# هكد (ه-ك-د) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D9%83%D8%AF
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%87%D9%83%D8%AF

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ه - ك - د
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 4 sözlük

## Sözlükler (4)

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D9%83%D8%AF/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

ه ك د
هكد ، كهد ، كده ، دهك : مستعملة .
أهمل الليث : هكد .
هكد : وروى أبو العباس عن ابن الأعرابي يقال : هَكَدَ الرجلُ ، إذا تشدَّدَ على غريمِه .
دهك : أهمله الليث : وقال رؤبة :
رُدّتْ رَجِيعاً بين أرحاء دُهُكْ
قال أبو عمرو : الدَّهْكُ الدَّقُّ والطحن وأَرحاؤها أنيابها وأسنانها .
كهد : قال الليث : اكوَهَدّ الشيخُ والفرخ : إذا ارتعد .
ثعلب عن ابن الأعرابي : كهد إذا ألَحَّ في الطلب ، وأَكْهَدَ صاحبه إذا أَتْعَبه .
وقال الفرزدق يصف عيراً وأتانَه :
موَقَّعَةٌ ببياض الرَّكوب
كهُودُ اليدين مع المُكهِدِ
أراد بكَهُود اليدين الأَتان ، وبالمُكْهِد العَيْر ، كهُود اليدين : سريعُهُ ، والمُكْهد : المتعِب ، ويقال : أصابه جَهْد وكَهْد ، ويقيني كاهداً قد أعيا ومُكْهداً ، وقد كَهَد وأَكْهَدَ ، وكَدَه وأكده كل ذلك إذا جَهَدَه الدُّؤُبُ .
كده : قال الليث : الكَدْهُ صكَّةٌ بحجر ونحوه ، يؤثِّرُ أَثَراً شَدِيداً ، وقال رؤبة :
وخافَ صَقْعَ القارعاتِ الكُدَّه
وقال ابن السكيت : يقال في وجهه كُدوه وكُدُوحٌ أي خُمُوشٌ ، وسَقَطَ فلانٌ فَتَكَدَّهَ وتكدَّحَ ، ويقالُ : هو يكْدَحُ كعياله ويكْدَهُ لعياله أي يكْسَبُ لهم ، ويقال : كَدَهَهُ الهمُّ يكدَهُهُ كَدْهاً : إذا جهده .
وقال أُسامةُ الهذَلِيُّ يصف الخمر :
إذا نُضِحَت بالماء وازداد فَوْرُها
نجا وهو مَكْدُوهٌ من الغَمِّ ناجدُ
يقول : إذا عَرِقَتْ الخمرُ وفارتْ بالغَلْي نجَا العَيْرُ ، والناجِدُ الذي قد عَرِقَ ، ويقال : في وجهه كُدُوهٌ وكُدُوحٌ ، أي خموش ، ومنه حديث النبي ( صلى الله عليه وسلم ) ( من سأل وهو غنيٌّ جاءتْ مسألتهُ يوم القيامة كُدُوحاً ) ، أي خُمُوشاً .

##### Türkçe

ه ك د
**هكد** , **كهد** , **كده** , **دهك** : kullanımdadır.
Leys ihmal etti: **هكد** .
**هكد** : Ve Ebû’l-‘Abbâs, İbnü’l-A‘râbî’den rivayet etti: denilir: **هَكَدَ الرجلُ** , adam borçlusuna karşı sıkı davrandığı zaman.
**دهك** : Leys onu ihmal etti: ve Rü’be dedi:
رُدّتْ رَجِيعاً بين أرحاء دُهُكْ
Ebû ‘Amr dedi: **الدَّهْكُ** dövme ve öğütmedir; ve **أَرحاؤها** onun azı dişleri ve dişleridir.
**كهد** : Leys dedi: **اكوَهَدّ** ihtiyar ve civciv; titrediği zaman.
Sa‘leb, İbnü’l-A‘râbî’den: **كهد** talepte ısrar ettiği zaman; ve **أَكْهَدَ صاحبه** onu yorduğu zaman.
Ve el-Ferazdak, bir yaban eşeğini ve dişisini vasfederek dedi:
موَقَّعَةٌ ببياض الرَّكوب
كهُودُ اليدين مع المُكهِدِ
**كهُودُ اليدين** ile dişi eşeği, **المُكْهِد** ile yaban eşeğini kastetti; **كهُودُ اليدين** : onun süratlisi; ve **المُكْهد** : yoran; ve denilir: ona **جَهْد** ve **كَهْد** isabet etti; ve beni, yorulmuş bir **كاهداً** ve bir **مُكْهداً**’dan korur; ve **كَهَد** ve **أَكْهَدَ** oldu; ve **كَدَه** ve **أكده**; bunların hepsi, sebat onu yorduğu zaman.
**كده** : Leys dedi: **الكَدْهُ** taş ve benzeriyle bir vuruştur; şiddetli bir iz bırakır; ve Rü’be dedi:
وخافَ صَقْعَ القارعاتِ الكُدَّه
İbnü’s-Sikkît dedi: denilir: yüzünde **كُدوه** ve **كُدُوحٌ**; yani çizikler; ve falan düştü de **فَتَكَدَّهَ** ve **تكدَّحَ**; ve denilir: o, ailesi için **يكْدَحُ** ve ailesi için **يكْدَهُ**; yani onlar için kazanır; ve denilir: **كَدَهَهُ الهمُّ** onu **يكدَهُهُ كَدْهاً**: onu yorduğu zaman.
Üsâme el-Hüzelî, şarabı vasfederek dedi:
إذا نُضِحَت بالماء وازداد فَوْرُها
نجا وهو مَكْدُوهٌ من الغَمِّ ناجدُ
Der ki: şarap terlediği ve kaynamayla kabardığı zaman yaban eşeği kurtuldu; ve **الناجِدُ** terlemiş olandır; ve denilir: yüzünde **كُدُوهٌ** ve **كُدُوحٌ**; yani çizikler; ve ondan, Peygamber’in ( صلى الله عليه وسلم ) hadisi: ( **من سأل وهو غنيٌّ جاءتْ مسألتهُ يوم القيامة كُدُوحاً** ) , yani çizikler.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D9%83%D8%AF/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

ابن الأَعرابي: يقال هَكَّدَ الرجل إِذا شَدَّدَ على غريمه.

##### Türkçe

İbnü’l-Aʿrâbî: Adam için, borçlusuna karşı şiddetlendirdiği zaman **هَكَّدَ** denir.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D9%83%D8%AF/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

هكد الرجل على غريمه تهكيدا، أهمله الجوهري، وقال ابن الأعرابي: إذا شدد عليه، وفي التكملة: تشدد عليه.

##### Türkçe

**هكد** adam, borçlusuna karşı **تهكيدا** olarak; el-Cevherî onu ihmal etti. İbnü’l-A‘râbî dedi ki: ona karşı **شدد عليه** olduğu zaman. Et-Tekmile’de: ona karşı **تشدد عليه**.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D9%83%D8%AF/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

هَكَدَ
هَكَدَ هَكَّدَ II
a.  [ 'Ala ], Dunned.

هٰكَذَا
هٰكَذَا
a.  Thus, so, thuswise.

##### Türkçe

هَكَدَ
**هَكَدَ** **هَكَّدَ** II
a. [ 'Ala ], **دُنِّدَ**.

هٰكَذَا
**هٰكَذَا**
a. Böyle, şöyle, bu suretle.
