# همط — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D9%85%D8%B7/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%87%D9%85%D8%B7/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [همط](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D9%85%D8%B7.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: همط

الهَمْطُ: الظلم. هَمَطَ يَهْمِطُ هَمْطاً: خلَط بالأَباطِيلِ. وهَمَطَ الرجلَ واهْتَمَطَه: ظلمَه وأَخَذ منه ماله على سبيل الغَلَبة والجَوْر؛ قال الشاعر:
ومِنْ شدِيدِ الجَوْرِ ذِي اهْتِماطِ
والهَمَّاطُ: الظالم. وهَمَطَ فلان الناسَ يَهْمِطُهم إِذا ظلمهم حَقَّهم. وسئل إِبراهيم النخعي عن عُمَّال يَنْهَضُون إِلى القُرى فيَهْمِطون أَهلَها، فإِذا رجعوا إِلى أَهالِيهم أَهْدَوْا لجِيرانهم ودعَوْهم إِلى طَعامِهم، فقال: لهم المَهْنَأُ وعليهم الوزْر؛ معناه أَنهم يأْخذون منهم على سبيل القَهْر والغلَبة. يقال: همَطَ مالَه وطعامَه وعِرْضه واهتمطه إِذا أَخذه مرة بعد مرة من غير وجه، وفي رواية: كان العُمّال يَهْمِطُون ثم يَدْعُون فيُجابُون، يعني يدْعون إِلى طعامهم، يريد أَنه يجوز أَكل طعامهم وإِن كانوا ظلَمَة إِذا لم يتعيَّن الحرام. وفي حديث خالد بن عبد اللّه: لا غَزْوَ إِلا أَكْلةٌ بِهَمْطةٍ؛ استعمل الهَمْطَ في الأَخذ بِخُرْقٍ وعَجَلةٍ ونَهْب. أَبو عَدْنان: سأَلت الأَصمعي عن الهمط فقال: هو الأَخذ بخرق وظُلم؛ وقيل: الهمْط الأَخذ بغير تقدير، والهمْطُ الخَلْط من الأَباطِيل والظلمُ. تقول: هو يَهْمِط ويَخْلِطَ هَمْطاً وخَلْطاً. ويقال: همَط يَهْمِطُ إِذا لم يُبال ما قال وما أَكل. ابن الأَعرابي: امْتَرَزَ من عِرْضه واهْتَمَطَ إِذا شتمَه وعابَه. وقال ابن سيده: واهتمط عرضه شتمه وتنقَّصه، وقال: واهتَمَط الذئبُ السخْلة أَو الشاةَ أَخَذها؛ عن ابن الأَعرابي.

### Türkçe

**الهَمْطُ**: zulüm. **هَمَطَ يَهْمِطُ هَمْطاً**: bâtıllarla karıştırdı.

Ve **هَمَطَ** adamı ve **اهْتَمَطَه**: ona zulmetti ve galebe ve haksızlık yolu üzere ondan malını aldı; şair dedi ki:
ومِنْ شدِيدِ الجَوْرِ ذِي اهْتِماطِ

Ve **الهَمَّاطُ**: zalim. Ve falan kimse insanlara **هَمَطَ** eder, **يَهْمِطُهم**; onlara haklarını zulmettiği zaman. Ve İbrahim en-Nehaî’ye, köylere doğru kalkıp giden, sonra onların halkını **فَيَهْمِطون** eden âmiller hakkında soruldu; sonra kendi ahâlîlerine döndüklerinde komşularına hediye verirler ve onları yemeklerine çağırırlardı; o da dedi ki: “Onlara **المَهْنَأُ** ve onların üzerine **الوزْر**”; manası: onlardan kahır ve galebe yolu üzere alırlar. Denir: malını, yemeğini ve ırzını **همَطَ** etti ve **اهتمطه**; onu bir kereden sonra bir kere, bir vech olmaksızın aldığı zaman. Ve bir rivayette: âmiller **يَهْمِطُون** idiler, sonra çağırırlar, böylece icabet olunurdu; yani yemeklerine çağırırlar; haram tayin olunmadıkça, zalimler olsalar da, onların yemeğini yemenin caiz olduğunu ister. Ve Hâlid b. Abdillâh hadîsinde: “**لا غَزْوَ إِلا أَكْلةٌ بِهَمْطةٍ**”; **الهَمْطَ**ı, hoyratlık, acele ve yağma ile alma hususunda kullandı. Ebû Adnân: el-Asmaî’ye **الهمط** hakkında sordum, dedi ki: o, hoyratlık ve zulüm ile almadır; ve denildi: **الهمْط** takdir olmaksızın almadır; ve **الهمْطُ** bâtıllardan karıştırmadır ve zulümdür. Dersin: o **يَهْمِط** eder ve **يَخْلِطَ** eder; **هَمْطاً** ve **خَلْطاً** olarak. Ve denir: **همَط يَهْمِطُ**; söylediğine ve yediğine aldırmadığı zaman. İbnü’l-A‘râbî: ırzından **امْتَرَزَ** etti ve **اهْتَمَطَ** etti; ona sövdüğü ve ayıpladığı zaman. İbn Sîde dedi ki: ve ırzını **واهتمط** etti: ona sövdü ve onu eksiltti; ve dedi ki: kurt, oğlağı yahut koyunu **واهتَمَط** etti: onu aldı; İbnü’l-A‘râbî’den.
