# وثق (و-ث-ق) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%88%D8%AB%D9%82

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

Kur'an'daki karşılığı: Anlaşma

- Harfler: و - ث - ق
- Kur'an'da: 34 geçiş · 29 ayet · 17 sîga
- 12 sözlük

## Sîgalar (17)

| Sîga | Kalıp | Anlam | Geçiş | Ayet | İlk ayet |
|---|---|---|---|---|---|
| [مِيثَاقَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/siga/%D9%85%D9%90%D9%8A%D8%AB%D9%8E%D8%A7%D9%82%D9%8E.md) | مِفْعَالَ | Anlaşma | 5 | 5 | [2:83](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/ayet/2:83.md) |
| [مِيثَاقَكُمْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/siga/%D9%85%D9%90%D9%8A%D8%AB%D9%8E%D8%A7%D9%82%D9%8E%D9%83%D9%8F%D9%85%D9%92.md) | مِفْعَالَكُمْ | Anlaşmanız | 4 | 4 | [2:63](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/ayet/2:63.md) |
| [مِيثَاقَهُمْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/siga/%D9%85%D9%90%D9%8A%D8%AB%D9%8E%D8%A7%D9%82%D9%8E%D9%87%D9%8F%D9%85%D9%92.md) | مِفْعَالَهُمْ | Onların anlaşması | 4 | 4 | [4:155](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/ayet/4:155.md) |
| [مِيثَاقًا](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/siga/%D9%85%D9%90%D9%8A%D8%AB%D9%8E%D8%A7%D9%82%D9%8B%D8%A7.md) | مِفْعَالًا | Anlaşma | 3 | 3 | [4:21](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/ayet/4:21.md) |
| [مِيثَاقٌ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/siga/%D9%85%D9%90%D9%8A%D8%AB%D9%8E%D8%A7%D9%82%D9%8C.md) | مِفْعَالٌ | Anlaşma | 3 | 3 | [4:90](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/ayet/4:90.md) |
| [الْوُثْقَى](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/siga/%D8%A7%D9%84%D9%92%D9%88%D9%8F%D8%AB%D9%92%D9%82%D9%8E%D9%89.md) | الْفُعْلَى | En sağlam | 2 | 2 | [2:256](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/ayet/2:256.md) |
| [مَوْثِقًا](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/siga/%D9%85%D9%8E%D9%88%D9%92%D8%AB%D9%90%D9%82%D9%8B%D8%A7.md) | مَفْعِلًا | Söz verme | 2 | 2 | [12:66](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/ayet/12:66.md) |
| [مِيثَاقِهِ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/siga/%D9%85%D9%90%D9%8A%D8%AB%D9%8E%D8%A7%D9%82%D9%90%D9%87%D9%90.md) | مِفْعَالِهِ | Onun anlaşması | 2 | 2 | [2:27](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/ayet/2:27.md) |
| [الْمِيثَاقَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/siga/%D8%A7%D9%84%D9%92%D9%85%D9%90%D9%8A%D8%AB%D9%8E%D8%A7%D9%82%D9%8E.md) | الْمِفْعَالَ | Anlaşma | 1 | 1 | [13:20](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/ayet/13:20.md) |
| [الْوَثَاقَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/siga/%D8%A7%D9%84%D9%92%D9%88%D9%8E%D8%AB%D9%8E%D8%A7%D9%82%D9%8E.md) | الْفَعَالَ | Bağ | 1 | 1 | [47:4](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/ayet/47:4.md) |
| [بِمِيثَاقِهِمْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/siga/%D8%A8%D9%90%D9%85%D9%90%D9%8A%D8%AB%D9%8E%D8%A7%D9%82%D9%90%D9%87%D9%90%D9%85%D9%92.md) | بِمِفْعَالِهِمْ | Onların anlaşmaları sebebiyle | 1 | 1 | [4:154](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/ayet/4:154.md) |
| [مَوْثِقَهُمْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/siga/%D9%85%D9%8E%D9%88%D9%92%D8%AB%D9%90%D9%82%D9%8E%D9%87%D9%8F%D9%85%D9%92.md) | مَفْعِلَهُمْ | Onların söz vermesi | 1 | 1 | [12:66](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/ayet/12:66.md) |
| [مِيثَاقُ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/siga/%D9%85%D9%90%D9%8A%D8%AB%D9%8E%D8%A7%D9%82%D9%8F.md) | مِفْعَالُ | Anlaşma | 1 | 1 | [7:169](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/ayet/7:169.md) |
| [وَاثَقَكُمْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/siga/%D9%88%D9%8E%D8%A7%D8%AB%D9%8E%D9%82%D9%8E%D9%83%D9%8F%D9%85%D9%92.md) | فَاعَلَكُمْ | Sizinle anlaştı | 1 | 1 | [5:7](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/ayet/5:7.md) |
| [وَثَاقَهُ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/siga/%D9%88%D9%8E%D8%AB%D9%8E%D8%A7%D9%82%D9%8E%D9%87%D9%8F.md) | فَعَالَهُ | Onun bağı | 1 | 1 | [89:26](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/ayet/89:26.md) |
| [وَمِيثَاقَهُ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/siga/%D9%88%D9%8E%D9%85%D9%90%D9%8A%D8%AB%D9%8E%D8%A7%D9%82%D9%8E%D9%87%D9%8F.md) | وَمِفْعَالَهُ | Ve onun anlaşması | 1 | 1 | [5:7](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/ayet/5:7.md) |
| [يُوثِقُ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/siga/%D9%8A%D9%8F%D9%88%D8%AB%D9%90%D9%82%D9%8F.md) | يُفْعِلُ | Bağlar | 1 | 1 | [89:26](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/ayet/89:26.md) |

## Mücavir kökler — 72 mücavir (227 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.

1. [أخذ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%AE%D8%B0.md) — 15 ortak ayet · G² 59 · İhaze göl gibi suyun toplandığı yer yani birikintidir veya…
2. [نقض](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%82%D8%B6.md) — 5 ortak ayet · G² 42 · “Nukaz” birbirinden kopmuş iplik parçalarıdır
3. [أله](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%84%D9%87.md) — 21 ortak ayet · G² 22 · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir
4. [عرو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B1%D9%88.md) — 2 ortak ayet · G² 22 · Kulpu
5. [وصل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%B5%D9%84.md) — 3 ortak ayet · G² 20 · Birleştirirler
6. [طور](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%88%D8%B1.md) — 3 ortak ayet · G² 20 · Sina’da bir dağın adıdır
7. [غلظ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%84%D8%B8.md) — 3 ortak ayet · G² 19 · Ğaliz (zı), Sert topraktır
8. [قتل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%AA%D9%84.md) — 5 ortak ayet · G² 14 · “Kıtl”, çatışmada ilk karşılaştırılan kişilerden birine…
9. [رفع](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%81%D8%B9.md) — 3 ortak ayet · G² 13 · Raf’, üzerine bir şeylerin konduğu yer, raftır
10. [حظظ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B8%D8%B8.md) — 2 ortak ayet · G² 13 · Huzve atışlardaki hedef demektir
11. [قلل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%84%D9%84.md) — 4 ortak ayet · G² 13 · Az
12. [عهد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%87%D8%AF.md) — 3 ortak ayet · G² 12 · Söz
13. [فوق](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D9%88%D9%82.md) — 3 ortak ayet · G² 11 · Üst
14. [سري](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%B1%D9%8A.md) — 3 ortak ayet · G² 10 · Akan deredir
15. [أتي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%AA%D9%8A.md) — 8 ortak ayet · G² 10 · Etve çardağa doğru suyu getiren kanaldır
16. [دور](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D9%88%D8%B1.md) — 3 ortak ayet · G² 10 · Dar : Etrafı çevrili yer demektir
17. [رقب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%82%D8%A8.md) — 2 ortak ayet · G² 9 · Rekabe Boyun demektir
18. [بنو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%86%D9%88.md) — 4 ortak ayet · G² 9 · Oğullar
19. [نصر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B5%D8%B1.md) — 4 ortak ayet · G² 8 · Bereketli yağmurla sulanmış toprak demektir
20. [بعد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B9%D8%AF.md) — 5 ortak ayet · G² 8 · Baid uzak demektir
21. [مسك](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D9%83.md) — 2 ortak ayet · G² 8 · Koku veren yağdır
22. [وضع](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%B6%D8%B9.md) — 2 ortak ayet · G² 8 · Koyar
23. [نبأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%A8%D8%A3.md) — 4 ortak ayet · G² 8 · Doğurmadan evvel devenin memesinde görülen süttür
24. [سبل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A8%D9%84.md) — 4 ortak ayet · G² 7 · Biribirini kesen yoldur
25. [بعض](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B9%D8%B6.md) — 3 ortak ayet · G² 7 · Bu’sus kalça kemiği, buud kalça, türkçedeki but buradan…
26. [عدو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%AF%D9%88.md) — 3 ortak ayet · G² 7 · Mu’ted, “adeve”den iftial babından gelmektedir
27. [حسن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B3%D9%86.md) — 4 ortak ayet · G² 7 · Hüsn : Sıra dağların yan yana olan iki büyük dağın en…
28. [قطع](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B7%D8%B9.md) — 2 ortak ayet · G² 6 · Kesinlikle keseceğim
29. [لعن](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B9%D9%86.md) — 2 ortak ayet · G² 6 · Dışlama
30. [قرر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B1%D8%B1.md) — 2 ortak ayet · G² 6 · Küçük derelerin toplanıp durgunlaştığı göldür
31. [نسي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B3%D9%8A.md) — 2 ortak ayet · G² 6 · Çadırın kurulduğu yer demektir
32. [قوي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%88%D9%8A.md) — 2 ortak ayet · G² 6 · Kuvvet
33. [صدر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%AF%D8%B1.md) — 2 ortak ayet · G² 6 · Okun ön yarısına denir
34. [أمن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%85%D9%86.md) — 8 ortak ayet · G² 6 · Mena kapıları karşı karşıya olan evlerin ara yeridir
35. [فسد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D8%AF.md) — 2 ortak ayet · G² 5 · Fesad “Visad” yıkılmış uzanmış ağaç parçası, yastık…
36. [بين](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%8A%D9%86.md) — 6 ortak ayet · G² 5 · Beyn topraktaki yarık demektir
37. [سلم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%84%D9%85.md) — 3 ortak ayet · G² 5 · “Süllem” merdiven demektir
38. [أمر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%85%D8%B1.md) — 4 ortak ayet · G² 5 · Murar acı bir ağacın adıdır
39. [زكو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%83%D9%88.md) — 2 ortak ayet · G² 5 · “Zekiyye“ bol otlaklı arazi demektir
40. [ذكر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D9%83%D8%B1.md) — 4 ortak ayet · G² 4 · Zikr : Yay görevi gören ağaç dal parçasıdır
41. [قلب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%84%D8%A8.md) — 3 ortak ayet · G² 4 · Ayak basıldığında toprakta çıkan kalıptır
42. [مع](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B9.md) — 3 ortak ayet · G² 4 · Beraber
43. [بأس](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%A3%D8%B3.md) — 2 ortak ayet · G² 4 · Bes besese dağınık taşlar demektir
44. [سمع](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%85%D8%B9.md) — 3 ortak ayet · G² 4 · İşiten
45. [عرض](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B1%D8%B6.md) — 2 ortak ayet · G² 4 · Ön dişler demektir
46. [قول](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%88%D9%84.md) — 11 ortak ayet · G² 4 · Birlikte bir iş yapan kimselere, belli bir sesle kumanda…
47. [رسل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D9%84.md) — 5 ortak ayet · G² 4 · Saçak demektir
48. [حكم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%83%D9%85.md) — 3 ortak ayet · G² 3 · Gem demektir
49. [قوم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%88%D9%85.md) — 6 ortak ayet · G² 3 · Hayvanların ön ayaklarına denir
50. [صلو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%84%D9%88.md) — 2 ortak ayet · G² 3 · Namaz
51. [كفر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%81%D8%B1.md) — 5 ortak ayet · G² 3 · Hufre, çukur demektir
52. [دين](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D9%8A%D9%86.md) — 2 ortak ayet · G² 3 · Dane, inek yavrusuna denir
53. [ذو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D9%88.md) — 2 ortak ayet · G² 3 · Sahip
54. [دخل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%AE%D9%84.md) — 2 ortak ayet · G² 3 · Dahl: Kuytu yer demektir
55. [وقي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D9%82%D9%8A.md) — 3 ortak ayet · G² 2 · Takva kelimesindeki ilk te harfi vavdan dönüşmüştür, vav…
56. [شهد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%87%D8%AF.md) — 2 ortak ayet · G² 2 · Petekteki baldır
57. [جيأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%8A%D8%A3.md) — 3 ortak ayet · G² 2 · Ceyee yağmur sularının toplanıp biriktiği yerdir
58. [لقي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%82%D9%8A.md) — 2 ortak ayet · G² 2 · “Lekat” iki yerleşik bölge arasındaki buluşma yerinin adıdır
59. [نفس](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%81%D8%B3.md) — 3 ortak ayet · G² 2 · Dibağlamada kullanılan palamut, meşenin bir meyvesidir
60. [صدق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%AF%D9%82.md) — 2 ortak ayet · G² 2 · Kocaların eşlerine sadakat karşılığı verdikleri mihirdir

