# وبش — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%A8%D8%B4/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%88%D8%A8%D8%B4/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [وبش](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%A8%D8%B4.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: وبش

باب الشين والباء و و ا ي ء معهما
ش ب و، ش و ب، و ش ب، و ب ش، ب و ش، ش ي ب، أ ش ب مستعملات
شبو:
حدُّ كبل شيء: شباتُه، والجميع: شبوات.
والشَّبوةُ: العقربُ الصَّفراء. وجمعها: شبوات.
شوب:
شباب الشَّراب يشوبه، إذا خلطه بماءٍ، والشَّوبُ: الخلط.
وشب:
الأوشابُ من النّاس: الأخلاط، الواحدُ: وشبٌ. والوشبُ: شبيهٌ بالأشابة، يقال: رجلٌ من أوشاب الناس.
وبش:
والوبشُ والوبشُ، يخفف ويثقل: وهو النَّمنمُ الأبيض يكون على الأظافير. ويقال: ما بهذه الأرض إلا أوباشٌ من شجرٍ أو نبات، إذا كان قليلاً متفرقاً.
البوش: الجماعة الكثيرةُ.. بوش القوم، أي: كثروا واختلطوا.
شيب:
الشَّيبُ: معروف. شاب يشيبُ شيباً وشيبةً. ورجل أشيبُ، وقومٌ شيبٌ، ولا ينعت به المرأة: لا يقال: امرأة شيباء. يقال: شاب رأسها، قال:
عجائز يطلبن شيئاً ذاهباً
يخضبن بالحناء شيباً شائباً
يقلن كنا مرةً شبائبا
ويجوز في الشعر: قومٌ شيبٌ على التّمام.
ويقال للّيلة التي تقترعُ فيها المرأة: ليلةٌ شيباء.
أشب:
الأشبُ: شدّة التفاف الشجر، حتى لا مجاز فيه.. غيضةٌ أشبةٌ، ورماحٌ أشبة.
والتَّأشُّبُ: التَّجمُّع من ههنا وهنا. قال:
ممن تأشَّب، لا دينٌ ولا حسبُ
يقال: هؤلاء أشابة، أي: ليسوا من مكان واحد، والجميعُ: الأشائب، وكذلك الأشابة في الكسب مما يخلطه من الحرام الذي لا خير فيه. قال النّابغة:
وثقتُ له بالنصر إذ قيل قد غزا		قبائلُ من غسانَ غيرُ أشـائبِ
وقال:
نجائبُ ليست من مهور أشابةٍ		ولاديةٍ كانت ولا كسب مأثم
وأشبتُ الشيء بينهم تأشيباً، والتأشيبُ: التحريش بين القوم. وأشبهُ يأشبهُ ويأشبهُ أشباً: لامه وعابه.. وأشبة: من أسماء الذئاب.

### Türkçe

باب **الشين** و**الباء** و**و** و**ا** و**ي** و**ء** معهما
**ش ب و**، **ش و ب**، **و ش ب**، **و ب ش**، **ب و ش**، **ش ي ب**، **أ ش ب** kullanımdadır.

**شبو**:
Her şeyin bağı (ip bağı): **شباتُه**; hepsi: **شبوات**.
**الشَّبوةُ**: sarı akrep. Çoğulu: **شبوات**.

**شوب**:
İçeceğin **شباب**’ı onu **يشوبه**; onu su ile karıştırdığı zaman; **الشَّوبُ**: karıştırma.

**وشب**:
İnsanlardan **الأوشابُ**: karışık kimseler; teki: **وشبٌ**. **الوشبُ**: **الأشابة**’ye benzer; denir ki: insanların **أوشاب**’ından bir adam.

**وبش**:
**الوبشُ** ve **الوبشُ**, hafifletilir ve ağırlaştırılır: o, tırnaklar üzerinde bulunan beyaz benek benektir. Ve denir ki: bu yerde, ağaçtan yahut bitkiden **أوباشٌ**’tan başka yoktur; az, dağınık olduğu zaman.

**البوش**: çok kalabalık topluluk.. **بوش** kavim; yani: çoğaldılar ve karıştılar.

**شيب**:
**الشَّيبُ**: bilinen (şey). **شاب** **يشيبُ** **شيباً** ve **شيبةً**. Ve **أشيبُ** bir adam; ve **شيبٌ** bir kavim; ve onunla kadın nitelenmez: **امرأة شيباء** denmez. Denir ki: onun başı **شاب**. Dedi ki:
Yaşlı kadınlar gitmiş bir şeyi isterler
Kınayla boyarlar, karışmış bir **شيباً**’ı
Derler: bir keresinde **شبائبا** idik
Ve şiirde caizdir: tamam üzere **قومٌ شيبٌ**.

Ve kadının kura çektiği geceye denir: **ليلةٌ شيباء**.

**أشب**:
**الأشبُ**: ağacın sarılmasının şiddeti; öyle ki onda geçit yoktur.. **غيضةٌ أشبةٌ**, ve **رماحٌ أشبة**.
**التَّأشُّبُ**: şuradan buradan toplanma. Dedi ki:
Kimden ki **تأشَّب**; ne din var ne soy
Denir ki: bunlar **أشابة**; yani: tek bir yerden değiller; hepsi: **الأشائب**. Ve kazançta da **الأشابة** böyledir: onu, içinde hayır olmayan haramdan karıştırdığı şey. Nâbiğa dedi ki:
Ona zafere güvendim, “gazaya çıktı” denildiğinde		Gassân’dan kabileler, **أشـائبِ** olmayan
Ve dedi ki:
**نجائبُ**; **أشابةٍ** mehirlerinden değildir		Ne bir **ولاديةٍ** idi, ne de günah kazancı
Ve aralarında şeyi **أشبتُ** onu **تأشيباً**; **التأشيبُ**: kavim arasında kışkırtmadır. Ve **أشبهُ** **يأشبهُ** ve **يأشبهُ** **أشباً**: onu kınadı ve ayıpladı.. Ve **أشبة**: kurt adlarındandır.
