# همر — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D9%85%D8%B1/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%87%D9%85%D8%B1/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [همر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D9%85%D8%B1.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: همر

باب الهاء والراء والميم معهما
ه ر م،ه م ر، ر ه م، م ه ر، م ر ه مستعملات ر م ه م ه م ل هرم: هَرِمَ يَهْرَمُ هَرَماً ومَهْرَماً، وهي: هَرِمة، وهُنّ هَرْمَى وَهَرِماتٌ.
والهَرْمُ: ضَرْبٌ من النبَّاتِ فيهِ مُلُوحة، وهو من أذلّ الحَمْض، وأَشَدِّه استبطاحاً على وجه الأرض، الواحدة: هَرْمة، وهو الذي يُقالُ له: حَيْهَلَة، ويُقالُ في مَثَلٍ: "أَذَلّ من هَرْمةٍ" قال زهير:
ووَطِئْتنا وَطْءاً على حَنَقٍ		وَطْءَ المُقَيَّد يابِسَ الهَرمِِ
وابنُ هِرْمة، وابنُ عِجْزة آخر ولد الشَّيخ والشَّيخة، ويُقال: وُلِدَ لهِرْمة.
وهَرْمة وهَرِم اسما رجلين .
همر: الهَمْرُ: صَبُّ الدَّمْعِ والماءِ والمَطَرِ، وهَمَر الماءُ، وأنهمر فهو هامِرٌ مُنْهَمِرٌ.
والفَرَسُ يَهْمِرُ الأرضَ هَمْراً، وهو شدَّة حَفْرِه الأرضَ بحوافِرِه، قال: "يُهامِرُ السَّهْلَ ويُولي الأَخْشَبا" والهمّارُ: النَّمّامُ. والمِهمارُ: الّذي يهمر عليك الكلامَ همراً، أي: يُكْثِرُ عليك.
رهم: الرِّهمةُ: مَطْرَةٌ ضعيفة القَطْر، دائمة، والجميع: رِهَمٌ ورِهام. ورَوْضةٌ مَرْهومة. والرِّهام من الطَّيْر: كلُّ شيء لا يَصْطادُ.
مهر: مَهَرْتُ المرأة: قطعتُ لها مَهْراً فيه مَمْهورة. قال:
أمُّكُمُ ناكحةٌ ضُرَيسا
مَهَرَها عُنَيِّزاً وتَيْسا
فإذا زوّجْتَها رجلاً على مَهْرٍ قلت: أَمْهَرْتُها.
وامرأةٌ مَهيرةٌ: غاليةُ المَهْر. والمهائر: الحرائر، وهنّ ضدّ السَّراري .
والمُهْرُ: وَلَدُ الرَّمَكَةِ والفَرَس، والأُنْثَى: مُهْرةٌ، والجميعُ: مهار ومِهارةٌ والماهِرُ: الحاذِقُ بكلّ عَمَل، وأكثرُ ما يُنْعَتُ به: السّابِحُ المُجِيدُ قال:
مِثْلَ الفُراتيّ إذا ما طما		يَقْذِفُ بالبُوصِيِّ والماهِر
ومَهَرْتُ به أَمْهَرُ به مَهارةً: إذا صرتَ به حاذقاً مره: المَرَهُ: خلافُ الكَحَل. وامرأة مَرْهاء: لا تتعهّد عينها بالكُحْل. وشَرابٌ أَمْرَهُ: ليس فيه من السَّواد شيء.

### Türkçe

باب **الهاء** ve**الراء** ve**الميم** onlarla birlikte

**ه ر م**، **ه م ر**، **ر ه م**، **م ه ر**، **م ر ه** kullanımdadır; **ر م ه** **م ه م** **ل هرم**: **هَرِمَ** **يَهْرَمُ** **هَرَماً** ve**مَهْرَماً**; ve o: **هَرِمة**; ve onlar: **هَرْمَى** ve**هَرِماتٌ**.

Ve**الهَرْمُ**: içinde tuzluluk bulunan bitkiden bir türdür; ve o, **الحَمْض**’ın en zelilidir ve yer yüzü üzerinde en şiddetli biçimde yayılıp yatandır; teki: **هَرْمة**; ve o, kendisine **حَيْهَلَة** denilen şeydir. Ve bir meselde denilir: "Bir **هَرْمة**’den daha zelil." Züheyr dedi ki:
ووَطِئْتنا وَطْءاً على حَنَقٍ		وَطْءَ المُقَيَّد يابِسَ الهَرمِِ

Ve**ابنُ هِرْمة** ve**ابنُ عِجْزة**: şeyh ve şeyhenin son çocuğudur; ve denilir: **وُلِدَ لهِرْمة**.

Ve**هَرْمة** ve**هَرِم** iki erkeğin adıdır.

**همر**: **الهَمْرُ**: gözyaşını ve suyu ve yağmuru dökmektir; ve su **هَمَر**; ve**أنهمر**; o hâlde o, **هامِرٌ مُنْهَمِرٌ**’dir.

Ve at, yeri **يَهْمِرُ** **هَمْراً**; ve o, toynaklarıyla yeri kazmasının şiddetidir. Dedi ki: "يُهامِرُ السَّهْلَ ويُولي الأَخْشَبا" Ve**الهمّارُ**: laf taşıyıcıdır. Ve**المِهمارُ**: sana sözü **يهمر** **همراً**; yani: sana çoğaltır.

**رهم**: **الرِّهمةُ**: damlası zayıf, sürekli bir yağmurdur; ve hepsi: **رِهَمٌ** ve**رِهام**. Ve**رَوْضةٌ مَرْهومة**. Ve kuştan **الرِّهام**: avlanmayan her şeydir.

**مهر**: **مَهَرْتُ** kadını: ona içinde **مَمْهورة** bulunan bir **مَهْر** kestim. Dedi ki:
أمُّكُمُ ناكحةٌ ضُرَيسا
مَهَرَها عُنَيِّزاً وتَيْسا

Sonra onu bir erkeğe bir **مَهْر** üzerine evlendirirsen: **أَمْهَرْتُها** dersin.

Ve**امرأةٌ مَهيرةٌ**: **المَهْر**’i pahalı olandır. Ve**المهائر**: hür kadınlardır; ve onlar, cariyelerin zıddıdır.

Ve**المُهْرُ**: kısrağın ve atın yavrusudur; ve dişisi: **مُهْرةٌ**; ve hepsi: **مهار** ve**مِهارةٌ**. Ve**الماهِرُ**: her işte becerikli olandır; ve en çok onunla nitelenen: iyi yüzen yüzücüdür. Dedi ki:
مِثْلَ الفُراتيّ إذا ما طما		يَقْذِفُ بالبُوصِيِّ والماهِر

Ve onunla **مَهَرْتُ**; onunla **أَمْهَرُ** **مَهارةً**: onunla becerikli olduğun zaman.

**مره**: **المَرَهُ**: **الكَحَل**’in zıddıdır. Ve**امرأة مَرْهاء**: gözünü **الكُحْل** ile gözetip bakımını yapmayan. Ve**شَرابٌ أَمْرَهُ**: onda siyahlıktan hiçbir şey olmayan.