Devamı (JSON): https://lisan.digital/api/roots/%D9%88%D8%AB%D9%82/neighbours?offset=60&limit=50

## Kök analizi

### Kök tanımı ve çekirdek özet

| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | وثق |
| Yapı | Üçlü kök |
| Özel Durum | İlletli (misâl-i vâvî) |
| Bağlamsal Yakın Kökler | [عقد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%82%D8%AF.md), [عهد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%87%D8%AF.md), [ربط](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%A8%D8%B7.md) |
| Zıt Kök | [نقض](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%82%D8%B6.md) |
| Çekirdek Özet 1 | Bir nesneyi veya bağı çözülmeyecek, sarsılmayacak biçimde sağlamca bağlamak, tahkim etmek ve güven altına almak. |
| Çekirdek Özet 2 | Allah ile insan arasındaki bağlayıcı ahit, peygamberlerden alınan ağır yükümlülük ve kopması imkânsız manevi tutamak. |
| Çekirdek Özet 3 | Varlığın ontolojik ve ahlaki düzenini koruyan, bozulması durumunda toplumsal ve itikadi çözülmeye yol açan kurucu sözleşme ilkesi. |
| Kritik Hata Riski | Kökü yalnızca sıradan bir söz verme veya hukuki evrak düzeyine indirgeyip ontolojik ve ahlaki bağlayıcılığını göz ardı etmek. |

### Biliteral analiz

| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| وث | Dayanıklılık, sebat, sertleşme ve birikerek yoğunlaşma anlamı taşır; [وثن](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%86.md) kökündeki dikili ve sabit taş, [وثم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%85.md) kökündeki taş ve toplanma anlamlarında bu çekirdek belirgindir. | ق | ق harfinin sınırlayıcı, toplayıcı ve kuşatıcı baskısıyla çekirdekteki sebat ve sertlik, çözülmesi imkânsız bir bağ, kement ve sarsılmaz akit haline dönüşmüştür. |

### Piktografik analiz

| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| و | Çengel, çadır kazığı; bağlama, ekleme, tutturma | İki unsuru birbirine raptetme, dışsal bir kuvvetle birbirine bitiştirme hareketini başlatır. |
| ث | İşaret, im, sınır (türetme imge: ت kökeninden yoğunlaşma) | Sabitlenen noktanın sürekliliğini, ayrışmaya karşı direnç gösteren sebat ve kararlılığını temsil eder. |
| ق | Ufuktaki güneş, iğne deliği; dönme, toplanma, sınır | İki ucu birleştirip düğümü sıkıştırarak hareketi nihai bir sınır ve emniyet dairesi içine hapseder. |
| وثق | Çengelle tutturulup sınırlanan ve çözülmeyecek şekilde düğümlenen bağ | Birbirine raptedilen tarafların güven ve sebat zemininde sarsılmaz bir bağ ve düğümle tahkim edilmesini ifade eder. |

### Tarihsel ve erken kullanım

| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Bir hayvanı veya esiri kaçamayacak biçimde iple sımsıkı bağlamak (el-visâk / el-vesâk); bedeni dolgun, kemikleri ve mafsalları sağlam, güçlü deve (nâka vesîka). |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Cahiliye döneminde kök, fiziksel olarak hayvanın sağlam bağlanması ve kabilenin sırtını dayadığı bol su ve otlak için emniyet kaynağı anlamında kullanılmıştır. Cahiliye şairi Ka‘b b. Züheyr’in İslâm öncesi/muhadram geçiş dönemindeki şu beyti sözlüklerde ahit bağına şahit gösterilir: ليوفوا بما كانوا عليه تواثقوا / بخيف منًى والله راءٍ وسامع |
| Erken Arapça kullanım | Emevî dönemi şairi el-Ahtal, kurumayan ve kendisine güvenilen bol suyu betimlerken kökü güvenilirlik anlamında şöyle kullanır: أو قارِبٌ بالعَرا هاجَتْ مراتِعُه / وخانه مُوثِقُ الغُدْرانِ والثَّمَرُ |

Kaynak: Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha, Asās al-Balāgha.

### Sami etimolojik katman

Arapça وثق kökü, Batı Sami dillerinde özellikle bağlama, raptetme, tahkim etme ve bunun sonucunda meydana gelen emniyet ve güven semantik matrisine dayanır. İbranice ve Aramice/Süryanice katmanlarında doğrudan bu ses dizilişiyle değil, fonetik kaymalar ve ikincil kökleşmelerle bağlantılı olarak bağlama, düğümleme ve güvenme anlamları sergilenir. Kökün asli semantik çekirdeği, nesnelerin mekanik olarak bir iple sıkıştırılıp kaçmasının veya dağılmasının engellenmesi hareketidir. Bu somut temelden hareketle Arapçada soyut akit, ittifak, ahitleşme ve kişiye itimat etme manaları eksiksiz bir biçimde inşa edilmiştir.

Güven: Güçlü

Kaynak: Brown-Driver-Briggs, HALOT, Lane’s Lexicon, David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques).

### Etimolojik analiz

| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | İple sımsıkı bağlamak, yapıyı pekiştirmek ve emniyet duymak | Somut bağdan (el-visâk) soyut ahlaki ve hukuki güvene (es-sika, el-mîsâk) düzenli semantik genişleme. | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | Güney ve Batı Sami bağlamında tahkim, antlaşma ve raptetme | Güney Arabistan kitabelerinde ve bölgesel Sami lehçelerinde ahit ve hukuki teminat anlamlarıyla paralellik gösterir. | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Veri bulunamadı | Afro-Asyatik ailenin diğer kollarında doğrudan doğrulanmış soydaş biçim tespit edilmedi. | Veri bulunamadı |

Kaynak: Lisān al-ʿArab, Gesenius, David Cohen.

### Kardeş kökler

| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| وثق | Anlamlı | Sağlam bağlamak, güvenmek, ahitleşmek | Bir şeyi çözülmeyecek şekilde tahkim etmek, sarsılmaz bağ kurmak. | Hedef kök; Kur'an'da geçer. |
| وقث | Anlamı bulunmayan | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir. | Kur'an'da geçmez. |
| ثوق | Anlamı bulunmayan | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir. | Kur'an'da geçmez. |
| [ثقو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D9%82%D9%88.md) | Anlamı bulunmayan | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir. | Kur'an'da geçmez. |
| قوث | Anlamı bulunmayan | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir. | Kur'an'da geçmez. |
| [قثو](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%AB%D9%88.md) | Anlamı bulunmayan | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir. | Kur'an'da geçmez. |

### Komşu kökler ve zıt kök

| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| وثق | Merkez | Sağlam bağ ve güven | Bir şeyi çözülmeyecek, sarsılmayacak biçimde tahkim ederek içsel ve dışsal mutlak güven tesis etmek. | Hem fiziksel bağı hem de ilahi-ahlaki sarsılmaz ahdi ve itimadı kuşatır. |
| [عقد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%82%D8%AF.md) | Komşu | Düğümlemek, sözleşmek | İki ucu birbirine bağlayıp düğüm atmaya odaklanır; وثق kökü bu düğümün çözülmezliğine ve verdiği mutlak emniyete işaret eder. | Düğüm atma eyleminin kendisine odaklıdır. |
| [عهد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%87%D8%AF.md) | Komşu | Gözetmek, ahit vermek | Sürekli hatırlama, gözetme ve sorumluluğu koruma esastır; وثق kökünde ise bağın bizatihi kırılmazlığı ve tahkimi öne çıkar. | Zaman içinde koruma ve riayet etme vurgusu taşır. |
| [ربط](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%A8%D8%B7.md) | Komşu | Raptetmek, bağlamak | Bir nesneyi bir yere tutturmak ve sabitlemektir; وثق kökünün içerdiği derin ahlaki güven ve kutsal taahhüt boyutunu içermez. | Ağırlıklı olarak mekanik bağlama ve sabitlemeyi ifade eder. |
| [نقض](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%82%D8%B6.md) | Zıt | Bozmak, çözmek | Sımsıkı örülmüş veya bağlanmış bir yapıyı iplik iplik söküp dağıtmak, akdi tek taraflı feshetmek. | وثق kökünün tahkim ettiği bağı temelinden çözen zıt eylemdir. |

### Başka dillerde anlam karşılıkları

| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | وثق | Sağlam bağlamak, güvenmek, ahit | Fiziksel düğümden ilahi taahhüde ve ahlaki güvene uzanan bütüncül anlam alanı. | Kesin |
| Latince | foedus, fides, ligare | Antlaşma, güven/sadakat, bağlamak | Foedus hukuki ve dini ahdi, fides güveni karşılar; ancak kökün tek kelimede topladığı bağ-güven birliğini parça parça verirler. | Güçlü |
| İngilizce | covenant, bind, rely/trust | Ahit, bağlamak, güvenmek | Covenant dini ve kurucu ahdi, bind fiziksel ve hukuki bağı karşılar; kökün içkin sağlamlık nüansını tam yansıtamaz. | Güçlü |
| Almanca | Bund, binden, Vertrauen | Ahit/ittifak, bağlamak, güven | Bund kurucu antlaşmayı, binden bağlamayı, Vertrauen itimadı karşılar; kavramsal olarak ayrışırlar. | Güçlü |
| Fransızca | pacte, alliance, lier | Pakt, antlaşma, bağlamak | Alliance ilahi ve siyasi bağı, pacte uzlaşmayı karşılar; Arapçadaki kopmaz kulp (el-urvetü'l-vuskâ) mecazını tam veremez. | Güçlü |

Kaynak: Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Lane’s Lexicon.

### Vücûh ve nezâir

| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| مِيثَاق | İlahi emir ve yükümlülüklere dair kurucu antlaşma | İsrailoğullarından, peygamberlerden veya insanlıktan tevhid ve adalet üzerine alınan bağlayıcı söz (Bakara [2:63](https://lisan.digital/tr/ayet/2:63.md), Bakara [2:83](https://lisan.digital/tr/ayet/2:83.md), Âl-i İmrân [3:81](https://lisan.digital/tr/ayet/3:81.md), Nisâ [4:154](https://lisan.digital/tr/ayet/4:154.md), Ahzâb [33:7](https://lisan.digital/tr/ayet/33:7.md)). |
| مِيثَاق | Siyasi ve hukuki barış antlaşması | Müminler ile diğer topluluklar arasında kan dökülmesini engelleyen saldırmazlık veya dostluk paktı (Nisâ [4:90](https://lisan.digital/tr/ayet/4:90.md), Enfâl [8:72](https://lisan.digital/tr/ayet/8:72.md)). |
| مِيثَاقًا غَلِيظًا | Evlilik bağı / Ağır ve kutsal nikâh taahhüdü | Eşler arasında kurulan, karşılıklı hak ve hukuku güvenceye alan çözülmez hayat ortaklığı bağı (Nisâ [4:21](https://lisan.digital/tr/ayet/4:21.md)). |
| الْوُثْقَى | Kopması imkânsız manevi tutamak ve sığınak | Sahte ilahlardan arınarak Allah'a teslim olan kişinin sarıldığı sağlam kulp (Bakara [2:256](https://lisan.digital/tr/ayet/2:256.md), Lokmân [31:22](https://lisan.digital/tr/ayet/31:22.md)). |
| مَوْثِق | Allah adına verilen yeminli teminat | İnsanlar arasında güveni tesis etmek için ilahi şahitlikle pekiştirilen kesin güvence (Yûsuf [12:66](https://lisan.digital/tr/ayet/12:66.md), Yûsuf [12:80](https://lisan.digital/tr/ayet/12:80.md)). |
| وَثَاق | Esirleri tutan bağ / Kıyametteki kaçınılmaz ilahi bağ | Savaşta alınan esirlerin kaçmasını önleyen fiziki bağ veya ahirette suçluların kurtulamayacağı ceza bağı (Muhammed [47:4](https://lisan.digital/tr/ayet/47:4.md), Fecr [89:26](https://lisan.digital/tr/ayet/89:26.md)). |

### Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Mîsâk (Kālü Belâ / Elest Meclisi) | İnsanın fıtratına yerleştirilen tevhid bilincinin ontolojik bir antlaşma mı yoksa aklî bir hüccet mi olduğu tartışması. | İnsanın yaratıcısına karşı fıtri ve kaçınılmaz ontolojik bağımlılığı. |
| Fıkıh | Nikâh, eman, vesâik (belgeler) ve rehin | Akitlerin bağlayıcılığı, hukuki evrakların tanzimi ve borcun rehin/kefalet yoluyla sağlama alınması. | Hukuki irade beyanının iptal edilemez ve yaptırıma tabi kesinliği. |
| Tefsir | Urvetü’l-vuskâ ve mîsâk ayetleri | İsrailoğullarının mîsâkı bozmalarının tarihi ve ahlaki sonuçları; sapasağlam kulpun tevhid veya Kur'an oluşu. | Ahde sadakatin kurtuluşun, ahdi bozmanın ise ilahi lanetin sebebi olması. |
| Hadis | Râvilerin sika (güvenilir) olması ve eman ahitleri | Rivayet nakleden şahsın adalet ve zabt bakımından sarsılmaz güvenilirliği; verilen söze hıyanet edilmemesi. | Doğruluk, güvenilirlik ve emanete mutlak sadakat. |

### Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Fıtrat ve Tevhid | Elest Bezmi ve Mîsâk | Varlık borcunu ve kulluk bilincini sabitleme | Kul ile Yaratıcı arasındaki ilişki keyfi bir tercih değil, yaratılıştan teyit edilmiş sarsılmaz bir taahhüttür. | Kesin |
| İlmi | Metodoloji ve Epistemoloji | Sika râvi ve muhkem bilgi | Bilgi aktarımında yanılma ve tahrifi engelleme | Bilginin kaynağına duyulan güven, metodolojik tahkimat ve denetim mekanizmalarıyla inşa edilir. | Güçlü |
| Siyasi | Uluslararası ve Toplumsal Hukuk | Pakt, barış antlaşması ve anayasa | Kaosu önleme, barış ve istikrarı teminat altına alma | Toplumsal düzen ve devletler arası ilişkiler, tek taraflı bozulamaz mîsâklar üzerine kurulur. | Kesin |
| İktisadi | Borçlar ve Ticaret Hukuku | Belge (vesika), rehin ve kefalet | Mülkiyet ve ticari muamelelerde belirsizliği (garar) giderme | Karşılıklı hakların teminat altına alınması piyasadaki güven ortamının ve servet dolaşımının ön şartıdır. | Güçlü |

### Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Kovalent bağ ve termodinamik denge kilitlenmesi | Kimyada atomların elektron paylaşarak en kararlı enerji seviyesine ulaşması ve dış bir etki olmadıkça ayrışmaması gibi, kök de iki unsuru en yüksek stabilitede birbirine kenetler. | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Kurucu toplumsal sözleşme (pactum unionis) | Hukuk felsefesinde bireylerin çatışma ortamından çıkarak karşılıklı hak ve ödevleri kurucu bir yasa ile dokunulmaz kılması ve anayasal meşruiyet üretmesi hareketidir. | Güçlü |

### Yanlış daraltma ve kritik hata riski

| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kökü yalnızca bireysel psikolojik bir duygu olan itimat veya bürokratik bir sözleşme metnine indirgemek. |
| Kur'an içi daha geniş anlam | وثق kökü, insanın varoluşsal zeminini (fıtrat), toplumların anayasal meşruiyetini ve ahiretteki mutlak adalet bağını içeren varoluşsal bir sistemdir. |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Mîsâkı sadece geçmişte İsrailoğullarına ait tarihsel bir olay veya sıradan bir vaat saymak, Kur'an'ın ahit ahlakını ve bozulan ahitlerin getirdiği ontolojik çöküş uyarısını etkisiz kılar. |

### Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'ın insan tasavvuru başıboş değil, bir mîsâk ile bağlıdır; dinin bütünü bu kökün sağladığı sarsılmaz kulp (el-urvetü'l-vuskâ) üzerine kuruludur. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Peygamberlerden ve İsrailoğullarından alınan sözlerin anlatıldığı kıssalarda, savaş-barış hukukunu belirleyen hüküm ayetlerinde ve fıtratın teyit edildiği itikadi pasajlarda. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | İmanın amelden ve ahlaki sorumluluktan bağımsız soyut bir kanaat olduğu iddiasını çürütür; imanın çözülmez, bozulamaz ve fiilen bağlayıcı bir taahhüt olduğunu gösterir. |

### Nihai sentez ve LaTeX modeli

- Somut anlam: Bir nesneyi veya varlığı, çözülmesi ve kurtulması imkânsız olacak biçimde sağlam bir iple bağlayıp tahkim etmek.
- Soyut anlam: İki irade arasında kurulan, ilahi şahitlikle dokunulmaz kılınan, kopması imkânsız varoluşsal, ahlaki ve hukuki bağlılık.
- Sistematik karşılık: İnsanın fıtratıyla Yaratıcıya, ahlakıyla topluma, adaletiyle hukuka kilitlendiği çözülmez ilahi nizam kurgusu.
- LaTeX modeli: $$B(x, y) = \inf \{ \Delta(x, y) \} \implies \lim_{t \to \infty} P(S) = 1$$
- LaTeX açıklaması: Modelde $x$ ve $y$ antlaşma yapan iki tarafı temsil eder. $B(x, y)$ fonksiyonu taraflar arasında kurulan bağı simgeler. $\Delta(x, y)$ bu bağın gevşeme veya çözülme payını ifade eder; infimum ($\inf$) operatörü bu payın sıfıra indirgendiğini, yani mutlak tahkimatı gösterir. Bu durumun doğal sonucu olarak zaman ($t$) sonsuza giderken sistemin sarsılmazlık ve emniyet derecesi ($P(S)$) kesinlik değerine ($1$) ulaşır. Model, kökün fiziksel sıkılığından doğan çözülmez güven durumunu ifade eder.

## Geçtiği ayetler (29 ayet)

Mushaf sırasıyla, metinleriyle. JSON: https://lisan.digital/api/roots/%D9%88%D8%AB%D9%82/occurrences?meal=IK

### [Bakara 2:27](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/ayet/2:27.md) — مِيثَاقِهِ

الَّذِينَ يَنْقُضُونَ عَهْدَ اللَّهِ مِنْ بَعْدِ مِيثَاقِهِ وَيَقْطَعُونَ مَا أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ يُوصَلَ وَيُفْسِدُونَ فِي الْأَرْضِ أُولَئِكَ هُمُ الْخَاسِرُونَ

Meal (IK): Allah’ın ahdini pekiştirdikten sonra bozanlar, birleştirilmesini emrettiği şeyi koparanlar, yeryüzünde fesad çıkaranlar, işte onlar hüsrana uğrayanların ta kendileridir.

### [Bakara 2:63](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/ayet/2:63.md) — مِيثَاقَكُمْ

وَإِذْ أَخَذْنَا مِيثَاقَكُمْ وَرَفَعْنَا فَوْقَكُمُ الطُّورَ خُذُوا مَا آتَيْنَاكُمْ بِقُوَّةٍ وَاذْكُرُوا مَا فِيهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ

Meal (IK): Hani sizden sapasağlam söz almıştık. Tur’u da üstünüze kaldırmıştık. Size veridğimize sımsıkı sarılın, onda olanları hatırlayın ki sakınmış olasınız.

### [Bakara 2:83](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/ayet/2:83.md) — مِيثَاقَ

وَإِذْ أَخَذْنَا مِيثَاقَ بَنِي إِسْرَائِيلَ لَا تَعْبُدُونَ إِلَّا اللَّهَ وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا وَذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَقُولُوا لِلنَّاسِ حُسْنًا وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ ثُمَّ تَوَلَّيْتُمْ إِلَّا قَلِيلًا مِنْكُمْ وَأَنْتُمْ مُعْرِضُونَ

Meal (IK): Hani, İsrailoğullarından; Allah’tan başkasına ibadet etmeyin; anaya, babaya, akrabalara, yetimlere, yoksullara iyilik yapın. İnsanlara güzellikle söyleyin, namaz kılın zekat verin diye söz almıştık. Sonra pek azınız müstesna yüz çevirdiniz. Ve siz hala yüz çevirenlerdensiniz.

### [Bakara 2:84](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/ayet/2:84.md) — مِيثَاقَكُمْ

وَإِذْ أَخَذْنَا مِيثَاقَكُمْ لَا تَسْفِكُونَ دِمَاءَكُمْ وَلَا تُخْرِجُونَ أَنْفُسَكُمْ مِنْ دِيَارِكُمْ ثُمَّ أَقْرَرْتُمْ وَأَنْتُمْ تَشْهَدُونَ

Meal (IK): Hani; bir de kanınızı dökmeyin, birbirinizi yurdunuzdan sürmeyin diye söz almıştık, sonra bunu ikrar ettiniz ve şahid de oldunuz.

### [Bakara 2:93](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/ayet/2:93.md) — مِيثَاقَكُمْ

وَإِذْ أَخَذْنَا مِيثَاقَكُمْ وَرَفَعْنَا فَوْقَكُمُ الطُّورَ خُذُوا مَا آتَيْنَاكُمْ بِقُوَّةٍ وَاسْمَعُوا قَالُوا سَمِعْنَا وَعَصَيْنَا وَأُشْرِبُوا فِي قُلُوبِهِمُ الْعِجْلَ بِكُفْرِهِمْ قُلْ بِئْسَمَا يَأْمُرُكُمْ بِهِ إِيمَانُكُمْ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ

Meal (IK): Hani; size verdiğimiz şeyi kuvvetle tutun ve dinleyin, diye Tur’u tepenize dikmiş ve sizden misak almıştık. İşittik ve karşı geldik dediler ve küfürleri yüzünden buzağı sevgisi kalblerine sindirildi. Eğer inananlardansanız, inancınız size ne kötü şey emrediyor? de.

### [Bakara 2:256](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/ayet/2:256.md) — الْوُثْقَى

لَا إِكْرَاهَ فِي الدِّينِ قَدْ تَبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ فَمَنْ يَكْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَيُؤْمِنْ بِاللَّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَى لَا انْفِصَامَ لَهَا وَاللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ

Meal (IK): Dinde zorlama yoktur. Gerçekten hak, batıldan iyice ayrılmıştır. Tağut’u inkar edip, Allah’a inanan kimse kopmak bilmeyen sağlam bir kulpa sarılmıştır. Ve Allah, Semi’dir, Alim’dir.

### [Ali İmran 3:81](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/ayet/3:81.md) — مِيثَاقَ

وَإِذْ أَخَذَ اللَّهُ مِيثَاقَ النَّبِيِّينَ لَمَا آتَيْتُكُمْ مِنْ كِتَابٍ وَحِكْمَةٍ ثُمَّ جَاءَكُمْ رَسُولٌ مُصَدِّقٌ لِمَا مَعَكُمْ لَتُؤْمِنُنَّ بِهِ وَلَتَنْصُرُنَّهُ قَالَ أَأَقْرَرْتُمْ وَأَخَذْتُمْ عَلَى ذَلِكُمْ إِصْرِي قَالُوا أَقْرَرْنَا قَالَ فَاشْهَدُوا وَأَنَا مَعَكُمْ مِنَ الشَّاهِدِينَ

Meal (IK): Hani Allah, Peygamberlerden söz almış: And olsun ki; size, kitabı, hikmeti verdim. Yanınızda olanı doğrulayıcı bir peygamber geldiğinde mutlaka o’na inanacak ve yardım edeceksiniz. İkrar edip de ahdi kabul ettiniz mi? demişti. Onlar da: İkrar ettik, demişlerdi. Allah: Şahid olsun, Ben de sizinle beraber şahidlerdenim, demişti.

### [Ali İmran 3:187](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/ayet/3:187.md) — مِيثَاقَ

وَإِذْ أَخَذَ اللَّهُ مِيثَاقَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ لَتُبَيِّنُنَّهُ لِلنَّاسِ وَلَا تَكْتُمُونَهُ فَنَبَذُوهُ وَرَاءَ ظُهُورِهِمْ وَاشْتَرَوْا بِهِ ثَمَنًا قَلِيلًا فَبِئْسَ مَا يَشْتَرُونَ

Meal (IK): Hani Allah, kendilerine kitab verilenlerden; onu mutlaka insanlara açıklayacaksınız, gizlemeyeceksiniz, diye söz almıştı. Onlar ise bunu arkalarına attılar ve az bir değere değiştiler. Satın aldıkları şey ne kötüdür.

