# وبش — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%A8%D8%B4/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%88%D8%A8%D8%B4/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [وبش](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%A8%D8%B4.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: وبش

الوَبْشُ والوَبَشُ: البياضُ الذي يكون على الأَظفار، وفي المحكم: على أَظفار الأَحْداثِ، وفي التهذيب: النَّمْنِمُ الأَبيض يكون على الظُّفُرِ. ابن الأَعرابي: هو الوَبْشُ والكَدِبُ والكَدَبُ والنِّمْنِمُ، يقال: بظُفْرِه وبْشٌ وهو ما نُقِّط من البياض في الأَظفار؛ ووَبِشَت أَظفارُه ووَبَّشَت: صار فيها ذلك الوَبْش.
والأَوْباشُ من الناس: الأَخْلاطُ مثل الأَوْشابِ، ويقال: هو جمع مقلوب من البَوْش. ابن سيده: أَوْباشُ الناسِ الضُّروبُ المُتفرِّقون، واحدُهم وَبْشٌ ووَبَشٌ. وبها أَوْباشٌ من الشجر والنبات، وهي الضُّروب المتفرّقة. ويقال: ما بهذه الأَرض إِلاَّ أَوْباشٌ من شجر أَو نبات إِذا كان قليلاً متفرقاً.
الأَصمعي: يقال بها أَوْباشٌ من الناس وأَوْشابٌ من الناس وهم الضُّروب المتفرقون. وفي الحَديث: إِن قُريْشاً وَبَّشَت لِحَرْب النبي، صلى اللَّه عليه وسلم، أَوْباشاً لها؛ أَي جمعت له جموعاً من قبائلَ شتّى. ابن شميل: الوَبَش الرَّقَطُ من الجَرب يَتَفَشَّى في جِلْد البَعير؛ يقال: جمَلٌ وَبِشٌ وبه وَبَشٌ وقد وَبِشَ جلْدُه وبَشاً. ووَبْشُ الكلامِ: رَديئُه. وفي حديث كعب أَنه قال: أَجِدُ في التوراة أَن رجُلاً من قُرَيشٍ أَوْبَشَ الثَّنايا يَحْجِلُ في الفتنة؛ قال شمر: قال بعضهم أَوْبَشَ الثنايا يعني ظاهرَ الثنايا، قال: وسمعت ابن الحريش يحكي عن ابن شميل عن الخليل أَنه قال: الواوُ عندهم أَثْقلُ من الياء والأَلف إِذ قال أَوْيَش. وبَنُو وابِشٍ وبنو وابِشِيّ: بَطْنانِ؛ قال الراعي:
بَني وابِشِيٍّ قد هَوِينا جِمَاعَكم،
وما جَمَعَتْنا نِيّةٌ قبلها مَعَا

### Türkçe

**الوَبْشُ** ve **الوَبَشُ**: tırnaklar üzerinde bulunan beyazlık; ve **المحكم**’de: gençlerin tırnakları üzerinde; ve **التهذيب**’de: tırnak üzerinde bulunan beyaz **النَّمْنِمُ**. İbnü’l-A‘râbî: o, **الوَبْشُ** ve **الكَدِبُ** ve **الكَدَبُ** ve **النِّمْنِمُ**’dür; denir ki: tırnağında **وبْشٌ** vardır; o, tırnaklarda beyazlıktan nokta nokta edilmiş olandır; ve onun tırnakları **وَبِشَت** ve **وَبَّشَت**: o **الوَبْش** onlarda oldu.

İnsanlardan **الأَوْباشُ**: **الأَوْشابِ** gibi karışıklar; ve denir ki: o, **البَوْش**’tan ters çevrilmiş bir çoğuldur. İbn Sîde: insanların **أَوْباشُ**’ı, dağınık, ayrışık türlerdir; onların bir teki **وَبْشٌ** ve **وَبَشٌ**’dir. Ve onda ağaç ve bitkiden **أَوْباشٌ** vardır; o, dağınık türlerdir. Ve denir ki: bu yerde, ağaçtan yahut bitkiden ancak **أَوْباشٌ** vardır; az, dağınık olduğunda.

el-Asma‘î: denir ki onda insanlardan **أَوْباشٌ** ve insanlardan **أَوْشابٌ** vardır; onlar dağınık türlerdir. Ve hadiste: “Kureyş, Peygamber’in harbi için, Allah’ın salât ve selâmı onun üzerine olsun, kendisine ait **أَوْباشاً**’ı **وَبَّشَت**”; yani ona çeşitli kabilelerden topluluklar topladı. İbn Şümeyl: **الوَبَش** deve derisinde yayılan uyuzdan benek benektir; denir ki: **جمَلٌ وَبِشٌ** ve onda **وَبَشٌ** vardır; ve derisi **وَبِشَ** ve **بَشاً**. Ve sözün **وَبْشُ**’u: onun kötüsüdür. Ve Ka‘b’ın hadîsinde, dedi ki: Tevrat’ta buluyorum ki Kureyş’ten bir adam, fitnede sekerek, **الثَّنايا**’yı **أَوْبَشَ**; Şemmer dedi ki: bazısı “**أَوْبَشَ الثنايا**” dedi; **الثنايا**’nın dışını kastediyor; dedi ki: İbnü’l-Harîş’i, İbn Şümeyl’den, Halîl’den hikâye ederken işittim: “**الواوُ** onlarda **الياء** ve **الأَلف**’ten daha ağırdır”; zira “**أَوْيَش**” dedi.

**وبَنُو وابِشٍ** ve **بنو وابِشِيّ**: iki batındır; er-Râ‘î dedi ki:
بَني وابِشِيٍّ قد هَوِينا جِمَاعَكم،
وما جَمَعَتْنا نِيّةٌ قبلها مَعَا
