# همت (ه-م-ت) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D9%85%D8%AA
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%87%D9%85%D8%AA

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ه - م - ت
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 4 sözlük

## Sözlükler (4)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D9%85%D8%AA/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الهاء والتاء والميم معهما
ه ت م، ت ه م، ت م ه، م ت ه مستعملات ه م ت، مهت مهملان هتم: الهَتْمُ: كَسْرً الثَّنِيَّة أو الثّنايا من الأصل، والنّعت: أهتم وهتماء.
والهُتامةُ: ما تكسّر من الشّيء .
تهم: تَهِمَ اللَّحُْ إذا تَغَيَّر . والتَّهِمُ: النّائم.
وتِهامةُ: اسم مكّة، والنّازل فيها: مُتْهِمٌ.
تمه: تَمِهَ اللَّبَنُ يَتْمَهُ تَمَهاً فهو تَمِهٌ، إذا تغيَّر.
وشاةٌ مِتْماهٌ: يَتْمَهُ لَبنُها رَيْثَ يُحلب..
والتَّمَهُ في اللَّبَن كالنَّمَس في الدَّسَم وغيره، والطِّيب ونَحْوه. نَمِسَ اللَّحْمُ وغيرُه: تَغَيَّر.
مته: المَتْهُ والتَّمتُّهُ: الأخذُ في البَطالة والغَواية. قال رؤبة:
بالحقِّ والباطلِ والتَّـمَـتُّـهِ
أيّامَ تُعطيني المُنَى وما أَشْتَهي

##### Türkçe

باب **الهاء** و**التاء** و**الميم** معهما
**ه ت م**، **ت ه م**، **ت م ه**، **م ت ه** kullanımdadır; **ه م ت**, **مهت** ise ihmâl edilmiştir. **هتم**: **الهَتْمُ**: **الثَّنِيَّة**’yi veya **الثّنايا**’yı kökünden kırmaktır; niteleme: **أهتم** ve **هتماء**.
**والهُتامةُ**: şeyden kırılan (parçalanan) şeydir.

**تهم**: **تَهِمَ** et, değiştiği zaman. **والتَّهِمُ**: uyuyan.
**وتِهامةُ**: Mekke’nin adıdır; onda inen: **مُتْهِمٌ**.

**تمه**: **تَمِهَ** süt, **يَتْمَهُ** **تَمَهاً**; o hâlde o **تَمِهٌ**’dir; değiştiği zaman.
**وشاةٌ مِتْماهٌ**: onun sütü, sağılıncaya kadar **يَتْمَهُ**.
Sütteki **التَّمَهُ**, yağdaki ve başkasındaki, ve güzel koku ve benzerindeki **النَّمَس** gibidir. **نَمِسَ** et ve başkası: değişti.

**مته**: **المَتْهُ** ve **التَّمتُّهُ**: boş işte ve sapkınlıkta (yolunda) tutunmaktır. Rü’be dedi ki:
بالحقِّ والباطلِ والتَّـمَـتُّـهِ
أيّامَ تُعطيني المُنَى وما أَشْتَهي

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D9%85%D8%AA/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

همت الثريد  ، إذا  توارى في الدسم  ، وذلك إذا علاه.  وأهمت الكلام، والضحك: أخفاه  ، قال شيخنا: قيل: إنه من الهمس، فالتاء بدل من السين، كما في أمثاله السابقة.

##### Türkçe

**همت** **الثريد**، eğer yağda gizlenirse; ve bu, onun üstünü kapladığı zaman olur. Ve **أهمت** sözü ve gülmeyi: onu gizledi. Şeyhimiz dedi: Denildi ki: O, **الهمس**’tendir; böylece **التاء** **السين**’in bedelidir; önceki benzerlerinde olduğu gibi.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D9%85%D8%AA/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

همَتَ
1 همَتَ ذ , [aor. هَمُتَ ,] It (ثَرِيد) became hidden in the grease; (K;) became overspread by the grease. (TA.)

اهمت الكَلَامَ
4 اهمت الكَلَامَ ذ , and الضَّحِكَ, He made speech, and laughter, low; he spoke, and laughed, low. (K.) It is said to be from الهَمْسُ; the س being changed into ت. (MF.)

##### Türkçe

**همَتَ**
1 **همَتَ** ذ , [muzâri‘ **هَمُتَ** ,] O (**ثَرِيد**) yağın içinde gizli oldu; (K;) yağ tarafından kaplandı. (TA.)

**اهمت الكَلَامَ**
4 **اهمت الكَلَامَ** ذ , ve **الضَّحِكَ**, O, sözü ve gülmeyi alçak yaptı; alçak sesle konuştu ve alçak sesle güldü. (K.) Bunun **الهَمْسُ**’tan olduğu söylenir; **س**’nin **ت**’ye çevrilmesiyle. (MF.)

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D9%85%D8%AA/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

هَمَتَ
هَمَتَ U ( n. ac. هَمْت 1 ),
a.  Was overspread.

أَهْمَتَ
أَهْمَتَ IV ,
a.  Spoke or laughed low.

##### Türkçe

هَمَتَ
**هَمَتَ** U (isim-fiil: **هَمْت** 1),
a. Yayılmış olmakla kaplandı.

أَهْمَتَ
**أَهْمَتَ** IV,
a. Alçak sesle konuştu veya güldü.
