# هشل — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%B4%D9%84/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%87%D8%B4%D9%84/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [هشل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%B4%D9%84.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: هشل

ابن سيده: الهَشِيلةُ، مثل فَعِيلة؛ عن كراع: كلُّ ما ركِبْت من غير إِذن صاحبه. الجوهري: الهَشِيلة من الإِبل وغيرها الذي يأْخذه الرجل من غير إِذن صاحبه يبلغ عليه حيث يريد ثم يردّه؛ وقال:
وكلُّ هَشِيلةٍ، ما دُمْتُ حَيّاً،
عَلَيَّ محرَّم إِلاَّ الجِمال
والهَيْشَلة من الإِبل وغيرها: ما اعْتَصَب؛ قال أَبو منصور: هذا حرف وقع فيه الخطأ من جهتين: إِحداهما في نفس الكلمة، والأُخرى في تفسيرها، والصواب الهَشِيلة من الإِبل وغيرها ما اغتُصِب لا ما اعْتَصب؛ قال: وأُثبت لنا عن ثعلب عن ابن الأَعرابي أَنه قال: يقول مُفاخِر العرب منَّا من يُهْشِل أَي منا من يعطي الهَشِيلة، وهو أَن يأْتي الرجل ذو الحاجة إِلى مُراح الإِبل فيأْخذ بعيراً فيركبه فإِذا قضى حاجته ردَّه، وأَما الهَيْشَلة، على فَيْعَلة، فإِن شمراً وغيره قالوا:: هي الناقة المُسِنَّة السمينة، والله أَعلم.

### Türkçe

İbn Sîde: **الهَشِيلةُ**, **فَعِيلة** vezni gibi; Kurâ‘dan: sahibinin izni olmaksızın bindiğin her şey. el-Cevherî: **الهَشِيلة** develerden ve başkalarından, adamın sahibinin izni olmaksızın aldığı; onunla istediği yere varır, sonra onu geri verir; ve dedi ki:

Ve her **هَشِيلة** (ki), hayatta olduğum müddetçe,
Bana haramdır; ancak develer müstesna.

Ve **الهَيْشَلة** develerden ve başkalarından: gasp edilen şey; Ebû Mansûr dedi: Bu, iki yönden hata düşmüş bir harftir: birincisi kelimenin kendisinde, ikincisi onun tefsirinde; doğru olan, develerden ve başkalarından **الهَشِيلة**: **اغتُصِب** edilen şeydir, **اعْتَصب** edilen değil; dedi: Ve bize Sa‘leb’den, İbnü’l-A‘râbî’den sabit kılındı ki o dedi: Arapların övüneni der ki: bizden, **يُهْشِل** eden vardır; yani bizden **الهَشِيلة** veren vardır; o da, ihtiyaç sahibi adamın deve ağılına gelmesi, bir deve alıp ona binmesi; ihtiyacını giderince onu geri vermesidir. Ama **الهَيْشَلة**, **فَيْعَلة** üzere, Şemr ve başkaları dediler ki: o, yaşlı semiz dişi devedir; Allah daha iyi bilir.
