# هيط — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D9%8A%D8%B7/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%87%D9%8A%D8%B7/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [هيط](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D9%8A%D8%B7.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: هيط

ما زالَ مُنذ اليوم يَهِيطُ هَيْطاً وما زال في هَيْطٍ ومَيْطٍ وهِياط ومِياطٍ أَي في ضِجاجٍ وشَرّ وجَلَبة، وقيل: في هياطٍ ومياطٍ في دُنُوّ وتَباعُد. والهِياطُ والمُهايطةُ: الصِّياح والجَلَبة. قال أَبو طالب في قولهم ما زِلنا بالهياط والمياط: قال الفراء الهياط أَشدُّ السَّوْقِ في الوِرْد، والمِياطُ أَشدُّ السوق في الصَّدَر، ومعنى ذلك بالمجيء والذهاب. اللحياني: الهياط الإِقبال، والمياط الإِدْبار. غيره: الهِياطُ اجتماع الناس للصلح، والمياطُ التفَرُّق عن ذلك، وقد أُميت فعل الهياط. ويقال: بينهما مُهايَطة ومُمايطة ومُعايَطةٌ ومُسايَطة، كلام مُخْتلف. والهائط: الذَّاهب، والمائط: الجائي.
قال ابن الأَعرابي: ويقال هايَطَه إِذا استضعفه. ويقال: وقع القوم في هِياط ومياط. وتَهايَط القومُ تَهايُطاً إِذا اجتمعوا وأَصْلحوا أَمرهم، خِلاف التمايُط، وتمايَطوا تمايُطاً: تباعَدُوا وفسد ما بينهم، واللّه أَعلم.

### Türkçe

Bugünden beri hâlâ **يَهِيطُ** **هَيْطاً**; ve hâlâ **هَيْطٍ** ve **مَيْطٍ** içindedir.
Ve **هِياط** ve **مِياطٍ**; yani gürültüde, şerde ve velvelede; ve denildi: **هياطٍ** ve **مياطٍ** içinde (yani) yakınlaşmada ve uzaklaşmada. Ve **الهِياطُ** ve **المُهايطةُ**: bağırma ve velvele. Ebû Tâlib, “Onlar ‘Biz hâlâ **الهياط** ve **المياط** ileyiz’ sözlerinde” dedi: Ferrâ dedi ki: **الهياط** suya varışta sevkin daha şiddetlisidir; **المِياطُ** ise dönüşte sevkin daha şiddetlisidir; bunun manası geliş ve gidiş iledir. Lihyânî: **الهياط** yönelme/gelme, **المياط** ise sırt çevirme/gitmedir. Başkası: **الهِياطُ** insanların sulh için toplanmasıdır; **المياطُ** ise bundan ayrılıp dağılmadır; ve **الهياط** fiili öldürülmüştür (kullanımdan düşmüştür). Ve denilir: İkisi arasında **مُهايَطة** ve **مُمايطة** ve **مُعايَطةٌ** ve **مُسايَطة** vardır; muhtelif bir sözdür. Ve **الهائط**: giden; ve **المائط**: gelen.

İbnü’l-A‘râbî dedi ki: Ve denilir: **هايَطَه**; onu zayıf gördüğü zaman. Ve denilir: Kavim **هِياط** ve **مياط** içine düştü. Ve kavim **تَهايَط** **تَهايُطاً**; toplandıkları ve işlerini ıslah ettikleri zaman; **التمايُط**’un hilâfınadır. Ve **تمايَطوا** **تمايُطاً**: uzaklaştılar ve aralarındaki (şey) bozuldu; ve Allah daha iyi bilir.