### [Nisa 4:21](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/ayet/4:21.md) — مِيثَاقًا

وَكَيْفَ تَأْخُذُونَهُ وَقَدْ أَفْضَى بَعْضُكُمْ إِلَى بَعْضٍ وَأَخَذْنَ مِنْكُمْ مِيثَاقًا غَلِيظًا

Meal (IK): Onu nasıl alırsınız ki; birbirinize karışıp katıldınız. Ve onlar, sizden kuvvetli te’minat aldılar.

### [Nisa 4:90](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/ayet/4:90.md) — مِيثَاقٌ

إِلَّا الَّذِينَ يَصِلُونَ إِلَى قَوْمٍ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ مِيثَاقٌ أَوْ جَاءُوكُمْ حَصِرَتْ صُدُورُهُمْ أَنْ يُقَاتِلُوكُمْ أَوْ يُقَاتِلُوا قَوْمَهُمْ وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لَسَلَّطَهُمْ عَلَيْكُمْ فَلَقَاتَلُوكُمْ فَإِنِ اعْتَزَلُوكُمْ فَلَمْ يُقَاتِلُوكُمْ وَأَلْقَوْا إِلَيْكُمُ السَّلَمَ فَمَا جَعَلَ اللَّهُ لَكُمْ عَلَيْهِمْ سَبِيلًا

Meal (IK): Ancak sizinle kendileri arasında bir anlaşma bulunan bir millete sığınanlar ve sizinle savaşmaktan veya kendi milletleriyle harbetmekten bunalarak size başvuranlar müstesnadır. Allah dileseydi; onları size musallat ederdi de sizinle savaşırlardı. Eğer sizden uzak durur, savaşmaz ve size barış teklif ederlerse; Allah, onlara dokunmanıza izin vermez.

### [Nisa 4:92](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/ayet/4:92.md) — مِيثَاقٌ

وَمَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ أَنْ يَقْتُلَ مُؤْمِنًا إِلَّا خَطَأً وَمَنْ قَتَلَ مُؤْمِنًا خَطَأً فَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مُؤْمِنَةٍ وَدِيَةٌ مُسَلَّمَةٌ إِلَى أَهْلِهِ إِلَّا أَنْ يَصَّدَّقُوا فَإِنْ كَانَ مِنْ قَوْمٍ عَدُوٍّ لَكُمْ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مُؤْمِنَةٍ وَإِنْ كَانَ مِنْ قَوْمٍ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ مِيثَاقٌ فَدِيَةٌ مُسَلَّمَةٌ إِلَى أَهْلِهِ وَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مُؤْمِنَةٍ فَمَنْ لَمْ يَجِدْ فَصِيَامُ شَهْرَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِ تَوْبَةً مِنَ اللَّهِ وَكَانَ اللَّهُ عَلِيمًا حَكِيمًا

Meal (IK): Bir mü’min’in diğer mü’mini hata dışında öldürmesi olur şey değildir. Bir mü’min’i yanlışlıkla öldürenin bir mü’min köleyi azad etmesi ve öldürülenin ailesi bağışlamadıkça ona teslim edilmiş bir diyet ödemesi gerekir. Öldürülen mü’min, düşmanınız olan bir topluluktan ise; mü’min bir köle azad etmek gerekir. Şayet sizin ile kendileri arasında andlaşma bulunan bir topluluktan ise; ailesine verilecek bir diyet ve mü’min bir köle azad etmek gerekir. Bunları bulamayan kimsenin Allah tarafından tevbesinin kabulü için iki ay ardarda oruç tutması gerekir. Allah; Alim, Hakim olandır.

### [Nisa 4:154](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/ayet/4:154.md) — بِمِيثَاقِهِمْ · مِيثَاقًا

وَرَفَعْنَا فَوْقَهُمُ الطُّورَ بِمِيثَاقِهِمْ وَقُلْنَا لَهُمُ ادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًا وَقُلْنَا لَهُمْ لَا تَعْدُوا فِي السَّبْتِ وَأَخَذْنَا مِنْهُمْ مِيثَاقًا غَلِيظًا

Meal (IK): Söz vermelerine karşılık Tur dağını üzerlerine kaldırdık. Ve onlara; Şehrin kapısından secde ederek girin, dedik. Cumartesileri aşırı gitmeyin, dedik. Onlardan ağır bir te’minat aldık.

### [Nisa 4:155](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/ayet/4:155.md) — مِيثَاقَهُمْ

فَبِمَا نَقْضِهِمْ مِيثَاقَهُمْ وَكُفْرِهِمْ بِآيَاتِ اللَّهِ وَقَتْلِهِمُ الْأَنْبِيَاءَ بِغَيْرِ حَقٍّ وَقَوْلِهِمْ قُلُوبُنَا غُلْفٌ بَلْ طَبَعَ اللَّهُ عَلَيْهَا بِكُفْرِهِمْ فَلَا يُؤْمِنُونَ إِلَّا قَلِيلًا

Meal (IK): Sözlerini bozmaları, Allah’ın ayetlerini inkar etmeleri, peygamberlerini haksız yere öldürmeleri, kalblerimiz perdelidir, demeleri yüzünden Allah, evet, inkarlarına karşılık onların kalblerini mühürledi, onun için bunların pek azı hariç inanmazlar.

### [Maide 5:7](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/ayet/5:7.md) — وَمِيثَاقَهُ · وَاثَقَكُمْ

وَاذْكُرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَمِيثَاقَهُ الَّذِي وَاثَقَكُمْ بِهِ إِذْ قُلْتُمْ سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ

Meal (IK): Ve Allah’ın üzerinizdeki nimetini; işittik, itaat ettik, dediğinizde sizi onunla bağlamış olduğu misakını anın. Allah’tan sakının. Muhakkak ki Allah; kalblerdekini bilir.

### [Maide 5:12](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/ayet/5:12.md) — مِيثَاقَ

وَلَقَدْ أَخَذَ اللَّهُ مِيثَاقَ بَنِي إِسْرَائِيلَ وَبَعَثْنَا مِنْهُمُ اثْنَيْ عَشَرَ نَقِيبًا وَقَالَ اللَّهُ إِنِّي مَعَكُمْ لَئِنْ أَقَمْتُمُ الصَّلَاةَ وَآتَيْتُمُ الزَّكَاةَ وَآمَنْتُمْ بِرُسُلِي وَعَزَّرْتُمُوهُمْ وَأَقْرَضْتُمُ اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا لَأُكَفِّرَنَّ عَنْكُمْ سَيِّئَاتِكُمْ وَلَأُدْخِلَنَّكُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ فَمَنْ كَفَرَ بَعْدَ ذَلِكَ مِنْكُمْ فَقَدْ ضَلَّ سَوَاءَ السَّبِيلِ

Meal (IK): And olsun ki, Allah İsrailoğullarından söz almıştı. Biz, onlardan oniki temsilci seçtik. Allah demişti ki: Muhakkak ki Ben, sizinleyim; namaz kılar, zekat verir, peygamberlerime inanır, onlara yardım ederseniz, Allah’a güzel bir borç verirseniz; andolsun ki sizin kötülüklerinizi örterim. Ve andolsun ki sizi, altlarından ırmaklar akan cennetlere koyarım. Bundan sonra sizden her kim de küfrederse; şüphesiz doğru yoldan sapmış olur.

### [Maide 5:13](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/ayet/5:13.md) — مِيثَاقَهُمْ

فَبِمَا نَقْضِهِمْ مِيثَاقَهُمْ لَعَنَّاهُمْ وَجَعَلْنَا قُلُوبَهُمْ قَاسِيَةً يُحَرِّفُونَ الْكَلِمَ عَنْ مَوَاضِعِهِ وَنَسُوا حَظًّا مِمَّا ذُكِّرُوا بِهِ وَلَا تَزَالُ تَطَّلِعُ عَلَى خَائِنَةٍ مِنْهُمْ إِلَّا قَلِيلًا مِنْهُمْ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاصْفَحْ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ

Meal (IK): Ahidlerini bozmalarından ötürü onlara la’net ettik, kalblerini de katılaştırdık. Onlar, kelimeleri yerlerinden değiştiriyorlar. Kendilerine öğretilenlerin bir kısmını unuttular. İçlerinden pek azı müstesna daima hainliklerini görürsün. Sen; onları affet ve geç. Muhakkak Allah; ihsan edenleri sever.

### [Maide 5:14](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/ayet/5:14.md) — مِيثَاقَهُمْ

وَمِنَ الَّذِينَ قَالُوا إِنَّا نَصَارَى أَخَذْنَا مِيثَاقَهُمْ فَنَسُوا حَظًّا مِمَّا ذُكِّرُوا بِهِ فَأَغْرَيْنَا بَيْنَهُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاءَ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَسَوْفَ يُنَبِّئُهُمُ اللَّهُ بِمَا كَانُوا يَصْنَعُونَ

Meal (IK): Biz, hristiyanız diyenlerden de söz aldık. Onlar da kendilerine öğretilenlerin bir kısmını unuttular. Bu yüzden kıyamete kadar aralarına kin ve düşmanlık saldık. Allah; yapmakta olduklarını kendilerine haber verecektir.

### [Maide 5:70](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/ayet/5:70.md) — مِيثَاقَ

لَقَدْ أَخَذْنَا مِيثَاقَ بَنِي إِسْرَائِيلَ وَأَرْسَلْنَا إِلَيْهِمْ رُسُلًا كُلَّمَا جَاءَهُمْ رَسُولٌ بِمَا لَا تَهْوَى أَنْفُسُهُمْ فَرِيقًا كَذَّبُوا وَفَرِيقًا يَقْتُلُونَ

Meal (IK): Andolsun ki; İsrailoğullarından ahd almış ve onlara peygamberler göndermişizdir. Ne zaman bir peygamber, onlara nefislerinin hoşlanmadığı bir şeyle gelmişse; bir kısmını yalanlamışlar, bir kısmını da öldürmüşlerdi.

### [Araf 7:169](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/ayet/7:169.md) — مِيثَاقُ

فَخَلَفَ مِنْ بَعْدِهِمْ خَلْفٌ وَرِثُوا الْكِتَابَ يَأْخُذُونَ عَرَضَ هَذَا الْأَدْنَى وَيَقُولُونَ سَيُغْفَرُ لَنَا وَإِنْ يَأْتِهِمْ عَرَضٌ مِثْلُهُ يَأْخُذُوهُ أَلَمْ يُؤْخَذْ عَلَيْهِمْ مِيثَاقُ الْكِتَابِ أَنْ لَا يَقُولُوا عَلَى اللَّهِ إِلَّا الْحَقَّ وَدَرَسُوا مَا فِيهِ وَالدَّارُ الْآخِرَةُ خَيْرٌ لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ أَفَلَا تَعْقِلُونَ

Meal (IK): Onlardan kötü kimseler gelip onların yerine geçmiş, kitaba varis olmuşlardı. Dünyanın geçici meta’ını alıyorlar ve: İleride affedileceğiz diyorlardı. Onlara buna benzer bir meta’ gelse onu da alıyorlar. Onlardan; Allah’a karşı ancak hakkı söyleyeceklerine dair kitab üzerine ahd alınmamış mıydı? Ahiret yurdu, Allah’tan korkanlar için daha hayırlıdır. Hala aklınızı başınıza almayacak mısınız?

### [Enfal 8:72](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/ayet/8:72.md) — مِيثَاقٌ

إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَهَاجَرُوا وَجَاهَدُوا بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنْفُسِهِمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَالَّذِينَ آوَوْا وَنَصَرُوا أُولَئِكَ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ وَالَّذِينَ آمَنُوا وَلَمْ يُهَاجِرُوا مَا لَكُمْ مِنْ وَلَايَتِهِمْ مِنْ شَيْءٍ حَتَّى يُهَاجِرُوا وَإِنِ اسْتَنْصَرُوكُمْ فِي الدِّينِ فَعَلَيْكُمُ النَّصْرُ إِلَّا عَلَى قَوْمٍ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ مِيثَاقٌ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ

Meal (IK): Muhakkak ki iman edip hicret eden, mallarıyla ve canlarıyla Allah yolunda cihad edenler; barındırıp yardım edenler, işte onlar; birbirinin dostudurlar. İman edip de hicret etmeyenlere gelince; hicret edene kadar sizin onlarla bir dostluğunuz yoktur. Şayet onlar da din hususunda sizden yardım isterlerse; sizinle aralarında muahede bulunan bir kavim aleyhinde olmamak üzere onlara yardım etmek boynunuza borçtur. Allah yaptıklarınızı görendir.

