# هوو (ه-و-و) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D9%88%D9%88
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%87%D9%88%D9%88

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ه - و - و
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 1 sözlük

## Sözlükler (1)

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D9%88%D9%88/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

: ( و ( *!الهُوَّةُ ، كقُوَّةٍ : ما انْهَبَطَ

مِن الأرضِ ؛ أَو الوَهْدَةُ الغامِضَةُ منها ) ؛ كذا في المُحْكم .
وحكَى ثَعْلب : اللهُمَّ أَعِذْنا مِن *!هُوَّةِ الكُفْر ودَواعِي النفاق ؛ قالَ : ضَرَبَه مَثَلاً للكُفْر .
وفي الصِّحاح : *!الهُوَّةُ الوَهْدَةُ العَمِيقَةُ ؛ ومنه قولُ الشاعرِ :
كأَنَّه في هُوَّةٍ تَقَحْذَما وقال ابنُ شُمَيْل : الهُوَّةُ ذاهبةٌ في الأرضِ بَعِيدَةُ القَعْرِ مثْل الدَّحْلِ غَيْر أنَّ له أَلجافاً ، ورأْسُها مثْلُ رأْسِ الدَّحْل .
وقال غيرُهُ : هي الحُفْرَةُ البَعِيدَةُ القَعْرِ *!كالمِهْواةِ ؛ وقيلَ : هي المُطْمَئِنُّ مِن الأَرْضِ ، ( *!كالهُوَّاءَةِ ، كرُمَّانَةٍ ) ، أصْلُها هواية .
وقيلَ : هو المَهْواةُ بينَ الجَبَلَيْن .
( *!والهَوُّ ، بالفتح : الجانِبُ ) من الأرضِ ؛ كذا في النوادِرِ لابنِ الأعْرابي .
( و ) *!الهَوَّةُ : ( الكَوَّةُ ) ؛ ظاهِرُه أنَّه بِضمِ الهاءِ كما يَقْتَضِيه سِياقُه والصَّوابُ أنَّه بالفَتْح كالكَوَّةِ زِنَةً ومَعْنًى ؛ نقلَهُ ابنُ شُمَيْلٍ عن أبي الهُذَيْل وضَبَطَه .
وممَّا يُسْتدركُ عليه : جَمْعُ *!الهُوَّةِ *!هُوًى ، كقُوَّةٍ وقُوًى ؛ عن الأصْمعي .
وهو أَيْضاً جَمْعُ *!الهَوَّةِ بِالفَتْح ، كقَرْيَةٍ وقُرًى ؛ عن ابنِ شُمَيْل .
وقال ابنُ الفرج : للبَيْتِ كِواءٌ كثيرَةٌ *!وهِواءٌ كثيرَةٌ ، الواحِدَةٌ كَوَّةٌ *!وهَوَّةٌ .
وتُجْمَعُ *!الهُوَّةُ أَيْضاً على هُوَ ، بحذْفِ الهاءِ ، وعلى *!هُوِيَ ، كصُلِيَ ؛ ومنه الحديثُ : ( إذا عَرَّسْتُم فاجْتَنِبُوا هُوِيِّ الأرضِ ) ، وبه فُسِّر .
وتَصْغيرُ *!الهُوَّةِ *!هُوَيَّةٌ ؛ وهكذا رُوِي قولُ الشمَّاخ :

