# هنبر — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D9%86%D8%A8%D8%B1/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%87%D9%86%D8%A8%D8%B1/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [هنبر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D9%86%D8%A8%D8%B1.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: هنبر

الهنبر، كصنبر وسبحل وزبرج، أهمله الجوهري هنا وذكره في هبر بناء على أن النون زائدة، ولذا لم يصرح الصاغاني في التكملة بإهماله لها على عادته، والمصنف قد كتبه بالحمرة ليوهم أنه مستدرك عليه، وليس كذلك، وقد نبهنا على ذلك مرارا. وهو الضبع أو أبو الهنبر: الضبعان وأم الهنبر: الضبع في لغة بني فزارة، قال الشاعر، وهو القتال الكلابي واسمه عبيد بن المضرحي:
  يا قاتل الله صبيانا تجيء بهم                      أم الهنيبر من زند لها واري
  من كل أعلم مشقوق وتيرته                      لم يوف خمسة أشبار لشبار وبه فسر الأصمعي قول الشاعر:
  ملقين لا يرمون أم الهنبر

  والهنبرة: الأتان، كأم الهنبر، كزبرج، وقيل: هي الحمارة الأهلية. والهنبر، كجردحل وزبرج، كذا ضبطه ابن سيده أيضا: الثور والفرس، وهو أيضا: الأديم الرديء، وأنشد ابن الأعرابي:
  يا فتى ما قتلتم غير دعبو                      ب ولا من قوارة الهنبر قال: الهنبر ها هنا: الأديم أو أطرافه، وقال الأصمعي: الهنبر، كخنصر: الجحش، ومنه قيل للأتان: أم الهنبر، وهي بهاء. والهنابير: النهابير، إشارة إلى حديث صفة الجنة الذي ذكره كعب الأحبار فقال:  فيها هنابير مسك، يبعث الله تعالى عليها ريحا تسمى المثيرة فتثير ذلك المسك في وجوههم  . قالوا: الهنابير قلب النهابير، وهي رمال مشرفة، واحدها هنبور، ونهبور، أو أراد أنابير، جمع أنبار، فأبدل الهمزة هاء، كذا نقله الصاغاني. ومما يستدرك عليه: قال الأصمعي: الهنبر، كزبرج: ولد الضبع، نقله صاحب اللسان. والهنبور: الرمل المشرف.

### Türkçe

**الهنبر**; **صنبر** ve **سبحل** ve **زبرج** gibi; Cevherî bunu burada ihmal etti ve **هبر**’de zikretti; **النون**’un زائد olduğu esasına binaen; bu yüzden Sâğânî **التكملة**’de onu ihmal ettiğini âdeti üzere açıkça söylemedi; musannif onu kırmızıyla yazmıştır ki onun üzerine müstedrek olduğu vehmini versin; öyle değildir; buna defalarca dikkat çektik. Ve o: **الضبع** yahut **أبو الهنبر**: iki **الضبع**; ve **أم الهنبر**: Benî Fezâre lügatinde **الضبع**. Şair dedi; o, el-Kattâl el-Kilâbî’dir ve adı Ubeyd b. el-Mudarrahî’dir:
  Allah kahretsin çocukları; onlarla gelirsin                      **أم الهنيبر**’i; onun bir **زند**’inden bir **واري** vardır
  Her bir **أعلم**’den; **وتيرته**’si yarılmış                      Beş **أشبار**’ı bir **شبار**’a tamamlamadı
Ve bununla Asma‘î şairin sözünü tefsir etti:
  Bırakılmışlar; **أم الهنبر**’e atmazlar

Ve **الهنبرة**: **الأتان**; **أم الهنبر** gibi; **زبرج** gibi; ve denildi ki: o, evcil dişi eşektir. Ve **الهنبر**; **جردحل** ve **زبرج** gibi; İbn Sîdeh de onu böyle ضبط etti: **الثور** ve **الفرس**; ve o ayrıca: kötü **الأديم**’dir. İbnü’l-A‘râbî inşâd etti:
  Ey delikanlı, öldürdüğünüz başka değil **دعبو**                      b; ve **قوارة الهنبر**’den de değil
Dedi ki: **الهنبر** burada: **الأديم** yahut onun uçlarıdır. Asma‘î dedi: **الهنبر**; **خنصر** gibi: **الجحش**. Ondan dolayı **الأتان**’a **أم الهنبر** denildi; ve o, **بهاء** iledir. Ve **الهنابير**: **النهابير**; Ka‘b el-Ahbâr’ın zikrettiği cennetin sıfatı hadisine işaret olarak; dedi ki: “Onda **هنابير** misk vardır; Allah Teâlâ onların üzerine **المثيرة** denilen bir rüzgâr gönderir; o misk’i onların yüzlerinde harekete geçirir.” Dediler ki: **الهنابير**, **النهابير**’in kalbidir; ve o, yüksek kumlardır; onun teki **هنبور** ve **نهبور**’dur; yahut **أنابير**’i kastetti; **أنبار**’ın cem‘i; hemzeyi **هاء**’ya بدل etti; Sâğânî böyle nakletti. Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır: Asma‘î dedi: **الهنبر**; **زبرج** gibi: **ولد الضبع**; Lisân sahibi onu nakletti. Ve **الهنبور**: yüksek kumdur.