### [Yusuf 12:66](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/ayet/12:66.md) — مَوْثِقًا · مَوْثِقَهُمْ

قَالَ لَنْ أُرْسِلَهُ مَعَكُمْ حَتَّى تُؤْتُونِ مَوْثِقًا مِنَ اللَّهِ لَتَأْتُنَّنِي بِهِ إِلَّا أَنْ يُحَاطَ بِكُمْ فَلَمَّا آتَوْهُ مَوْثِقَهُمْ قَالَ اللَّهُ عَلَى مَا نَقُولُ وَكِيلٌ

Meal (IK): Dedi ki: Etrafınız kuşatılmadıkça muhakkak bana getireceğinize dair Allah’a karşı sağlam bir söz vermezseniz, onu sizinle asla göndermem. Artık onlar söz verince: Allah söylediklerinize Vekil’dir, dedi.

### [Yusuf 12:80](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/ayet/12:80.md) — مَوْثِقًا

فَلَمَّا اسْتَيْئَسُوا مِنْهُ خَلَصُوا نَجِيًّا قَالَ كَبِيرُهُمْ أَلَمْ تَعْلَمُوا أَنَّ أَبَاكُمْ قَدْ أَخَذَ عَلَيْكُمْ مَوْثِقًا مِنَ اللَّهِ وَمِنْ قَبْلُ مَا فَرَّطْتُمْ فِي يُوسُفَ فَلَنْ أَبْرَحَ الْأَرْضَ حَتَّى يَأْذَنَ لِي أَبِي أَوْ يَحْكُمَ اللَّهُ لِي وَهُوَ خَيْرُ الْحَاكِمِينَ

Meal (IK): Ondan ümitlerini kesince; fısıldaşarak bir yana çekildiler. Büyükleri dedi ki: Bilmiyor musunuz ki, babanız sizden Allah adına bir söz almıştı, daha önce de Yusuf hakkında bir kusur işlemiştiniz. Babam bana izin verinceye veya Allah hakkımda hükmedinceye kadar, ben buradan asla ayrılmam. O, hükmedenlerin en hayırlısıdır.

### [Rad 13:20](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/ayet/13:20.md) — الْمِيثَاقَ

الَّذِينَ يُوفُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَلَا يَنْقُضُونَ الْمِيثَاقَ

Meal (IK): Onlar ki; Allah’ın ahdini yerine getirirler ve anlaşmayı bozmazlar.

### [Rad 13:25](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/ayet/13:25.md) — مِيثَاقِهِ

وَالَّذِينَ يَنْقُضُونَ عَهْدَ اللَّهِ مِنْ بَعْدِ مِيثَاقِهِ وَيَقْطَعُونَ مَا أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ يُوصَلَ وَيُفْسِدُونَ فِي الْأَرْضِ أُولَئِكَ لَهُمُ اللَّعْنَةُ وَلَهُمْ سُوءُ الدَّارِ

Meal (IK): Pekiştirdikten sonra Allah’ın ahdini bozanlar, Allah’ın bitiştirilmesini emrettiğini ayıranlar ve yeryüzünde bozgunculuk yapanlar; işte la’net onlaradır. Yurtların en kötüsü de onlarındır.

### [Lokman 31:22](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/ayet/31:22.md) — الْوُثْقَى

وَمَنْ يُسْلِمْ وَجْهَهُ إِلَى اللَّهِ وَهُوَ مُحْسِنٌ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَى وَإِلَى اللَّهِ عَاقِبَةُ الْأُمُورِ

Meal (IK): Kim, ihsan ederek kendini Allah’a teslim ederse; muhakkak ki o, en sağlam kulpa sarılmıştır. Ve işlerin akıbeti Allah’a aittir.

### [Ahzab 33:7](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/ayet/33:7.md) — مِيثَاقَهُمْ · مِيثَاقًا

وَإِذْ أَخَذْنَا مِنَ النَّبِيِّينَ مِيثَاقَهُمْ وَمِنْكَ وَمِنْ نُوحٍ وَإِبْرَاهِيمَ وَمُوسَى وَعِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ وَأَخَذْنَا مِنْهُمْ مِيثَاقًا غَلِيظًا

Meal (IK): Hani Biz; peygamberlerden söz almıştık. Senden de, Nuh’tan da, İbrahim’ den de, Musa’dan da, Meryem Oğlu İsa’dan da. Ve onlardan ağır bir misak almıştık.

### [Muhammed 47:4](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/ayet/47:4.md) — الْوَثَاقَ

فَإِذَا لَقِيتُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا فَضَرْبَ الرِّقَابِ حَتَّى إِذَا أَثْخَنْتُمُوهُمْ فَشُدُّوا الْوَثَاقَ فَإِمَّا مَنًّا بَعْدُ وَإِمَّا فِدَاءً حَتَّى تَضَعَ الْحَرْبُ أَوْزَارَهَا ذَلِكَ وَلَوْ يَشَاءُ اللَّهُ لَانْتَصَرَ مِنْهُمْ وَلَكِنْ لِيَبْلُوَ بَعْضَكُمْ بِبَعْضٍ وَالَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَلَنْ يُضِلَّ أَعْمَالَهُمْ

Meal (IK): Öyleyse küfredenlerle karşılaştığınızda hemen boyunlarını vurun. Nihayet onları sindirince, bağı sıkı basın. Sonra da ya bir lütuf veya bir fidye. Yeter ki harb hazırlıklarını bıraksın. Eğer Allah, dileseydi; onlardan elbette intikam alırdı. Fakat kiminizi kiminizle denemek ister. Allah yolunda öldürülenlere gelince; Allah onların amellerini asla boşa çıkarmaz.

### [Hadid 57:8](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/ayet/57:8.md) — مِيثَاقَكُمْ

وَمَا لَكُمْ لَا تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالرَّسُولُ يَدْعُوكُمْ لِتُؤْمِنُوا بِرَبِّكُمْ وَقَدْ أَخَذَ مِيثَاقَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ

Meal (IK): Peygamber; sizi Rabbınıza iman etmeye çağırdığı halde, niçin Allah’a inanmıyorsunuz? Halbuki O, sizden kesin söz almıştı. Eğer inanacaklardan iseniz.

### [Fecr 89:26](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/ayet/89:26.md) — يُوثِقُ · وَثَاقَهُ

وَلَا يُوثِقُ وَثَاقَهُ أَحَدٌ

Meal (IK): O’nun vurduğu bağı kimse vuramaz.

## Sözlükler (12)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

القاف والثاء و"وايء" معهما
و ث ق، ق ث أ مستعملان وثق: وَثِقْتُ بفلان أثق به ثِقةً وأنا واثِقٌ به، وهو مَوْثُوقٌ به.
وفلان وفلانة وهم وهن ثِقَةٌ ويجمع على ثِقاتٍ للرجال والنساء.
والوَثيقُ: المحكم، وَثُقَ يَوْثُقُ وَثاقة.
وتقول: أَوْثَقْتُه إِيثاقاً ووَثاقاً.
والوِثاقُ: الحبل، ويجمع على وُثُقٍ مثل رباط وربط، وناقة وثَيقةٌ، وجمل وَثيقٌ.
والوَثيقةُ في الأمر: إحكامه والأخذ بالثِّقةِ، والجميع وَثائِقُ.
والمِيثاقُ: من المُواثَقةِ والمعاهدة، ومنه المَوْثِقُ، تقول: واثَقْتُه باللهِ لأفعلن كذا.
قثأ: القِثّاءُ: الخيار، الواحدة قِثّاءَةٌ، وأرض مَقْثاةٌ.
والقِثّاء والقُثّاء لغتان، بالكسر والضم.

##### Türkçe

**القاف** ve **الثاء** ve “**وايء**” bunlarla birlikte

و ث ق، ق ث أ kullanımdadır. **وثق**: **وَثِقْتُ بفلان**; ona güvenirim, **أثق به ثِقةً**; ve ben ona **واثِقٌ**ım; ve o, kendisine güvenilen **مَوْثُوقٌ به**dir.

Ve falan (erkek) ve falan (kadın) ve onlar (erkekler) ve onlar (kadınlar) **ثِقَةٌ**dir; erkekler ve kadınlar için **ثِقاتٍ** üzerine çoğul yapılır.

Ve **الوَثيقُ**: sağlamlaştırılmış (muhkem). **وَثُقَ يَوْثُقُ وَثاقة**.

Ve dersin ki: **أَوْثَقْتُه**; onu **إِيثاقاً** ve **وَثاقاً** ile bağladım.

Ve **الوِثاقُ**: ip; ve **رباط** ve **ربط** gibi **وُثُقٍ** üzerine çoğul yapılır. Ve bir dişi deve **وثَيقةٌ**, ve bir erkek deve **وَثيقٌ**.

Ve işte **الوَثيقةُ**: onu sağlamlaştırmak ve güvene sarılmak; ve hepsi **وَثائِقُ**tur.

Ve **المِيثاقُ**: **المُواثَقةِ** ve antlaşmadan; ve ondan **المَوْثِقُ**. Dersin ki: **واثَقْتُه باللهِ لأفعلن كذا**; Allah ile ona şöyle yapacağıma dair karşılıklı sözleştim.

**قثأ**: **القِثّاءُ**: hıyar; bir tanesi **قِثّاءَةٌ**; ve **أرض مَقْثاةٌ**.

Ve **القِثّاء** ve **القُثّاء** iki lehçedir; kesre ile ve damme ile.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

وثِقْتُ بفلان أَثِقُ، ثقةً إذا ائتمنته. والميثاقُ: العهدُ، صارت الواو ياءً لانكسار ما قبلها. والجمع المَواثيقُ على الأصل، والمَياثِقُ والمَياثيقُ أيضاً. وأنشد ابنُ الأعرابيّ:
حِمًى لا يُحَلُّ الدهرَ إلاّ بإذْنِناولا نسألُ الأقوامَ عَهْدَ المَياثِقِ
والمَوْثِقُ: الميثاق. والمُواثَقَةُ: المعاهدةُ. ومنه قوله تعالى: "ومِيثاقَهُ الذي واثَقَكُمْ به". وأوْثَقَهُ في الوَثاقِ، أي شدَّهُ. وقال تعالى: "فَشُدُّوا الوَثاقَ". والوِثاقُ بكسر الواو لغةٌ فيه. والوثيق: الشيء المحكم والجمع وثاق وقد وثُقَ بالضم وَثاقَةً، أي صار وَثيقاً. ويقال: أخذ بالوَثيقَةِ في أمره، أي بالثِقَةِ. وتَوَثَّقَ في أمره مثله. ووَثَّقْتُ الشيء تَوْثيقاً فهو مُوَثَّقٌ. وناقةٌ مُوَثَّقَةُ الخَلْقِ، أي مُحْكمَتُه. ووَثَّقْتُ فلاناً، إذا قلت إنَّه ثِقَةٌ. واسْتَوْثَقْتُ منه، أي أخذت منه الوَثيقة.

##### Türkçe

**وثِقْتُ** **بفلان** **أَثِقُ**، **ثقةً**: onu emin saydığım zaman. **والميثاقُ**: ahid; kendisinden öncekinin kesreli olmasından dolayı **الواو** **ياءً** oldu. Çoğulu **المَواثيقُ** asıl üzere; **والمَياثِقُ** ve **المَياثيقُ** da. İbnü’l-A‘râbî inşâd etti:
حِمًى لا يُحَلُّ الدهرَ إلاّ بإذْنِناولا نسألُ الأقوامَ عَهْدَ المَياثِقِ
**والمَوْثِقُ**: **الميثاق**. **والمُواثَقَةُ**: muahede. Ondandır, Yüce Allah’ın sözü: "**ومِيثاقَهُ الذي واثَقَكُمْ به**". **وأوْثَقَهُ** **في الوَثاقِ**: yani onu sıktı/bağladı. Ve Yüce Allah dedi: "**فَشُدُّوا الوَثاقَ**". **والوِثاقُ** ( **الواو**’nun kesresiyle) onda bir lugattır. **والوثيق**: sağlamlaştırılmış şey; çoğulu **وثاق**. Ve **وثُقَ** (zammeyle) **وَثاقَةً**: yani **وَثيقاً** oldu. Ve denilir: işinde **بالوَثيقَةِ** tuttu; yani **بالثِقَةِ** ile. **وتَوَثَّقَ** işinde, onun gibidir. Ve **وَثَّقْتُ** şeyi **تَوْثيقاً**; o da **مُوَثَّقٌ**tur. Ve **ناقةٌ مُوَثَّقَةُ الخَلْقِ**: yani onun yaratılışı **مُحْكمَتُه**. Ve **وَثَّقْتُ** falancayı: **ثِقَةٌ** olduğunu söylediğim zaman. Ve **اسْتَوْثَقْتُ** ondan: yani ondan **الوَثيقة**yi aldım.

