبَرَ
a. Kesip ayırdı.

**هِزْبَر**
**هِزْبَر** 52, (çoğ. **هَزَاْبِرُ** 47),
a. Güçlü, sağlam.

b. Aslan.

**هِزَبْر**
**هِزَبْر**, **هُزَابِر**
a. 52’ye bak.
