# هزق — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%B2%D9%82/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%87%D8%B2%D9%82/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [هزق](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%B2%D9%82.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: هزق

باب الهاء والقاف والزاي معهما
ه ز ق، ق ه ز، ز ه ق مستعملات
هزق:
امرأة هَزِقَةٌ ومِهْزِاقٌ: لا تَسْتقرٌّ في مَوضعٍ.
وحِماٌر هَزِقٌ: كثيرُ الاستِنانِ. قال:
وشَجَّ ظهْرَ الأرضِ رقّاصُ الهَزَقْ
قهز
القَهْزُ والقِهْزُ- لغتان: ضربٌ من الثّياب تُتَّخَذُ من صوفٍ كالمِرْعِزِيّ، وربّما خالطه الحريرُ يشبّه به الشَّعر اللّيّن. قال رؤبة يصفُ حُمُر الوحش:
وآدَّرَعَتْ من قهْزِها سَرابِلا		أطارَ عَنْها الخِرَقَ الرَّعابِلا
يقول: سقط عنها العِفاءُ، ونبتَ تحته شَعَرٌ ليّن. قال:
كأنَّ لونَ القِهْزِ في خُصُورِها		والقُبْطُرِيّ البيض في تأزيزها
زهق:
زَهَقَتْ نفسُه، وهي تَزْهَقُ زُهُوقاً، أي: ذهبت. وكلّ شيء هلك وبَطَلَ فقد زَهَق ويقال للبئر البعيدة المَهواةِ: زاهقة وزَهُوق. قال أبو ذؤيب:
وأَشْعَثَ كسْبُهُ فَضَلاتُ ثَرْل		على أرجاءِ مَتْلَفَةٍ زَهُوقِ
والزّاهق: السّمينُ من الدوابّ. قال زهير:
مِنْها الشَّنُونُ ومنها الزّاهقُ الزَّهِمُ
ويقال: الزّاهقُ: الشّديدُ الهُزال حتى تجدَ زُهومَةَ غُثُوثِة لَحْمِهِ. والزّهِمُ: السّمين. والشَّنُونُ: الذي بدا فيه الهُزال، ويقال: بل هو الغايةُ في السِّمَنِ. والزَّهِمُ: الكثيرُ الشَّحْمِ.
والزَّهَقُ: الوَهْدَةُ، وآنْزَهَقَتْ أيدي الدّابَّةِ، إذا وقعت في وَهْدَةٍ ونحوها. قال:
كأنَّ أيديهنَّ تَهوِي في الزَّهَقْ
والزَّهْزَقَةُ: ترقيصُ الأمِّ الصّبيَّ. والزَّهْزاقُ: آسمُ ذلك الفِعل.
والزّهْزَقَةُ في سُوءِ الضَّحِكِ كالقَهْقَهَةِ.

### Türkçe

باب **الهاء** ve **القاف** ve **الزاي** onlarla birlikte

**ه ز ق**، **ق ه ز**، **ز ه ق** kullanımdadırlar.

**هزق**:
**امرأة هَزِقَةٌ** ve **مِهْزِاقٌ**: bir yerde durup yerleşmez.
Ve **حِماٌر هَزِقٌ**: çokça diş biletendir. Dedi ki:
Ve yerin sırtını yardı **رقّاصُ الهَزَقْ**

**قهز**
**القَهْزُ** ve **القِهْزُ** - iki lugat: yünden yapılan bir çeşit elbise; **المِرْعِزِيّ** gibi; bazen ipek ona karışır; onunla yumuşak saç benzetilir. Rü’be, yaban eşeklerini vasfederek dedi:
Ve **قهْزِها**’sından gömlekler giyindi; ondan paçavraları uçurdu, süratli ürküten
Der ki: ondan **العِفاءُ** düştü ve altında yumuşak bir saç bitti. Dedi ki:
Sanki **القِهْزِ**’in rengi onların bellerindedir; ve beyaz **القُبْطُرِيّ** onların kuşaklanmalarındadır

**زهق**:
**زَهَقَتْ نفسُه**; ve o **تَزْهَقُ زُهُوقاً**; yani: gitti. Ve her şey helâk olup bâtıl olursa, muhakkak **زَهَق** olur. Ve derin düşüşlü uzak kuyuya: **زاهقة** ve **زَهُوق** denir. Ebû Züeyb dedi:
Ve kazancı dağınık; **ثَرْل** artıkları, bir **مَتْلَفَةٍ زَهُوقِ**’un kenarları üzerindedir

Ve **الزّاهق**: binek hayvanlarından semiz olan. Züheyr dedi:
Ondan **الشَّنُونُ** ve ondan **الزّاهقُ الزَّهِمُ**

Ve denir: **الزّاهقُ**: şiddetli zayıflıktır; ta ki etinin cılızlığının kokusunu bulasın. Ve **الزّهِمُ**: semizdir. Ve **الشَّنُونُ**: onda zayıflık beliren kimsedir; ve denir: bilakis o, semizlikte son noktadır. Ve **الزَّهِمُ**: yağı çok olandır.

Ve **الزَّهَقُ**: çukurluktur. Ve **آنْزَهَقَتْ أيدي الدّابَّةِ**: hayvanın ön ayakları bir çukura ve benzerine düştüğü zaman. Dedi ki:
Sanki onların elleri **الزَّهَقْ**’a doğru düşüyor

Ve **الزَّهْزَقَةُ**: annenin çocuğu zıplatmasıdır. Ve **الزَّهْزاقُ**: o fiilin ismidir.

Ve kötü gülmede **الزّهْزَقَةُ**, **القَهْقَهَةِ** gibidir.
