# هوي — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D9%88%D9%8A/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%87%D9%88%D9%8A/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [هوي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D9%88%D9%8A.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: هوى

هَوَى بِهِ
1 هَوَى بِهِ ذ He made it to fall down: see an ex. in a verse of Ru-beh, cited voce رِياَغٌ, in art. ريغ. ― -b2- See 4. ― -b3- هَوَتْ أُذُنُهُ His ears heard a confused, or humming, or singing, sound. (K.) ― -b4- هَوَتْ أُمُّهُ is used to express wonder; like as when one says, قَاتَلَهُ اللّٰهُ مَا أَسْمَعَهُ. (IB, in TA, art. ام.)

أَهْوَى اِلَى الشَّىْءِ بِيَدِهِ
4 أَهْوَى اِلَى الشَّىْءِ بِيَدِهِ ذ He extended, or stretched forth, his arm, or hand, to the thing to take it; it being near: if it be distant, you say, اِلَيْهِ ↓ هَوَى, without ا. (Msb.) And أَهْوَى اِلى سَيْفِهِ He reached his sword; took it with his hand, or with his extended hand; or took hold of it. (Msb.) And أَهْوَيْتُ بِالشَّىْءِ [in my copy of the Msb, erroneously, اِلَى الشَّىْءِ] I made a sign with the thing. (As, S.)

تَهَوَّهَ
5 تَهَوَّهَ ذ : see آهَةٌ, in art. اوه.

اِنْهَوَى
7 اِنْهَوَى ذ : see اِنْغَوَى, in art. غو.

هَاهْ
هَاهْ ذ and هَاهُ: see آهِ, in art. اوه.

الهَوَى
الهَوَى ذ Love, and attachment: then, inclination of the soul, or mind, to a thing: then, blameable inclination; as when one says, اِتَّبَعَ هَوَاهُ [He followed his evil inclination]; and هُوَ مِنْ أَهْلِ الأَهْوَآءِ [see below]. (Msb.) See also حُبٌّ. ― -b2- هَوًى Also signifies Beloved [or an object of love]. (K, Ham, p. 546.) [Being originally an inf. n., it may be used alike as sing. and pl. See an ex. in a verse cited in the first paragraph of art. زين: and see an ex. voce شَكْلٌ. ― -b3- الهَوَى The inclination of the soul to that in which the animal appetites take delight, without any lawful invitation thereto; (KT;) [natural desire:] love, and desire; generally, such as is not praiseworthy: (Mgh:) I render it, love, or desirous love. ― -b4- [Its pl.] أَهْوَآءٌ also signifies Opinions declining, or swerving, from the right way, or from the truth. (Bd, ii. 114.) [Hence,] أَهْلُ الأَهْوَآءِ [The people of erroneous opinions]. (T, in art. سمع; &c.)

هُوَّةٌ
هُوَّةٌ ذ A deep hollow in the ground: (S, JK, M, Msb, K:) or a hollow, or cavity, in the ground; a pit: (Msb:) or a descent in the ground: (K:) or a deep hollow, cavity, or pit; as also ↓ مَهْوَاةٌ: or a low, or depressed, place in the ground. (TA.) ― -b2- اِجْعَلِ الأَمْرَ هُوَّةً وَاحِدَةٌ Make thou the affair, or case, [uniform, or] one uniform thing. (Fr in TA, in art. بأج.)

هَوَآءٌ
هَوَآءٌ ذ A vacancy; a vacuity; a vacant, or an empty, space. (Mgh.) ― -b2- A vacant, or an empty, thing. (Msb.)

هَوِىٌّ
هَوِىٌّ ذ and هُوِىٌّ: see 4, (last sentence), in art. سلم.

هَاوَنٌ
هَاوَنٌ ذ , said to be thus, with fet-h to the و, originally هَاوُونٌ, [A mortar;] the thing in which one pounds, or bruises: pl. هَوَاوِينُ. (Msb.)

هَاوِيَةٌ
هَاوِيَةٌ ذ An abyss; a depth, or deep place, of which the bottom cannot be reached. (JK, TA.)

مَهْوَى الرَّكِيَّةِ
مَهْوَى الرَّكِيَّةِ ذ [The cavity of the well]. (K, voce اِزَآءٌ.) ― -b2- See مَهْوَاةٌ.

مَهْوَاةٌ
مَهْوَاةٌ ذ : see هُوَّةٌ. ― -b2- The space between two mountains; (S, Msb;) and the like; as also ↓ مَهْوًى: (S:) a pit, or hollow, dug, or excavated. (Msb.)

مُهَيَّأٌ
مُهَيَّأٌ ذ i. q. زَُمَاوَرْدٌ. (MF, art. ورد.)

### Türkçe

**هَوَى بِهِ**
1 **هَوَى بِهِ** ذ Onu aşağı düşürdü: **رِياَغٌ** maddesinde, ريغ babında, Ru-beh’in bir beytinde zikredilmiş bir örneğe bak. ― -b2- 4’e bak. ― -b3- **هَوَتْ أُذُنُهُ** Kulakları karışık, yahut uğultulu, yahut şarkımsı bir ses işitti. (K.) ― -b4- **هَوَتْ أُمُّهُ** hayreti ifade etmek için kullanılır; tıpkı bir kimsenin, **قَاتَلَهُ اللّٰهُ مَا أَسْمَعَهُ** demesi gibi. (IB, TA’da, ام maddesinde.)