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

ق ث ( وايء )
قثا ، وثق ، قيث .
قيث : فقد استُعمل منه : التَقَيُّثُ .
قال أبو عمرو : التَّقَيُّثُ : الجمع والمَنْع ، والتهَيُّثُ : الإعطاء .
قثا : ثعلب عن ابن الأعرابيّ قال : القَثْوة : جَمْعُ المال وغيره .
يقال : قَثَا فلانٌ الشيء قَثْياً ، واقتاثه ، وجَثَاه واجتثأه وقَبَاه وعَباهُ وجَباه ، كلُّه : إذا ضمَّه إليه ضمّاً .
قال : والقَثو : أكْلُ القَثَد والكِرْبِز . والقَثَدُ : الخِيار . والكِربِز : القِثّاءُ الكبار .
وقال أبو زيد في ( كتاب الهمز ) : هو القِثّاء والقُثَاء بضم القاف وكسرها . وقال الليث : مدتها همزة ، وأرض مقثأةٌ .
وثق : شمر : أرضٌ وَثيقَةٌ : كثيرة العُشْب مَوْثوقٌ بها ، وهي مِثل الوَثِيخة وهي دُونها .
وقال الليث : الثِّقة : مَصدرُ قولِك وثِقْتُ به فأنا أَثِقُ به ثِقَةً ، وأنا واثقٌ به ، وهو موثوقٌ به ، وهي مَوْثوقٌ بها ، وهمْ مَوْثوقٌ بهم .
ويقال : فلانٌ ثقةٌ وهي ثِقَةٌ وهمْ ثِقة ، وقد
تُجمَع فيقال : ثِقاتٌ في جَماعة الرجال والنساء .
والوَثاقة : مصدَرُ الشيء الوَثيق المُحكم . والفِعل اللازم وَثُق يَوْثُق وَثاقةً فهو وَثيق . ومن الثِقَة وَثِق به يَثِقُ به ثِقَةً .
والوَثاق : اسم الإيثاق . تقول : أوثقْتُه إيثاقاً ووَثاقاً . والْحَبْل أو الشيء الذي يُوثَق به وِثاق ، والجميع الوُثُق بمنزلة الرِّباط والرُّبُط .
وناقة وثيقَة وجمل وَثِيق .
والوَثيقة في الأمر : إحكامُه والأخذ بالثقة ، والجميع الوَثائق . والمِيثاق مِن المُواثقة والمُعاهدة ، ومنهُ المَوْثِق . تقول : واثقْتُه بالله لأفعلنّ كذا وكذا .
وقال الفراء : يقال : مَيَاثِقي ومَواثِق .
وأنشد في لغة الياء :
حِمًى لا يُحَلُّ الدّهر إلاّ بإذننا
ولا نَسألُ الأقوامَ عَقْدَ المَياثِق
ويقال : استوثَقْتُ من فلانٍ ، وتوثّقْتُ من الأمر : إذا أَخَذَتَ فيه بالوَثاقة .

##### Türkçe

ق ث ( **وايء** )
**قثا** ، **وثق** ، **قيث** .
**قيث** : ondan şu kullanılmıştır: **التَقَيُّثُ** .
Ebû Amr dedi: **التَّقَيُّثُ** : toplama ve men etme; **والتهَيُّثُ** : verme.
**قثا** : Sa‘leb, İbnü’l-A‘râbî’den: dedi ki: **القَثْوة** : malın ve başkasının toplanmasıdır.
Denir ki: falan kimse şeyi **قَثَا** etti, **قَثْياً**; ve onu **اقتاثه** etti; ve onu **جَثَاه** etti ve **اجتثأه** etti ve **قَبَاه** etti ve **عَباهُ** ve **جَباه**; hepsi: onu kendine katıp bir katma ile kattığı zaman.
Dedi ki: ve **القَثو** : **القَثَد** ve **الكِرْبِز** yemektir. Ve **القَثَدُ** : hıyardır. Ve **الكِربِز** : büyük **القِثّاء**dır.
Ebû Zeyd ( **كتاب الهمز** )’de dedi ki: o, **القِثّاء** ve **القُثَاء**dır; **القاف**’ın zammesi ve kesresiyle. Leys dedi: onun müddeti hemzedir; ve **أرض مقثأةٌ**.
**وثق** : Şemmer: **أرضٌ وَثيقَةٌ** : otu çok, kendisine güvenilen; ve o, **الوَثِيخة** gibidir, ve ondan aşağıdır.
Leys dedi: **الثِّقة** : “ona güvendim” sözünün masdarıdır; **وثِقْتُ به**; ben ona **أَثِقُ** ederim, **ثِقَةً**; ve ben ona **واثقٌ**um; ve o, kendisine **موثوقٌ به**dir; ve o (dişil), kendisine **مَوْثوقٌ بها**dır; ve onlar, kendilerine **مَوْثوقٌ بهم**dir.
Ve denir ki: falan kimse **ثقةٌ**dur; ve o (kadın) **ثِقَةٌ**dir; ve onlar **ثِقة**dir; ve bazen
çoğul yapılır da denir ki: erkekler ve kadınlar topluluğunda **ثِقاتٌ**.
**والوَثاقة** : sağlam, muhkem **الوَثيق** şeyin masdarıdır. Ve lâzım fiil **وَثُق** eder, **يَوْثُق** eder, **وَثاقةً**; o hâlde o **وَثيق**tir. Ve **الثِقَة**’den: ona **وَثِق** etti; ona **يَثِقُ** eder; **ثِقَةً**.
**والوَثاق** : **الإيثاق**ın ismidir. Dersin ki: onu **أوثقْتُه** ettim; **إيثاقاً** ve **وَثاقاً**. Ve ip veya kendisiyle bağlanan şey **وِثاق**tır; ve hepsi **الوُثُق**tur; **الرِّباط** ve **الرُّبُط** menzilesinde.
Ve **ناقة وثيقَة** ve **جمل وَثِيق**.
Ve işte **الوَثيقة** : onu sağlamlaştırmak ve güvene sarılmaktır; ve çoğulu **الوَثائق**tir. Ve **المِيثاق** : **المُواثقة** ve **المُعاهدة**dendir; ve ondan **المَوْثِق**. Dersin ki: “şöyle şöyle yapacağım” diye onu Allah ile **واثقْتُه**.
Ferrâ dedi: denir ki: **مَيَاثِقي** ve **مَواثِق**.
**الياء** dili üzere inşâd etti:
حِمًى لا يُحَلُّ الدّهر إلاّ بإذننا
ولا نَسألُ الأقوامَ عَقْدَ المَياثِق
Ve denir ki: falan kimseden **استوثَقْتُ**; ve işten **توثّقْتُ**: onda **بالوَثاقة** ile aldığın zaman.

### [Mekâyîsü'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/sozluk/mekayis.md) — İbn Fâris · 11. yy

(باب الواو والثاء وما يثلثهما)
(وثج) الواو والثاء والجيم يدلُّ على اكتنازٍ. ووَثُجَ الفَرسُ وَثاجةً: اكتنَزَ لحمُه، وهو وَثيجٌ. واستَوْثَجَ نَبْتُ الأرضِ: عَلِقَ بعضُه بعضاً. وأرضٌ مُؤتثِجةٌ(1): كثيرة الكلأ.‏
(وثر) الواو والثاء والراء: كلمةٌ تدلُّ على وَطاءةٍ في شَيء. وفِراشٌ وَثْرٌ ووَثِيرٌ: وطِيٌّ. والمَياثِر: ثيابٌ حمرٌ تكون في مراكب الأعاجم. وقولهم: وثَرَ الجملُ النَّاقة: ضرَبَها، كأنَّها له فراشٌ وثير.‏
(وثق) الواو والثاء والقاف كلمةٌ تدلُّ على عَقْدٍ وإحكام. ووثَّقْت الشّيءَ: أحكَمْتُه. وناقةٌ موثَّقَة الخَلْق. والمِيثاق: العَهدُ المُحكَم. وهو ثِقَةٌ. وقد وَثِقْتُ به.‏
(وثل) الواو والثاء واللام كلمة. يقولون: الوَثِيل: اللِّيف أو رِشاءٌ يتخَذ منه.‏
(وثم) الواو والثاء والميم: أصلٌ يدلُّ على جَمعٍ وتجمُّع. والأصل الوَثِيمة: الحَجَر. يقولون: والذِي أخرَجَ النّارَ من الوثيمة. ثم يقال للحُزْمة من الحَشيش وَثِيمة. يقال ثِمْ، أي اجْمَعْ. والوَثِيم: المكتنِزُ لحماً.‏
(وثن) الواو والثاء والنون. كلمةٌ واحدة، هي الوَثَن واحد الأوثان: حِجارةٌ كانت تُعْبَد. وأصلها قولهم استَوْثَنَ الشّيءُ: قَوِيَ. وأوْثَنَ فلانٌ الحِمْلَ: كَثَّره. وأوثَنْتُ له: أعطيتُه جزيلاً.‏
(وثأ) الواو والثاء والهمزة، ليس فيه إلاَّ وُثِئَتْ يدُه، وهي موثوءة.‏
(وثب) الواو والثاء والباء يدلُّ في لُغة العرب على الظَّفْر، إلاّ في لغاتٍ من لُغات حِمْير فإنَّه بخلاف هذا. ووَثَب من مكانه: طَفَر. وفي لغةِ حمير يقولون لمن قَعَدَ: قد وثَب. وإذا أمَروا بالقُعُودِ فالواثِب. ويقولون للملِك إذا قَعَدَ ولم يَغْزُ: المَوْثَبان(2). ويقولون: وَثَّبَهُ وِسادةً: ألقاها له ليَقعُدَ عليها.‏
--------------ــ
(1) في المجمل: "موثجة" بفتح الثاء، وفي اللسان: "موثجة" بكسره. وقد اقتصر في القاموس كما هنا على "مؤتثجة". أما صاحب اللسان فذكر الكلمتين وإن خالف المجمل في ضبط إحداهما.‏
(2) ضبط في الأصل والمجمل والقاموس بفتح الميم، وفي اللسان بضمها.‏

ـ

##### Türkçe

(وav ve **الثاء** ve ikisini üçleyen şeyler bâbı)

(**وثج**) **الواو** ve **الثاء** ve **الجيم** bir birikmişliğe delâlet eder. Ve **وَثُجَ** at **وَثاجةً**: eti birikti, ve o **وَثيجٌ**dur. Ve yerin bitkisi **استَوْثَجَ**: onun bir kısmı bir kısmına yapıştı. Ve **مُؤتثِجةٌ**(1) bir yer: otu çoktur.‏

(**وثر**) **الواو** ve **الثاء** ve **الراء**: bir şeyde yumuşaklığa delâlet eden bir kelimedir. Ve **وَثْرٌ** ve **وَثِيرٌ** bir döşek: yumuşaktır. Ve **المَياثِر**: acemlerin bineklerinde bulunan kırmızı elbiselerdir. Ve onların sözü: **وثَرَ** deve dişi deveyi: ona vurdu; sanki o, onun için yumuşak bir döşektir.‏

(**وثق**) **الواو** ve **الثاء** ve **القاف** bağlama ve sağlamlaştırmaya delâlet eden bir kelimedir. Ve **وثَّقْتُ** şeyi: onu sağlamlaştırdım. Ve yaratılışı sağlamlaştırılmış bir dişi deve. Ve **المِيثاق**: sağlam ahittir. Ve o **ثِقَةٌ**dır. Ve gerçekten ben ona **وَثِقْتُ**.‏

(**وثل**) **الواو** ve **الثاء** ve **اللام** bir kelimedir. Derler ki: **الوَثِيل**: lif yahut ondan yapılan bir iptir.‏

(**وثم**) **الواو** ve **الثاء** ve **الميم**: bir asıl, toplama ve toplanmaya delâlet eder. Ve asıl **الوَثِيمة**: taştır. Derler ki: “Ve **الذِي أخرَجَ النّارَ من الوثيمة**.” Sonra ottan bir demete **وَثِيمة** denir. **ثِمْ** denir, yani: topla. Ve **الوَثِيم**: eti birikmiş olandır.‏

(**وثن**) **الواو** ve **الثاء** ve **النون**. Tek bir kelime: o, putlardan bir put olan **الوَثَن**dır: tapınılan taşlardır. Ve aslı onların sözü: **استَوْثَنَ** şey: kuvvetlendi. Ve falan yükü **أوْثَنَ**: onu çoğalttı. Ve ona **أوثَنْتُ**: ona bolca verdim.‏

(**وثأ**) **الواو** ve **الثاء** ve **الهمزة**; onda ancak “eli **وُثِئَتْ**”, ve o **موثوءة**dir, vardır.‏