ولمَّا رأَيْتُ الأَمْرَ عَرْشَ هُوَيَّةٍ
تسَلَّيْتُ حاجاتِ الفُؤَادِ بشَمَّراوقيلَ : *!الهُوَيَّةُ هنا تَصْغيرُ *!الهُوَّةِ بمعْنَى البِئْرِ البَعِيدَةِ *!المَهْواةِ .
قال ابنُ دُرَيْدٍ : وَقَعَ في *!هُوَّةٍ أَي بِئْرٍ مُغَطَّاةٍ ؛ وأنْشَدَ :
إنكَ لو أُعْطِيتَ أَرْجاء هُوّةٍ
مُغَمَّسَةٍ لا يُسْتَبانُ تُرابُهابثَوْبِكَ في الظَّلْماءِ ثم دَعَوْتَنِي
لجِئْتُ إليها سادِماً لا أَهابُهاوإنَّما صَغَّرها الشمَّاخُ للتَّهْويلِ ؛ وعَرْشُها : سَقْفُها المُغَمَّى عليها بالتُّرابِ فيَغْتَرُّ به واطِئُه فيَقَع فيها فيّهلِك .
*!وهُوَّةُّ بنُ وَصّافٍ : دَحْلٌ بالحزنِ لبَني الوصّافٍ ، وهو مالِكُ بنُ عامِرِ بنِ كعْبِ بنِ سعْدِ بنِ ضُبيعَةَ ؛ وهوَّةُ بنُ وصّافٍ : مَثَلٌ تَسْتَعْملُه العَرَبُ لمَنْ يدعونَ عليه ؛ قالَ رُؤْبة :
في مِثْلِ *!مَهْوَى هوة الوصّاف *!وهُوٌّ ، بالضم وتَشْديدِ الواوِ ، كأَنَّه جَمْعُ *!هُوَّةٍ : بُلَيدَةٌ أَزَليةٌ على تلَ بالصَّعِيدِ بالجانِبِ الغَرْبي دونَ قوص ، تُضافُ إليها كُورَةٌ ويقالُ لها : هُوُّ الحمراء ؛ كذا قالَهُ ياقوتُ وضَبَطَه بسكونِ الواوِ ، والصَّوابُ أنَّها بالجانِبِ الشَّرقي وواوُها مُشدَّدَة ، وقد رأَيْتُها ، وبها قَبْرُ ضِرارِ بنِ الأَزْوَرِ الصَّحابي على ما يَزْعَمُون ، وقد نُسِبَ إليها بعضُ المُحدِّثِين الأُدَباء ، ومِن مُتَأَخِّرِيهم : أَبو السُّرورِ *!الهُوِّيُّ الشاعِرُ ترْجَمَه الخفاجي في الرَّيْحانةِ وقالَ : هو مِن هُوَ وما أَدْرَاكَ ما هو .

وفي النّوادِرِ : هو *!هَوة ، بالفَتْح : أَي أَحْمَقٌ لا يُمْسِكُ شيئاً في صدْرِه .
(

##### Türkçe

: ( و ( *!**الهُوَّةُ** ، كقُوَّةٍ : yerden inmiş olan şey; yahut ondan (yani yerden) kapalı (gizli) çukur ) ; böylece **المُحْكم**’de.
Ve **ثَعْلب** nakletti: Allah’ım, bizi *!**هُوَّةِ الكُفْر** ve nifakın davet edicilerinden koru; dedi ki: onu küfre misal olarak vurdu.
Ve **الصِّحاح**’ta: *!**الهُوَّةُ** derin çukur; ve ondan şairin sözü:
Sanki o, derin bir çukurda yuvarlanıp düşmüş
Ve **ابنُ شُمَيْل** dedi: **الهُوَّةُ** yerde giden, dibi uzak (derin) olan, **الدَّحْل** gibi; ancak onun “ağız kenarları” vardır; ve onun başı (ağzı) **الدَّحْل**’ın başı gibidir.
Ve başkası dedi: o, dibi uzak (derin) olan çukurdur, *!**كالمِهْواةِ**; ve denildi: o, yerin alçak (çökük) kısmıdır, ( *!**كالهُوَّاءَةِ** ، كرُمَّانَةٍ ) ; aslı **هواية**’dir.
Ve denildi: o, iki dağ arasındaki **المَهْواةُ**’dır.
( *!**والهَوُّ** ، بالفتح : yan ) yerden; böylece **النوادِر**’de, **ابنِ الأعْرابي**’nin.
( و ) *!**الهَوَّةُ** : ( **الكَوَّةُ** ) ; zahiri, onun **الهاء**’nın zammıyla olduğudur; nitekim siyakı onu gerektirir; ve doğru olan, onun fetha iledir; **الكَوَّةِ** gibi, vezin ve mana bakımından; onu **ابنُ شُمَيْلٍ** **أبي الهُذَيْل**’den nakletti ve ضبط etti.
Ve onun üzerine istidrâk olunan şeylerdendir: *!**الهُوَّةِ**’nin çoğulu *!**هُوًى**’dır; **قُوَّةٍ** ve **قُوًى** gibi; **الأصْمعي**’den.
Ve o, ayrıca fetha ile *!**الهَوَّةِ**’nin çoğuludur; **قَرْيَةٍ** ve **قُرًى** gibi; **ابنِ شُمَيْل**’den.
Ve **ابنُ الفرج** dedi: evin çok **كِواءٌ**’su vardır ve çok *!**وهِواءٌ**’su vardır; bir tanesi **كَوَّةٌ** ve *!**وهَوَّةٌ**’dir.
Ve *!**الهُوَّةُ** ayrıca **هُوَ** üzerine de çoğul yapılır; **الهاء**’yı hazf ederek; ve *!**هُوِيَ** üzerine de; **صُلِيَ** gibi; ve ondan hadis: (Konakladığınızda yerin **هُوِيِّ**’lerinden sakının), ve onunla tefsir edildi.
Ve *!**الهُوَّةِ**’nin tasğîri *!**هُوَيَّةٌ**’dir; ve böylece **الشمَّاخ**’ın sözü rivayet olundu:

