# هوع — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D9%88%D8%B9/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%87%D9%88%D8%B9/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [هوع](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D9%88%D8%B9.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: هوع

هاع يَهُوع ويَهاع هَوْعاً وهُواعاً: تَهَوَّع وقاءَ، وقيل: قاء بلا كُلْفة، وإِذا تكلف ذلك قيل تَهَوَّعَ، وما خرج من حَلْقه هُواعة. ويقال: تهوَّع نفْسَه إِذا قاءَ بنفْسه كأَنه يخرجها، قال رؤْبة يصف ثوراً طعن كلاباً:
يَنْهَى به سَوَّارَهُنَّ الأَشْجَعا،
حتّى إِذا ناهَزَها تَهَوَّعا
قال بعضهم: تَهَوَّع أَي قاءَ الدم. ويقال: قاءَ نفْسَه فأَخْرَجَها. وحى اللحياني: هاعَ هَيْعُوعةً، في بنات الواو، تهوّع، ولا يتوجه، اللهم إِلا أَن يكون محذوفاً. وتهوَّع: تَكَلَّف القَيءَ. وهَوَّعَه: قَيّأَه. والتهوّع: التقيؤُ. يقال: لأُهَوِّعَنَّه ما أَكَلَ أَي لأُقَيِّئَنَّه ولأَسْتَخْرِجَنَّه من حَلْقه. وفي الحديث كان إِذا تسوَّك قال أُعْ أُعْ كأَنه يَتَهوَّع أَي يَتَقَيّأُ؛ والهُواعُ: القيءُ؛ ومنه حديث علقمة: الصائمُ إِذا ذَرَعَه القيءُ فليُتِمَّ صومَه وإِذا تَهَوَّع فَعَلَيْه القضاء أَي إِذا اسْتَقاءَ.
وهاعَ القومُ بعضُهم إِلى بعض أَي هَمُّوا بالوُثوب. والهُواعةُ: ما هاعَ به.
ورجُل هاعٌ لاعٌ: جَزُوعٌ، وامرأَة هاعةٌ لاعةٌ؛ قال ابن جني: تقديره عندنا فَعِلٌ مكسور العين.
وهُواعٌ: ذو القَعْدة؛ أَنشد ابن الأَعرابي:
وقَوْمِي لَدَى الهَيْجاءِ أَكْرَمُ مَوْقِفاً،
إِذا كانَ يومٌ من هُواعٍ عَصِيبُ

### Türkçe

**هاع** **يَهُوع** ve **يَهاع** **هَوْعاً** ve **هُواعاً**: **تَهَوَّع** ve kustu; ve denildi ki: külfetsiz kustu; eğer bunu külfetle yaparsa **تَهَوَّعَ** denir; boğazından çıkan şey **هُواعة**’dır.

Ve denilir: **تهوَّع نفْسَه**; kendi nefsiyle kustuğu zaman, sanki onu çıkarıyormuş gibi; Rü’be, köpekleri boynuzlamış bir boğayı vasfederek dedi:
يَنْهَى به سَوَّارَهُنَّ الأَشْجَعا،
حتّى إِذا ناهَزَها تَهَوَّعا

Bazıları dedi: **تَهَوَّع** yani kan kustu. Ve denilir: **قاءَ نفْسَه**; onu çıkarıp çıkardı.

Lihyânî rivayet etti: **هاعَ هَيْعُوعةً**; vâvın kızlarında; **تهوّع**; ve yönelmez; ancak, hazfedilmiş olması müstesna.

Ve **تهوَّع**: kusmayı külfetle yaptı. Ve **هَوَّعَه**: onu kusturdu.

Ve **التهوّع**: kusma. Denilir: **لأُهَوِّعَنَّه ما أَكَلَ** yani yediğini mutlaka ona kusturacağım ve onu boğazından mutlaka çıkaracağım.

Ve hadiste: misvaklandığı zaman **أُعْ أُعْ** derdi; sanki **يَتَهوَّع** idi, yani **يَتَقَيّأُ**; ve **الهُواعُ**: kusmaktır; bundan, Alkame hadisi: Oruçlu, kusma onu yenerse orucunu tamamlasın; ve eğer **تَهَوَّع** ederse üzerine kaza vardır; yani eğer **اسْتَقاءَ** ederse.

Ve **هاعَ القومُ بعضُهم إِلى بعض**: yani sıçramaya niyetlendiler. Ve **الهُواعةُ**: onunla **هاعَ** ettiği şeydir.

Ve **رجُل هاعٌ لاعٌ**: çok sızlanan; ve **امرأَة هاعةٌ لاعةٌ**; İbn Cinnî dedi: Bizim yanımızda takdiri, gözü (orta harfi) kesreli **فَعِلٌ**’dir.

Ve **هُواعٌ**: oturma yeri sahibi; İbnü’l-A‘râbî inşad etti:
وقَوْمِي لَدَى الهَيْجاءِ أَكْرَمُ مَوْقِفاً،
إِذا كانَ يومٌ من هُواعٍ عَصِيبُ
