# وبق — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%A8%D9%82/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%88%D8%A8%D9%82/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [وبق](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%A8%D9%82.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: وبق

وَبَق الرجلُ يَبِقُ وَبْقاً ووبُوقاً ووَبِقَ وَبْقاً
واسْتَوْبَق: هلك، وأَوبَقَهُ هو؛ وأَوْبَقه أَيضاً: ذَلَّله. والمَوْبِقُ مَفْعِل منه، كالمَوْعِد مَفْعِل من وَعَدَ يَعِدُ؛ ومنه قوله تعالى: وجعلنا بينهم مَوْبِقاً؛ وفيه لغة أُخرى: وَبِقَ يَوْبَقُ وَبَقاً: وأَوْبَقه: أَهلكه. قال الفراء في قوله: وجعلنا بينهم مَوْبِقاً؛ يقول جعلنا تواصلهم في الدنيا مَوْبِقاً أي مَهْلِكاً لهم في الآخرة. وقال ابن الأَعرابي: مَوْبِقاً أي حاجزاً؛ وكل حاجز بين شيئين فهو مَوْبِق؛ وقال أَبو عبيد: المَوْبِق الموعد في قوله وجعلنا بينهم مَوْبِقاً؛ واحتج بقوله: وحادَ شَرَوْرَى والسِّتَارَ، فلم يَدَعْ
تِعاراً له والوادِيَيْنِ بِمَوْبِقِ
معناه بمَوْعد. وحكى ابن بري عن السيرافي قال: أي جعلنا تَواصُلَهم في الدنيا مَهْلِكاً لهم في الآخرة، فبينهم على هذا مفعول أَول لجعلنا لا ظرف، وقال أَبو عبيد: مَوْبِقاً مَوْعِداً، فبينهم على هذا ظرف. الفراء: يقال أَوْبَقَتْ فلاناً ذنوبُه أي أهلكته فوَبِق يَوْبَقُ وبَقاً ومَوْبِقاً إذا هلك. وفي نوادر الأَعراب: وبِقَتِ الإبلُ في الطين إذا وَحَلَتْ فنشِبَتْ فيه. ووَبِقَ في دَينه إذا نشب فيه. وفي حديث الصراط: ومنهم المُوبَقُ بذنوبه أي المُهْلَك. يقال: أَوْبَقَهُ غيره، فهو مُوبَق. وفي الحديث: ولو فَعَل المُوبِقات أي الذنوب المهلكات. وفي حديث علي: فمنهم الغرِقُ الوَبِق. والمَوْبِقُ: المَحْبِسُ. وقد أَوْبَقه أي حبسه. وقوله تعالى: أو يُوبِقْهنّ بما كسبوا، أي يَحْبسهن، يعني الفُلْك وركبانها، فيَهْلِكوا فرقاً.

### Türkçe

**وَبَق** adam **يَبِقُ** **وَبْقاً** ve **وبُوقاً** ve **وَبِقَ** **وَبْقاً**.

Ve **اسْتَوْبَق**: helâk oldu; ve onu **أَوبَقَهُ**; ve **أَوْبَقه** ayrıca: onu zelil kıldı. Ve **المَوْبِقُ** ondan **مَفْعِل**’dir; **المَوْعِد**’in **وَعَدَ يَعِدُ**’den **مَفْعِل** olması gibi. Ve ondan, Yüce Allah’ın sözü: “ve onların arasına **مَوْبِقاً** kıldık”; ve onda başka bir dil: **وَبِقَ يَوْبَقُ وَبَقاً**; ve **أَوْبَقه**: onu helâk etti. Ferrâ, “ve onların arasına **مَوْبِقاً** kıldık” sözü hakkında dedi ki: “Dünyada onların birbirleriyle bağlantılarını **مَوْبِقاً** kıldık” der; yani âhirette onlar için helâk edici. Ve İbnü’l-A‘râbî dedi: **مَوْبِقاً** yani engel; ve iki şey arasındaki her engel **مَوْبِق**’tir. Ve Ebû Ubeyd dedi: “ve onların arasına **مَوْبِقاً** kıldık” sözünde **المَوْبِق** vaat edilen zamandır; ve şu sözle delil getirdi:

وحادَ شَرَوْرَى والسِّتَارَ، فلم يَدَعْ
تِعاراً له والوادِيَيْنِ بِمَوْبِقِ

Onun manası: bir vaat edilen zaman ile. İbn Berrî, Sîrâfî’den nakletti; dedi ki: yani dünyada onların birbirleriyle bağlantılarını âhirette onlar için helâk edici kıldık; buna göre “aralarında” **جعلنا** için birinci mef‘ûldür, zarf değildir. Ve Ebû Ubeyd dedi: **مَوْبِقاً** bir **مَوْعِداً**’dır; buna göre “aralarında” zarftır. Ferrâ: “Onun günahları falanı **أَوْبَقَتْ**” denir; yani onu helâk etti; böylece **وَبِق يَوْبَقُ وبَقاً ومَوْبِقاً**: helâk olduğu zaman. Ve A‘râb’ın nevâdirinde: **وبِقَتِ الإبلُ** çamurda, **وَحَلَتْ** (çamura battı) zaman; böylece onda saplanıp kaldı. Ve **وَبِقَ** borcunda, onda saplanıp kaldığı zaman. Ve sırat hadîsinde: “ve onlardan **المُوبَقُ** günahlarıyla” yani helâk edilmiş olan. Denir: başkası onu **أَوْبَقَهُ**, böylece o **مُوبَق**’tır. Ve hadîste: “ve eğer **المُوبِقات**’ı yapmış olsaydı” yani helâk edici günahlar. Ve Ali hadîsinde: “onlardan boğulan **الوَبِقُ**.” Ve **المَوْبِقُ**: hapis yeri. Ve onu **أَوْبَقه**: yani onu hapsetti. Ve Yüce Allah’ın sözü: “yahut onları kazandıkları sebebiyle **يُوبِقْهنّ**”; yani onları hapseder; yani gemileri ve içindekileri; böylece korkudan helâk olurlar.