(**وثب**) **الواو** ve **الثاء** ve **الباء** Arap dilinde zafere delâlet eder; ancak Himyer dillerinden birtakım dillerde bunun tersidir. Ve yerinden **وَثَبَ**: sıçradı. Ve Himyer dilinde oturana derler ki: “gerçekten **وثَب**.” Ve oturmayı emrettiklerinde **الواثِب**. Ve kral için, oturup da gazve etmediğinde, derler: **المَوْثَبان**(2). Ve derler ki: ona bir yastık **وَثَّبَهُ**: üzerine otursun diye onu ona attı.‏

--------------ــ
(1) **المجمل**’de: “**موثجة**” **الثاء**’nın fethasıyla; ve **اللسان**’da: “**موثجة**” onun kesresiyle. Ve gerçekten **القاموس**’ta burada olduğu gibi yalnız “**مؤتثجة**” ile yetinilmiştir. أما **صاحب اللسان** ise iki kelimeyi zikretti; **المجمل**’e, ikisinden birinin ضبط’unda muhalefet etmiş olsa da.‏
(2) Asılda ve **المجمل** ve **القاموس**’ta **الميم**’in fethasıyla ضبط edilmiştir; ve **اللسان**’da onun dammesiyle.‏

### [Müfredât](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/sozluk/mufredat.md) — Râgıb el-İsfahânî · 11. yy

- وثقت به أثق ثقة: سكنت إليه واعتمدت عليه، وأوثقته: شددته، والوثاق والوثاق: اسمان لما يوثق به الشيء، والوثقى: تأنيث الأوثق. قال تعالى: ﴿ولا يوثق وثاقة أحد﴾ [الفجر/26]، ﴿حتى إذا أثخنتموهم فشدوا الوثاق﴾ [محمد/4] والميثاق: عقد مؤكد بيمين وعهد، قال: ﴿وإذ أخذ الله ميثاق النبيين﴾ [آل عمران/81]، ﴿وإذ أخذنا من النبيين ميثاقهم﴾ [الأحزاب/7]، ﴿وأخذنا منهم ميثاقا غليظا﴾ [النساء/154] والموثق الاسم منه. قال: ﴿حتى تؤتون موثقا من الله﴾ إلى قوله: ﴿موثقهم﴾ [يوسف/66] (الآية: ﴿قال: لن أرسله معكم حتى تؤتون موثقا من الله لتأتنني به إلا أن يحاط بكم، فلما آتوه موثقهم قال: الله على ما نقول وكيل﴾ ). والوثقى قريبة من الموثق، قال: ﴿فقد استمسك بالعروة الوثقى﴾ [البقرة/256] وقالوا رجل ثقة، وقوم ثقة، ويستعار للموثوق به، وناقة موثقة الخلق: محكمته.

##### Türkçe

- **وثقت به أثق ثقة**: Ona sükûnet buldum ve ona dayandım; **وأوثقته**: onu sıkıca bağladım; **الوثاق** ve **الوثاق**: kendisiyle şeyin bağlandığı şeye dair iki isimdir; **الوثقى**: **الأوثق**’un müennesi (dişil şekli)dir. Yüce Allah dedi: ﴿ولا يوثق وثاقة أحد﴾ [الفجر/26]، ﴿حتى إذا أثخنتموهم فشدوا الوثاق﴾ [محمد/4] ve **الميثاق**: yemin ve ahid ile pekiştirilmiş akittir; dedi: ﴿وإذ أخذ الله ميثاق النبيين﴾ [آل عمران/81]، ﴿وإذ أخذنا من النبيين ميثاقهم﴾ [الأحزاب/7]، ﴿وأخذنا منهم ميثاقا غليظا﴾ [النساء/154] ve **الموثق**: ondan olan isimdir. Dedi: ﴿حتى تؤتون موثقا من الله﴾ ... şu sözüne kadar: ﴿موثقهم﴾ [يوسف/66] (âyet: ﴿قال: لن أرسله معكم حتى تؤتون موثقا من الله لتأتنني به إلا أن يحاط بكم، فلما آتوه موثقهم قال: الله على ما نقول وكيل﴾ ). Ve **الوثقى** **الموثق**’a yakındır; dedi: ﴿فقد استمسك بالعروة الوثقى﴾ [البقرة/256] ve “**رجل ثقة**”, “**قوم ثقة**” dediler; güvenilen kimse için ödünçleme yoluyla kullanılır; ve **ناقة موثقة الخلق**: yaratılışı sağlamlaştırılmış olan (dişi deve), yani onu sağlam kılmıştır.

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

و ث ق
وثقت به ثقةً ووثوقاً وبه ثقتي وهو ثقتي وهو ثقةٌ من الثقات وأنا به واثق وهو موثوق به‏.‏
وعقد وثيق وقد وثق وثاقةً وأوثقته ووثّقته‏.‏
وناقة وثيقة الخلق وموثّقة الخلق وشدّه بالوثاق والوثق‏.‏
وبيننا موثق وميثاق‏.‏
وواثقه‏:‏ عاهده وواثقني بالله ليفعلنذ‏.‏
وتواثقوا على كذا‏.‏
قال كعب بن زهير‏:‏ ليوفوا بما كانوا عليه تواثقوا بخيف منًى والله راءٍ وسامع وأخذ بالوثيقة في أمره وتوثّق في أمره‏.‏
واستوثقت منه‏:‏ أخذت في أمره بالوثيقة‏.‏
واستوثقوا من الأموال بالأبواب والأقفال استيثاقاً شديداً‏.‏

##### Türkçe

و ث ق
**وثقت به**: ona güvendim; **ثقةً** ve **وثوقاً** (güvenme olarak); ve **به ثقتي**: ona güvenim; ve **هو ثقتي**: o benim güvenimdir; ve **هو ثقةٌ من الثقات**: o, güvenilirlerden bir güvenilirdir; ve **أنا به واثق**: ben ona güvenenim; ve **هو موثوق به**: o, kendisine güvenilendir.‏
Ve **عقد وثيق**: sağlam bağ; ve **قد وثق وثاقةً**: sağlamlaştı (sağlamlık olarak); ve **أوثقته**: onu sağlamlaştırdım; ve **وثّقته**: onu sağlamlaştırdım.‏
Ve **ناقة وثيقة الخلق**: yaratılışı sağlam bir dişi deve; ve **موثّقة الخلق**: yaratılışı sağlamlaştırılmış; ve onu **بالوثاق** ve **الوثق** ile bağladı (bağ ile ve bağlama ile).‏
Ve aramızda **موثق** ve **ميثاق** vardır.‏
Ve **واثقه**: onunla ahitleşti; ve **واثقني بالله ليفعلنذ**: Allah ile bana ahitleşti ki mutlaka yapacaktır.‏
Ve **تواثقوا على كذا**: şu şey üzerine karşılıklı ahitleştiler.‏
Ka‘b b. Züheyr dedi: “**ليوفوا بما كانوا عليه تواثقوا بخيف منًى والله راءٍ وسامع**” (Mina’nın Hayf’ında üzerinde karşılıklı ahitleştikleri şeyle vefa göstersinler; Allah gören ve işitendir). Ve işinde **بالوثيقة** ile tuttu; ve işinde **توثّق** etti.‏
Ve **استوثقت منه**: işinde **بالوثيقة** ile tuttum.‏
Ve mallardan kapılar ve kilitlerle **استيثاقاً شديداً** (şiddetli bir sağlamlaştırma olarak) sağlamlaştırdılar.‏

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الثِّقَةُ: مصدر قولك وَثِقَ به يَثِقُ، بالكسر فيهما، وثاقةً وثِقَةً ائتمنه، وأنا واثِقٌ به وهو موثوق به، وهي مَوثوقٍ بها وهم موثوق بهم؛ فأَما قوله:
إلى غير مَوْثوقٍ من الأرض تَذْهَب
فإنه أَراد إلى غير مَوثوقٍ به، فحذف حرف الجرّ فارتفع الضمير فاستتر في اسم المفعول. ورجل ثِقةٌ وكذلك الاثنان والجمع، وقد يجمع على ثِقاتٍ. ويقال: فلان ثِقةٌ وهي ثِقةٌ وهم ثِقةٌ، ويجمع على ثِقاتٍ في جماعة الرجال والنساء.
ووَثَّقْت فلاناً إذا قلت إنه ثِقةٌ. وأَرض وثِقةٌ: كثيرة العُشْب مَوْثوق بها، وفي مثل الوَثِيجة وهي دُوَيْنها، وكلأ موثِق: كثير مَوثوق به أن يكفي أَهله عامهم، وماء مُوثِق كذلك؛ قال الأخطل:
أو قارِبٌ بالعَرا هاجَتْ مراتِعُه،
وخانه مُوثِقُ الغُدْرانِ والثَّمَرُ
والوَثاقة: مصدر الشيء الوَثِىق المُحْكَم، والفعل اللازم يَوْثُقُ وَثاقةً، والوَثاق اسم الإيثاق؛ تقول: أوثَقْتُه إيثاقاً ووَثاقاً، والحبل أو الشيء الذي يُوثَق به وِثاقٌ، والجمع الوُثُقُ بمنزلة الرِّباطِ والرُّبُطِ. وأَوْثَقهُ في الوَثاقِ أي شده. وقال تعالى: فشُدُّوا الوَثاق، والوِثاق، بكسر الواو، لغة فيه. ووَثُقَ الشيء، بالضم، وَثاقةً فهو وَثِيقٌ أي صار وَثِيقاً والأُنثى وَثِيقة. التهذيب: والوَثِيقةُ في الأَمر إحْكامه والأَخذ بالثِّقَةِ، والجمع الوَثِائقُ. وفي حديث الدعاء: واخلع وَثائِقَ أفئدتهم؛ جمع وَثاقٍ أو وَثِيقةٍ. والوَثِيقُ: الشيء المُحْكم، والجمع وِثاقٌ. ويقال: أَخذ بالوَثِيقة في أمره أي بالثِّقَة، وتوَثَّق في أَمره: مثله. ووَثَّقْتُ الشيء تَوْثِيقاً، فهو مُوَثَّق. والوَثِيقة: الإحكام في الأمر، والجمع وَثِيق؛ عن ابن الأَعرابي؛ وأَنشد: عَطاءً وصَفْقاً لا يُغِبّ، كأنما
عليك بإتْلافِ التِّلادِ وَثِىقُ
وعندي أَن الوَثِيقَ ههنا إنما هو العَهْد الوَثِيقُ، وقد أَوْثَقَه ووَثَّقَه وإنه لمُوَثَّقُ الخلق. والمَوْثِقُ والمِيثاقُ: العهد، صارت الواو ياء لانكسار ما قبلها، والجمع المَواثِيقُ على الأصل، وفي المحكم: والجمع المَواثِقُ، وميَاثِق معاقبة، وأما ابن جني فقال: لزم البدل في ميَاثق كما لزم في عيدٍ وأَعْيادٍ؛ وأنشد الفراء لعياض بن دُرَّة الطائي: حِمىً لا يحُل الدَّهْرُ إلا بإذْنِنا،
ولا نَسَلِ الأقْوامَ عَقْدَ المَياثِقِ
والمَوْثِقُ: الميثاقُ. وفي حديث ذي المشعار: لنا من ذلك ما سَلَّموا بالمِيثاقِ والأمانة أي أنهم مأْمونون على صدقات أَموالهم بما أُخذ عليهم من المِيثاق فلا يُبْعث عليهم مُصَدِّق ولا عاشر.
والمُواثقة: المعاهدة؛ ومنه قوله تعالى: وميثاقَه الذي واثَقكم به. وفي حديث كعب بن مالك: ولقد شهدت مع رسول الله، صلى الله عليه وسلم، ليلة العقبة حين تَواثَقْنا على الإسلام أي تحالفنا وتعاهدنا. والتَّواثُق، تفاعُل منه. والمِيثاقُ: العهد، مِفْعال من الوَثاقِ، وهو في الأَصل حبل أو قَيْد يُشدّ به الأسير والدابة. وفي حديث مُعاذٍ وأبي موسى: فرأَى رجلاَ مُوثَقاً أي مأْسوراً مشدوداً في الوَثاق. التهذيب: المِيثاقُ من المُواثَقةِ والمعاهدة؛ ومنه المَوْثِقُ. تقول: واثَقْتُه بالله لأَفْعلنَّ كذا وكذا.
ويقال: اسْتَوْثَقْت من فلان وتَوَثَّقْتُ من الأمر إذا أَخذت فيه بالوَثاقةِ، وفي الصحاح: واسْتَوْثَقْت منه أي أَخذت منه الوَثِيقةَ. وأَخذ الأمر بالأَوْثَقِ أي الأشد الأحكم.
والمُوثِقُ من الشجر: الذي يُعَوّل الناس عليه إذا انقطع الكلأ والشجر. وناقة وثِيقةٌ وجمل وَثيقٌ وناقة مُوَثَّقة الخلق: مُحْكمة.

