# وثأ — Mekâyîsü'l-Luğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D8%A3/sozluk/mekayis
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%88%D8%AB%D8%A3/entries/mekayis

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [وثأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D8%A3.md)
- Mekâyîsü'l-Luğa: İbn Fâris · 11. yy

## Madde başı: وثأ

(باب الواو والثاء وما يثلثهما)
(وثج) الواو والثاء والجيم يدلُّ على اكتنازٍ. ووَثُجَ الفَرسُ وَثاجةً: اكتنَزَ لحمُه، وهو وَثيجٌ. واستَوْثَجَ نَبْتُ الأرضِ: عَلِقَ بعضُه بعضاً. وأرضٌ مُؤتثِجةٌ(1): كثيرة الكلأ.‏
(وثر) الواو والثاء والراء: كلمةٌ تدلُّ على وَطاءةٍ في شَيء. وفِراشٌ وَثْرٌ ووَثِيرٌ: وطِيٌّ. والمَياثِر: ثيابٌ حمرٌ تكون في مراكب الأعاجم. وقولهم: وثَرَ الجملُ النَّاقة: ضرَبَها، كأنَّها له فراشٌ وثير.‏
(وثق) الواو والثاء والقاف كلمةٌ تدلُّ على عَقْدٍ وإحكام. ووثَّقْت الشّيءَ: أحكَمْتُه. وناقةٌ موثَّقَة الخَلْق. والمِيثاق: العَهدُ المُحكَم. وهو ثِقَةٌ. وقد وَثِقْتُ به.‏
(وثل) الواو والثاء واللام كلمة. يقولون: الوَثِيل: اللِّيف أو رِشاءٌ يتخَذ منه.‏
(وثم) الواو والثاء والميم: أصلٌ يدلُّ على جَمعٍ وتجمُّع. والأصل الوَثِيمة: الحَجَر. يقولون: والذِي أخرَجَ النّارَ من الوثيمة. ثم يقال للحُزْمة من الحَشيش وَثِيمة. يقال ثِمْ، أي اجْمَعْ. والوَثِيم: المكتنِزُ لحماً.‏
(وثن) الواو والثاء والنون. كلمةٌ واحدة، هي الوَثَن واحد الأوثان: حِجارةٌ كانت تُعْبَد. وأصلها قولهم استَوْثَنَ الشّيءُ: قَوِيَ. وأوْثَنَ فلانٌ الحِمْلَ: كَثَّره. وأوثَنْتُ له: أعطيتُه جزيلاً.‏
(وثأ) الواو والثاء والهمزة، ليس فيه إلاَّ وُثِئَتْ يدُه، وهي موثوءة.‏
(وثب) الواو والثاء والباء يدلُّ في لُغة العرب على الظَّفْر، إلاّ في لغاتٍ من لُغات حِمْير فإنَّه بخلاف هذا. ووَثَب من مكانه: طَفَر. وفي لغةِ حمير يقولون لمن قَعَدَ: قد وثَب. وإذا أمَروا بالقُعُودِ فالواثِب. ويقولون للملِك إذا قَعَدَ ولم يَغْزُ: المَوْثَبان(2). ويقولون: وَثَّبَهُ وِسادةً: ألقاها له ليَقعُدَ عليها.‏
--------------ــ
(1) في المجمل: "موثجة" بفتح الثاء، وفي اللسان: "موثجة" بكسره. وقد اقتصر في القاموس كما هنا على "مؤتثجة". أما صاحب اللسان فذكر الكلمتين وإن خالف المجمل في ضبط إحداهما.‏
(2) ضبط في الأصل والمجمل والقاموس بفتح الميم، وفي اللسان بضمها.‏

ـ

### Türkçe

(باب **الواو** و**الثاء** وما يثلثهما)
(**وثج**) **الواو** ve **الثاء** ve **الجيم** bir birikmeye delâlet eder. Ve **وَثُجَ** at **وَثاجةً**: eti birikti; ve o **وَثيجٌ**’dir. Ve yerin bitkisi **استَوْثَجَ**: bir kısmı bir kısmına yapıştı. Ve **مُؤتثِجةٌ**(1) bir yer: otu çoktur.‏
(**وثر**) **الواو** ve **الثاء** ve **الراء**: bir şeyde yumuşaklığa delâlet eden bir kelimedir. Ve **وَثْرٌ** ve **وَثِيرٌ** bir döşek: yumuşaktır. Ve **المَياثِر**: Acemlerin bineklerinde bulunan kırmızı elbiselerdir. Ve onların sözü: **وثَرَ** deve dişi deveyi: ona vurdu; sanki o, onun için yumuşak bir döşektir.‏
(**وثق**) **الواو** ve **الثاء** ve **القاف** bir bağlamaya ve sağlamlaştırmaya delâlet eden bir kelimedir. Ve **وثَّقْت** şeyi: onu sağlamlaştırdım. Ve yaratılışı sağlamlaştırılmış bir dişi deve. Ve **المِيثاق**: sağlam ahittir. Ve o **ثِقَةٌ**’dır. Ve gerçekten ben ona **وَثِقْتُ**.‏
(**وثل**) **الواو** ve **الثاء** ve **اللام** bir kelimedir. Derler ki: **الوَثِيل**: lif yahut ondan yapılan bir iptir.‏
(**وثم**) **الواو** ve **الثاء** ve **الميم**: bir asıl, toplamaya ve toplanmaya delâlet eder. Ve asıl **الوَثِيمة**: taştır. Derler ki: **والذِي أخرَجَ النّارَ من الوثيمة**. Sonra kuru ottan demete **وَثِيمة** denir. **ثِمْ** denir; yani: topla. Ve **الوَثِيم**: eti birikmiş olandır.‏
(**وثن**) **الواو** ve **الثاء** ve **النون**. Tek bir kelimedir; o da putlardan bir put olan **الوَثَن**’dır: tapınılan taşlardır. Ve aslı onların sözü: **استَوْثَنَ** şey: kuvvetlendi. Ve falan yükü **أوْثَنَ**: onu çoğalttı. Ve ona **أوثَنْتُ**: ona bolca verdim.‏
(**وثأ**) **الواو** ve **الثاء** ve **الهمزة**; onda, ancak **وُثِئَتْ** eli vardır; ve o **موثوءة**’dir.‏
(**وثب**) **الواو** ve **الثاء** ve **الباء** Arap dilinde zafere delâlet eder; ancak **حِمْير** dillerinden bazı dillerde bunun tersinedir. Ve yerinden **وَثَب**: sıçradı. Ve **حمير** dilinde oturana derler ki: gerçekten **وثَب**. Ve oturmayı emrettiklerinde **الواثِب** (derler). Ve derler ki: kral oturup da gazve etmediğinde: **المَوْثَبان**(2). Ve derler ki: ona bir yastık **وَثَّبَهُ**: üzerine otursun diye onu ona attı.‏
--------------ــ
(1) **المجمل**’de: “**موثجة**” **الثاء**’nın fethasıyla; ve **اللسان**’da: “**موثجة**” kesresiyle. Ve gerçekten **القاموس**’ta burada olduğu gibi yalnız “**مؤتثجة**” ile yetinilmiştir. Ama **اللسان**’ın sahibi iki kelimeyi de zikretti; **المجمل**’e, ikisinden birinin ضبط’unda muhalefet etmiş olsa da.‏
(2) Asılda ve **المجمل** ve **القاموس**’ta **الميم**’in fethasıyla ضبط edilmiştir; ve **اللسان**’da dammesiyle.‏

ـ