**أَهْوَى اِلَى الشَّىْءِ بِيَدِهِ**
4 **أَهْوَى اِلَى الشَّىْءِ بِيَدِهِ** ذ Şeye, onu almak için, yakın olmak şartıyla, kolunu yahut elini uzattı, yahut ileri doğru uzattı: eğer uzak ise, **هَوَى** ↓ **اِلَيْهِ** dersin; **ا** olmaksızın. (Msb.) Ve **أَهْوَى اِلى سَيْفِهِ** Kılıcına uzandı; onu eliyle, yahut uzatılmış eliyle aldı; yahut ona tutundu. (Msb.) Ve **أَهْوَيْتُ بِالشَّىْءِ** [Msb nüshamda yanlışlıkla **اِلَى الشَّىْءِ**] Şey ile bir işaret yaptım. (As, S.)

**تَهَوَّهَ**
5 **تَهَوَّهَ** ذ: اوه babında **آهَةٌ**’ye bak.

**اِنْهَوَى**
7 **اِنْهَوَى** ذ: غو babında **اِنْغَوَى**’ya bak.

**هَاهْ**
**هَاهْ** ذ ve **هَاهُ**: اوه babında **آهِ**’ye bak.

**الهَوَى**
**الهَوَى** ذ Sevgi ve bağlanma: sonra, nefsin yahut zihnin bir şeye meyli: sonra, kınanmış meyl; bir kimsenin, **اِتَّبَعَ هَوَاهُ** [kötü meyline uydu] demesi gibi; ve **هُوَ مِنْ أَهْلِ الأَهْوَآءِ** [aşağıya bak]. (Msb.) **حُبٌّ**’a da bak. ― -b2- **هَوًى** ayrıca Sevgiliyi [yahut sevgi nesnesini] de ifade eder. (K, Ham, s. 546.) [Aslen bir mastar ismi olduğundan, tekil ve çoğul olarak aynı şekilde kullanılabilir. زين maddesinin birinci paragrafında zikredilen bir beyitte bir örneğe bak: ve **شَكْلٌ** maddesinde bir örneğe bak. ― -b3- **الهَوَى** Nefsin, hayvanî iştihaların lezzet aldığı şeye, ona dair hiçbir meşru davet olmaksızın, meyli; (KT;) [tabiî arzu:] sevgi ve arzu; genellikle, övülmeye layık olmayan türden: (Mgh:) ben onu, sevgi, yahut arzulayıcı sevgi diye tercüme ederim. ― -b4- [Bunun çoğulu] **أَهْوَآءٌ** ayrıca doğru yoldan yahut haktan sapıp meyleden görüşler demektir. (Bd, ii. 114.) [Bundan dolayı,] **أَهْلُ الأَهْوَآءِ** [hatalı görüşlerin ehli]. (T, سمع maddesinde; vb.)

**هُوَّةٌ**
**هُوَّةٌ** ذ Yerde derin bir çukur: (S, JK, M, Msb, K:) yahut yerde bir oyuk yahut boşluk; bir kuyu çukuru: (Msb:) yahut yerde bir iniş: (K:) yahut derin bir çukur, oyuk yahut kuyu çukuru; bunun gibi ↓ **مَهْوَاةٌ** da: yahut yerde alçak yahut çökük bir yer. (TA.) ― -b2- **اِجْعَلِ الأَمْرَ هُوَّةً وَاحِدَةٌ** İşi yahut durumu [tekdüze, yahut] tek bir tekdüze şey yap. (Fr, TA’da, بأج maddesinde.)

**هَوَآءٌ**
**هَوَآءٌ** ذ Bir boşluk; bir boşlukluluk; boş yahut boş bir mekân. (Mgh.) ― -b2- Boş yahut boş bir şey. (Msb.)

**هَوِىٌّ**
**هَوِىٌّ** ذ ve **هُوِىٌّ**: سلم maddesinde 4’e (son cümle) bak.

**هَاوَنٌ**
**هَاوَنٌ** ذ, و üzerine fet-ha ile böyle olduğu söylenir; aslı **هَاوُونٌ**; [bir havan;] içinde dövülen yahut ezilen şey: çoğulu **هَوَاوِينُ**. (Msb.)

**هَاوِيَةٌ**
**هَاوِيَةٌ** ذ Bir uçurum; dibi erişilemeyen bir derinlik yahut derin yer. (JK, TA.)

**مَهْوَى الرَّكِيَّةِ**
**مَهْوَى الرَّكِيَّةِ** ذ [Kuyunun oyuk kısmı]. (K, **اِزَآءٌ** maddesinde.) ― -b2- **مَهْوَاةٌ**’ya bak.

**مَهْوَاةٌ**
**مَهْوَاةٌ** ذ: **هُوَّةٌ**’ye bak. ― -b2- İki dağ arasındaki boşluk; (S, Msb;) ve benzeri; bunun gibi ↓ **مَهْوًى** da: (S:) kazılmış yahut oyulmuş bir çukur yahut oyuk. (Msb.)

**مُهَيَّأٌ**
**مُهَيَّأٌ** ذ **زَُمَاوَرْدٌ** ile aynı manadadır. (MF, ورد maddesi.)