Ve işi, bir *!**هُوَيَّةٍ**’nin arşı (tavanı) (gibi) görünce
Gönlün ihtiyaçlarını **شَمَّرا** ile avutundum

Ve denildi: buradaki *!**الهُوَيَّةُ** , *!**الهُوَّةِ**’nin, dibi uzak olan *!**المَهْواةِ** kuyu manasında tasğîridir.
**ابنُ دُرَيْدٍ** dedi: *!**هُوَّةٍ**’ye düştü; yani üstü örtülü kuyuya; ve inşad etti:
Şüphesiz sen, bir **هُوّةٍ**’nin çevreleri sana verilseydi
Batırılmış (örtülmüş) ki toprağı seçilmez
Karanlıkta elbisenle (üzerini) örttün, sonra beni çağırdın
Ona, pişman olarak gelirdim; ondan korkmazdım

Ancak onu **الشمَّاخُ** dehşetlendirmek için küçülttü; ve onun arşı: üstüne toprakla örtülmüş tavanıdır; böylece basan kimse onunla aldanır da içine düşer ve helâk olur.
*!**وهُوَّةُّ بنُ وَصّافٍ** : **الحزن**’de **بَني الوصّافٍ** için bir **دَحْل**’dır; ve o, **مالِكُ بنُ عامِرِ بنِ كعْبِ بنِ سعْدِ بنِ ضُبيعَةَ**’dır; ve **هوَّةُ بنُ وصّافٍ**: Arapların, beddua ettikleri kimse için kullandıkları bir meseldir; **رُؤْبة** dedi:
**مَهْوَى هوة الوصّاف** gibi bir (şey) içinde

*!**وهُوٌّ** , zamm ile ve **الواو**’un teşdîdiyle; sanki *!**هُوَّةٍ**’nin çoğuludur: **قوص**’un aşağısında, batı tarafta, **الصَّعِيد**’de bir tepe üzerinde ezelî bir kasabadır; ona bir **كُورَةٌ** izafe olunur ve ona: **هُوُّ الحمراء** denilir; böylece **ياقوتُ** söyledi ve onu **الواو**’un sükûnu ile ضبط etti; ve doğru olan, onun doğu tarafta olduğudur ve onun **واو**’u teşdîdlidir; ve ben onu gördüm; ve onda, onların iddia ettikleri üzere sahabî **ضِرارِ بنِ الأَزْوَرِ**’in kabri vardır; ve ona bazı muhaddis-edipler nisbet olunmuştur; ve onların müteahhirlerinden: şair **أَبو السُّرورِ** *!**الهُوِّيُّ**; onu **الخفاجي** **الرَّيْحانة**’de tercüme etti ve dedi ki: o, **هُوَ**’dandır; ve sana o’nun ne olduğunu ne bildirdi.

Ve **النّوادِر**’de: o, *!**هَوة**’dir, fetha ile: yani göğsünde hiçbir şeyi tutmayan ahmaktır.
(
