# هوز — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D9%88%D8%B2/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%87%D9%88%D8%B2/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [هوز](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D9%88%D8%B2.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: هوز

الهوز، بالضم، أهمله الجوهري. وقال ثعلب: هو الخلق. وقال ابن السكيت: هو الناس. قال ثعلب: تقول: ما في الهوز مثلك، أي الخلق، وكذلك ما في الغاط مثلك. قال ابن السكيت: ما أدري أي الهوز هو، وما أدري أي الطمش هو، رواه بعضهم: أي الهون هو، والزاي أعرف، أي أي الناس، قاله ابن سيده. قال الليث: الأهواز: تسع - هكذا بتقديم المثناة على السين في النسخ، والصواب سبع - كور بتقديم السين على الموحدة، كما هو نص الليث، ومثله في العباب، بين البصرة وفارس، لكل كورة منها اسم، ويجمعهن الأهواز أيضا، ليس للأهواز واحد من لفظه، ولا تفرد واحدة منهن بهوز، وهي أي تلك الكور السبعة: رامهرمز، وقد تقدم قريبا أنه بلد بخوزستان، وعسكر مكرم، قد ذكر أيضا في موضعه، وتستر، ذكر كذلك في موضعه، وجنديسابور، قد أشرنا إليه في س-ب-ر، وسوس، سيأتي في موضعه، وسرق، كسكر، سيأتي في موضعه، ونهر تيرى، بالكسر، قد ذكر في موضعه. فهؤلاء السبعة المذكورة عن الليث، زاد بعضهم على السبع، والزائد: أيذج، ومناذر، وقد تقدم أيضا أن مناذر بلدتان بنواحي الأهواز: كبرى وصغرى، وافتتح الأهواز أبو موسى الأشعري، في زمن عمر رضي الله عنه تعالى عنهما. وهوز الرجل تهويزا: مات وكذلك فوز تفويزا، قاله ابن دريد. قال الليث: هوز وهواز، وكذلك ما معها من الكلمات قبلها وبعدها: حروف، أي كلمات وضعت لحساب الجمل، أي من الواحد إلى الألف آحادا وعشرات ومئات، إنما تركوا فيها العدد المركب، كأحد عشر، ونحوه، فالهاء بخمسة، والواو بستة، والزاي بسبعة.

### Türkçe

**الهوز**; zamme ile; el-Cevherî onu ihmal etti. Sa‘leb dedi: O, **الخلق**tur. İbnü’s-Sikkît dedi: O, **الناس**tır. Sa‘leb dedi: “**الهوز** içinde senin gibisi yoktur” dersin; yani **الخلق**; ve yine “**الغاط** içinde senin gibisi yoktur.” İbnü’s-Sikkît dedi: “Hangi **الهوز** olduğunu bilmiyorum; hangi **الطمش** olduğunu da bilmiyorum.” Bazıları onu şöyle rivayet etti: “Hangi **الهون** olduğunu”; ve **الزاي** daha bilinenidir; yani “hangi **الناس**”; bunu İbn Sîde söyledi. el-Leys dedi: **الأهواز**: dokuzdur — nüshalarda **المثناة**’nın **السين**’e takdim edilmesiyle böyle; doğrusu yedidir — **كور**; **السين**’in **الموحدة**’ya takdimiyle; el-Leys’in nassı böyledir; **العباب**’da da bunun gibidir; Basra ile Fars arasındadır; onlardan her bir **كورة** için bir isim vardır; onları **الأهواز** da toplar; **الأهواز** için lafzından bir tekil yoktur; onlardan biri **هوز** ile tekilleştirilmez; ve o, yani o yedi **كور** şunlardır: **رامهرمز**; az önce onun **خوزستان**’da bir belde olduğu geçti; ve **عسكر مكرم**; o da yerinde zikredildi; ve **تستر**; o da yine yerinde zikredildi; ve **جنديسابور**; ona **س-ب-ر**’de işaret ettik; ve **سوس**; yerinde gelecektir; ve **سرق**; **سكر** gibi; yerinde gelecektir; ve **نهر تيرى**; kesre ile; yerinde zikredildi. İşte bunlar, el-Leys’ten zikredilen yedidir; bazıları yedinin üzerine artırdı; artırılan: **أيذج** ve **مناذر**; ve yine daha önce geçti ki **مناذر** **الأهواز** nahiyelerinde iki beldedir: büyük ve küçük. **الأهواز**’ı Ebû Mûsâ el-Eş‘arî, Ömer zamanında — Allah Teâlâ ikisinden de razı olsun — fethetti. Adam **هوز** etti, **تهويزا**: öldü; ve yine **فوز** **تفويزا**; bunu İbn Düreyd söyledi. el-Leys dedi: **هوز** ve **هواز**; ve yine onunla beraber, ondan önce ve sonra olan kelimeler: **حروف**tur; yani **الجمل** hesabı için konulmuş kelimelerdir; yani birden bine kadar; birler, onlar ve yüzler; ancak onlar, birleşik sayıyı, **أحد عشر** ve benzerini, onda terk ettiler; böylece **الهاء** beş iledir; ve **الواو** altı iledir; ve **الزاي** yedi iledir.
