# هوج — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D9%88%D8%AC/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%87%D9%88%D8%AC/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [هوج](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D9%88%D8%AC.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: هوج

الهوج، محركة: طول في حمق  ، كالهوك. هوج هوجا فهو أهوج. والأهوج: المفرط الطول مع هوج. ويقال للطويل إذا أفرط في طوله: أهوج الطول. ورجل أهوج بين الهوج: أي طويل به  طيش وتسرع  . وفي حديث عثمان:  هذا الأهوج البجباج  . الأهوج: المتسرع إلى الأمور كما يتفق. وقيل: الأحمق القليل الهداية. وفي الأساس: من المجاز: وهو أهوج الطول: مفرطه.  والهوجاء  من الإبل:  الناقة المسرعة حتى كأن بها هوجا  . وكذلك بعير أهوج. قال أبو الأسود.

  على ذات لوث أو بأهوج دوسر                      صنيع نبيل يملأ الرحل كاهله

  وقيل: إن الهوجاء من صفة الناقة خاصة، ولا يقال: جمل أهوج. وفي الأساس: من المجاز: وناقة هوجاء: كأن بها هوجا لسرعتها لا تتعهد مواطئ المناسم من الأرض. الهوجاء  الريح  التي  تقلع البيوت، ج هوج  ، بالضم، وهو مجاز. وقال ابن الأعرابي: هي الشديدة الهبوب من جميع الرياح. وقيل: ريح هوجاء: متداركة الهبوب كأن بها هوجا. وقيل: هي التي تحمل المور وتجر الذيل. ومما يستدرك عليه: التهوج: وهو الهوج. وقال أبو عمرو: في فلان عوج هوج: بمعنى واحد. وفي حديث مكحول:  ما فعلت في تلك الهاجة  يريد الحاجة. قيل: إنها لغية. ومن المجاز: الأهوج: الشجاع الذي يرمي بنفسه في الحرب، على التشبيه بالأحمق.

### Türkçe

**الهوج**, harekeli: ahmaklıkta bir uzunluk; **الهوك** gibi. **هوج** **هوجا**; o hâlde o **أهوج**tur. Ve **الأهوج**: **هوج** ile birlikte aşırı uzun olandır. Ve uzun olana, uzunluğunda aşırıya gittiği zaman, denilir: **أهوج الطول**. Ve **رجل أهوج** **بين الهوج**: yani, kendisinde taşkınlık ve acelecilik bulunan uzun (adam). Ve Osman’ın hadîsinde: “Bu **الأهوج البجباج**.” **الأهوج**: işlere, rast geldiği gibi, atılan (kimse)dir. Ve denildi: hidayeti az olan ahmak. Ve **الأساس**’ta: mecazdan: ve o, **أهوج الطول**dur: onun aşırısıdır. Ve develerden **الهوجاء**: sanki kendisinde **هوج** varmış gibi, süratli dişi devedir. Ve aynı şekilde **بعير أهوج**. Ebû’l-Esved dedi ki:

على ذات لوث أو بأهوج دوسر                      صنيع نبيل يملأ الرحل كاهله

Ve denildi: **الهوجاء**, dişi devenin sıfatındandır özellikle; ve “**جمل أهوج**” denilmez. Ve **الأساس**’ta: mecazdan: ve **ناقة هوجاء**: süratinden dolayı sanki kendisinde **هوج** varmış gibi; yerin, tırnakların bastığı yerleri gözetmez. **الهوجاء الريح**: evleri söküp çıkaran rüzgâr; çoğulu **هوج**; zamme ile; ve bu mecazdır. İbnü’l-A‘râbî dedi: o, bütün rüzgârlardan şiddetli esişlidir. Ve denildi: **ريح هوجاء**: ardı ardına esişlidir; sanki kendisinde **هوج** varmış gibi. Ve denildi: o, **المور**’u taşıyan ve eteği sürüyen (rüzgâr)dır. Ve kendisine istidrâk olunanlardandır: **التهوج**: ve o, **الهوج**dur. Ebû Amr dedi: falanda **عوج هوج** vardır: tek bir mânâdadır. Mekhûl’ün hadîsinde: “O **الهاجة**da ne yaptın?” **الحاجة**yı kasteder. Denildi: o, bir lugattır. Ve mecazdan: **الأهوج**: ahmağa benzetme üzere, savaşta kendisini atan yiğit.
