# هوه — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D9%88%D9%87/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%87%D9%88%D9%87/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [هوه](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D9%88%D9%87.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: هوه

: ( رَجُلٌ *!هُوهَةٌ ، بالضَّمِّ ) : أَي ( جَبانٌ ) ؛ ) نَقَلَهُ الجوْهرِيُّ .
( *!وَهَهْ ) : كلمةُ ( تَذْكِرَة ووَعِيدٍ ) ، ويكونُ بمعْنَى التَّحْذيرِ أَيْضاً ولا يُصَرَّفُ منه فِعْلٌ لثقلِه على اللِّسانِ وثقلِه في المَنْطِقِ إلاَّ أَنْ يضْطَرَّ شاعِرٌ .
وقالَ اللَّيْثُ : *!هَهْ تَذْكِرَةٌ في حالٍ ، وتَحْذيرٌ في حالٍ ، ( وحِكايَةٌ لضَحِكِ الضَّاحِكِ ) في حالٍ . يقالُ : ضَحِكَ فلانٌ فقالَ *!هاهْ هاهْ .
قالَ : وتكونُ هاهْ في مَوْضِع آهْ مِن التَّوَجُّعِ مِن قَوْله :
إذا ما قُمْتُ أَرْحَلُها بلَيْلٍ تأَوَّهُ آهَةَ الرجلِ الحَزينِ ( *!وهَهَّ *!يَهَهُّ ، بالفتْحِ ، *!هَهًّا *!وهَهَّةً : لَثُغَ واحْتَبَسَ لِسانُه ) .
( وممَّا يُسْتدركُ عليه :
*!الهَوْها ، بالقَصْرِ : البِئْرُ التي لا مُتَعَلَّقَ بها ولا مَوْضع لرِجْلِ نازِلِها لبُعْدِ جالَيْها .
ورجُلٌ *!هَوْهاةٌ : ضَعِيفُ القَلْبِ .
وأَيْضاً : الأحْمَقُ .
ورَجُلٌ *!هَواهِيَةٌ : جَبَانٌ ؛ عن ابنِ السِّكِّيت .
وقالَ أَبو

عبيدٍ : المَوْماةُ *!والهَوْهاةُ واحِدٌ ، والجمِيعُ المَوَامِي *!والهَياهِي .
*!وتَهَوَّهَ الرَّجُلُ : تَفَجَّعَ .
*!والهَواهِي : ضَرْبٌ مِن السَّيْرِ . يقالُ : إنَّ الناقَةَ لَتَسِيرُ هَواهِيَ مِن السَّيْرِ ؛ قالَ الشاعِرُ :
تَغالَتْ يَداها بالنَّجاءِ وتَنْتهِي *!هَواهِيَ من سَيْرٍ وعُرْضَتُها الصَّبْرُويقالُ : جاءَ فلانٌ *!بالهَواهِي ، أَي بالتَّخالِيطِ والأَباطِيلِ واللّغْو من القَوْلِ ؛ قالَ ابنُ أَحْمر :
وفي كلِّ يومٍ يَدْعُوانِ أَطِبَّةً إليَّ وما يُجْدُونَ إلاَّ *!هَوَاهِيا وسَمِعْتُ *!هَواهِيَةَ القوْمِ : وهو مثل عَزِيفِ الجِنِّ وما أَشْبَهه .
*!وهُوهْ : اسمٌ لقارَبْتَ .
ويَقولُونَ عنْدَ التَّوَجُّعِ والتَّلَهُّفِ : *!هاهْ *!وهاهِيه .
وفي حدِيثِ عَذابِ القَبْر : ( *!هاهْ هاهْ ) ، هذه كلمةٌ تقالُ في الإيعادِ أَو للتَّوَجُّعِ ، فتكونُ الهاءُ الأُولى مُبْدلَةً من هَمْزةِ آه .

### Türkçe

: ( رَجُلٌ **هُوهَةٌ** ، الضم ile ) : yani ( korkak ) ؛ onu Cevherî nakletti.

( **وَهَهْ** ) : ( hatırlatma ve tehdit ) kelimesidir; ayrıca uyarma mânasında da olur; dil üzerinde ağırlığından ve telaffuzda ağırlığından dolayı ondan fiil çekimi yapılmaz; ancak bir şair zaruret duyarsa (yapar).

Leys dedi ki: **هَهْ** bir hâlde hatırlatmadır, bir hâlde uyarmadır, bir hâlde de ( gülenin gülüşünün hikâyesidir ). Denir ki: falan güldü de **هاهْ هاهْ** dedi.

Dedi ki: Ve **هاهْ** acıdan inlemede **آهْ** yerinde olur; şu sözünden:
“Ne zaman onu geceleyin yola çıkarmak için kalksam, hüzünlü adamın iniltisi gibi bir iniltı ile inler.”

( **وهَهَّ** **يَهَهُّ** ، فتح ile ، **هَهًّا** **وهَهَّةً** : peltek oldu ve dili tutuldu ).

( Ve ona istidrâk olunanlardandır:
**الهَوْها** ، kısaltma ile: kenarlarının uzaklığından dolayı ona tutunacak bir şey bulunmayan ve inenin ayağı için bir yer bulunmayan kuyu.

Ve bir adam **هَوْهاةٌ** : kalbi zayıf.

Ve ayrıca: ahmak.

Ve bir adam **هَواهِيَةٌ** : korkak؛ İbnü’s-Sikkît’ten.

Ebû Ubeyd dedi ki: **المَوْماةُ** ve **الهَوْهاةُ** birdir; hepsinin çoğulu **المَوَامِي** ve **الهَياهِي**’dir.

**وتَهَوَّهَ** adam: feryat etti.

**والهَواهِي** : yürüyüşten bir türdür. Denir ki: deve yürüyüşten **هَواهِيَ** yürür; şair dedi ki:
“İki eli kurtuluşla aşırı gitti ve **هَواهِيَ** bir yürüyüşten sona erer; onun genişliği sabırdır.”

Ve denir ki: falan **بالهَواهِي** ile geldi, yani sözden karışıklıklar, bâtıllar ve boş laf ile; İbnü Ahmer dedi ki:
“Ve her gün bana tabipler çağırırlar; fakat fayda vermezler, ancak **هَوَاهِيا** (getirirler).”

Ve kavmin **هَواهِيَةَ**sini işittim: o, cinlerin uğultusu ve ona benzer şeyler gibidir.

**وهُوهْ** : **قارَبْتَ** için bir isimdir.

Ve acı duyma ve eseflenme sırasında derler: **هاهْ** ve **وهاهِيه**.

Kabir azabı hadîsinde: ( **هاهْ هاهْ** )؛ bu, tehditte yahut acıdan inlemede söylenen bir kelimedir; böylece ilk **الهاء** , **آه**’ın hemzesinden بدل edilmiş olur.