##### Türkçe

**الثِّقَةُ**: “**وَثِقَ** ona” dersin; “ona güvendi”nin mastarıdır; ikisinde de kesre ile: “**يَثِقُ**”; ve **وثاقةً** ve **وثِقَةً** (mastarıyla). “Ona emanet etti.” Ben ona **واثِقٌ**um; o da onunla **موثوق به**dir; o (kadın) onunla **مَوثوقٍ بها**dır; onlar da onlarla **موثوق بهم**dir. Şu sözüne gelince:
إلى غير مَوْثوقٍ من الأرض تَذْهَب
Şüphesiz o, “ona **مَوثوقٍ به** olmayan”a (gitmek) istedi; böylece cer harfini hazfetti; zamir merfû oldu; sonra ism-i mef‘ûlde gizlendi. Ve “adam **ثِقةٌ**” (güvenilir)dir; iki kişi ve cem‘ için de böyledir; bazen **ثِقاتٍ** üzerine cem‘ edilir. Ve denir: “Falan **ثِقةٌ**dur; o (kadın) **ثِقةٌ**dir; onlar **ثِقةٌ**dir”; erkekler ve kadınlar topluluğunda **ثِقاتٍ** üzerine cem‘ edilir.

Ve “falancayı **وَثَّقْت**” (tevsik ettim) denir; yani onun **ثِقةٌ** olduğunu söyledin. Ve “**وثِقةٌ** bir arazi”: otu çok olan, kendisine güvenilen (arazi); ve **الوَثِيجة** misalinde (de böyledir) ve o, onun aşağısındadır. Ve “**موثِق** ot”: çoktur; kendisine güvenilir ki ehline yıllarını yeter. Ve “**مُوثِق** su” da böyledir; **الأخطل** dedi ki:
أو قارِبٌ بالعَرا هاجَتْ مراتِعُه،
وخانه مُوثِقُ الغُدْرانِ والثَّمَرُ

Ve **الوَثاقة**: **الوَثِىق** (sağlam, muhkem) şeyin mastarıdır; lâzım fiil “**يَوْثُقُ**”tur; **وَثاقةً** (mastarıyla). Ve **الوَثاق**: **الإيثاق**ın ismidir; dersin ki: “Onu **أوثَقْتُه**” **إيثاقاً** ve **وَثاقاً** (olarak). Ve bağlanan ip veya kendisiyle bağlanan şey **وِثاقٌ**tur; cem‘i **الوُثُقُ**tur; **الرِّباطِ** ve **الرُّبُطِ** menzilesindedir. Ve “Onu **الوَثاقِ** içinde **أَوْثَقهُ**” yani onu sımsıkı bağladı. Yüce Allah dedi ki: “**فشُدُّوا الوَثاق**”. Ve **الوِثاق** (vavın kesresiyle) onda bir lugattır. Ve “şey **وَثُقَ**” (zammeyle) **وَثاقةً** (olarak); o halde o **وَثِيقٌ**tur; yani **وَثِيقاً** oldu; dişisi **وَثِيقة**dir. **التهذيب**: “İşte **الوَثِيقةُ**: işte onun sağlamlaştırılması ve **الثِّقَةِ** ile tutunmaktır”; cem‘i **الوَثِائقُ**tır. Ve dua hadîsinde: “**واخلع وَثائِقَ أفئدتهم**”; **وَثاقٍ**ın veya **وَثِيقةٍ**nin cem‘idir. Ve **الوَثِيقُ**: muhkem şeydir; cem‘i **وِثاقٌ**dur. Ve denir: “İşinde **الوَثِيقة** ile aldı” yani **الثِّقَة** ile; ve işinde **توَثَّق** etti: onun gibidir. Ve “şeyi **وَثَّقْتُ**” **تَوْثِيقاً** (olarak); o halde o **مُوَثَّق**tır. Ve **الوَثِيقة**: işte sağlamlaştırmadır; cem‘i **وَثِيق**tir; **ابن الأَعرابي**’den; ve şu beyti okudu:
عَطاءً وصَفْقاً لا يُغِبّ، كأنما
عليك بإتْلافِ التِّلادِ وَثِىقُ
Ve bende, buradaki **الوَثِيقَ** ancak “sağlam **العَهْد**”dir; onu **أَوْثَقَه** ve **وَثَّقَه**; ve şüphesiz o, yaratılışı **لمُوَثَّقُ**tur. Ve **المَوْثِقُ** ve **المِيثاقُ**: ahiddir; kendinden öncekinin kesreli oluşundan dolayı vav yâ’ya döndü; cem‘i asıl üzere **المَواثِيقُ**tur. Ve **المحكم**’de: cem‘i **المَواثِقُ**tur; ve **ميَاثِق** (ise) muâkabe (yer değiştirme)dir. Ama **ابن جني** dedi ki: “**ميَاثق**’ta bedel lâzım oldu; **عيدٍ** ve **أَعْيادٍ**’da lâzım olduğu gibi.” Ve **الفراء**, **لعياض بن دُرَّة الطائي** için şu beyti okudu:
حِمىً لا يحُل الدَّهْرُ إلا بإذْنِنا،
ولا نَسَلِ الأقْوامَ عَقْدَ المَياثِقِ
Ve **المَوْثِقُ**: **الميثاقُ**tur. Ve **ذي المشعار** hadîsinde: “Bize bundan, **بالمِيثاقِ** ve emanetle teslim ettikleri şey vardır”; yani mallarının sadakaları üzerine, üzerlerine alınan **المِيثاق** sebebiyle emindirler; böylece üzerlerine ne bir **مُصَدِّق** ne de bir **عاشر** gönderilir.

Ve **المُواثقة**: muahede (antlaşma)dir; ondan Yüce Allah’ın sözü: “**وميثاقَه الذي واثَقكم به**”. Ve **كعب بن مالك** hadîsinde: “Andolsun, Resûlullah ile, Allah’ın salât ve selâmı onun üzerine olsun, Akabe gecesinde hazır bulundum; o vakit İslâm üzerine **تَواثَقْنا**”; yani birbirimizle yeminleştik ve muahede ettik. Ve **التَّواثُق**: ondan (türetilmiş) **تفاعُل** veznidir. Ve **المِيثاقُ**: ahiddir; **الوَثاقِ**tan **مِفْعال** veznindedir; ve o aslında esirin ve binek hayvanının kendisiyle bağlandığı ip veya kayıttır. Ve **مُعاذٍ** ve **أبي موسى** hadîsinde: “Bir adamı **مُوثَقاً** gördü”; yani **الوَثاق** içinde bağlanmış, esir edilmiş. **التهذيب**: **المِيثاقُ**, **المُواثَقةِ** ve muahedenendir; ondan **المَوْثِقُ**. Dersin ki: “Ona Allah ile **واثَقْتُه**; mutlaka şöyle şöyle yapacağım.”

Ve denir: “Falancadan **اسْتَوْثَقْت** ve işten **تَوَثَّقْتُ**”; yani onda **الوَثاقةِ** ile aldın. Ve **الصحاح**’ta: “Ondan **اسْتَوْثَقْت**”; yani ondan **الوَثِيقةَ**yı aldın. Ve “işi **بالأَوْثَقِ** aldı”; yani en şiddetli, en muhkem olanla.

Ve ağaçtan **المُوثِقُ**: ot ve ağaç kesildiğinde insanların kendisine dayandığı (ağaç)tır. Ve “dişi deve **وثِيقةٌ**” ve “erkek deve **وَثيقٌ**” ve “yaratılışı **مُوَثَّقة** dişi deve”: muhkemdir.

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* و ث ق * * وَثِقَ * به يثِقُ بكسر الثاء فيهما * ثِقَةً * إذا ائتمنه و * المِيثَاقُ * العهد والجمع * المَوَاثِيقُ * و * المَيَاثِقُ * و * المَيَاثِيقُ * و * المَوْثِقُ * الميثاق و * المُوَاثَقَةُ * المُعاهدة ومنه قوله تعالى ﴿ومِيثاقه الذي واثقكم به﴾ و * أَوْثَقَهُ * في * الوَثَاقُ * شَدَّه قال الله تعالى ﴿فشُدوا الوَثَاقَ﴾ و * الوِثَاقُ * بكسر الواو لغة فيه و * الوَثِيقُ * الشيء المُحكم والجمع * وِثَاق * بالكسر وقد * وَثُقَ * من باب ظرُف أي صار * وَثِيقا * ويُقال أخذ * بالوَثِيقَةِ * في أمره أي بالثقة و * تَوَثَّقَ * في أمره مثله و * وَثَّقَ * الشيء * تَوْثِيقاً * فهو * مُوَثَّقٌ * و * وَثَّقَهُ * أيضا قال له إنه ثقة و * اسْتَوْثَقَ * منه أخذ منه الوثيقة

##### Türkçe

* و ث ق * **وَثِقَ** ona; ikisinde de **الثاء**’nın kesresiyle **يثِقُ**; **ثِقَةً**: onu emin (güvenilir) saydığı zaman. Ve **المِيثَاقُ**: ahid; çoğulu **المَوَاثِيقُ** ve **المَيَاثِقُ** ve **المَيَاثِيقُ**. Ve **المَوْثِقُ**: **المِيثَاقُ**. Ve **المُوَاثَقَةُ**: muahede; ondan Yüce Allah’ın sözü: ﴿ومِيثاقه الذي واثقكم به﴾. Ve **أَوْثَقَهُ** onu **الوَثَاقُ**’a (bağa) koydu: onu sımsıkı bağladı; Allah تعالى dedi: ﴿فشُدوا الوَثَاقَ﴾. Ve **الوِثَاقُ** **الواو**’nun kesresiyle, onda bir lugattır. Ve **الوَثِيقُ**: sağlamlaştırılmış şey; çoğulu **وِثَاق** kesreyle. Ve **وَثُقَ** “**ظرُف**” babındandır; yani **وَثِيقا** oldu. Ve denilir: işinde **بالوَثِيقَةِ** aldı; yani güven ile. Ve **تَوَثَّقَ** işinde; onun benzeri. Ve **وَثَّقَ** şeyi **تَوْثِيقاً** (ile) sağlamlaştırdı; o hâlde o **مُوَثَّقٌ**’tur. Ve **وَثَّقَهُ** da: ona “o güvenilirdir” dedi. Ve **اسْتَوْثَقَ** ondan: ondan **الوثيقة**’yı aldı.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

وثق به يثق كورث يرث ثقة وموثقا، وعلى الأول اقتصر الجوهري، زاد ابن سيده: وثاقة، كوراثة، وزاد الزمخشري بعد ثقة وثوقا بالضم: ائتمنه. يقال: به ثقتي. والوثيق: الشيء المحكم، ج: وثاق بالكسر. ووثق الشيء وثاقة ككرم كرامة: صار وثيقا أي: محكما. أو وثق الرجل: أخذ بالوثيقة في أمره، أي: بالثقة، نقله الجوهري كتوثق في أمره، نقله ابن سيده. و قال شمر: أرض وثيقة أي: كثيرة العشب موثوق بها، وهي مثل الوثيجة، وهي دونها. والميثاق، والموثق، كمجلس: العهد صارت الواو ياء لانكسار ما قبلها. قال الله تعالى: )وإذ أخذ الله ميثاق النبيين( أي: أخذ العهد عليهم بأن يؤمنوا بمحمد صلى الله عليه وسلم، وأخذ العهد بمعنى الاستحلاف. وقوله تعالى: )حتى تؤتون موثقا من الله( أي: ميثاقا ج: مواثيق على الأصل ومياثيق على اللفظ ومياثق في ضرورة الشعر. وأنشد الفراء لعياض بن درة الطائي:
  حمى لا يحل الدهر إلا بإذننا                      ولا نسأل الأقوام عقد المياثق

  وفي المحكم: والجمع المواثق، ومياثق، معاقبة. وأما ابن جني فقال: لزم البدل في مياثق، كما لزم في عيد وأعياد. والوثاق: بالفتح ويكسر: ما يشد به كالحبل وغيره. ومنه قوله تعالى: )فشدوا الوثاق( قال شيخنا: وهو ظاهر في أنه اسم لا مصدر، وفي الغاية: الظاهر أن ما يوثق به بالكسر؛ لأنه معروف في الآلات كالركاب والحزام وهو اسم آلة على خلاف القياس، نادر. وأما بالفتح فمصدر، كالخلاص. قال شيخنا: هذه التفرقة تحتاج الى نظر، فتأمل. قلت: الصحيح أن الوثاق اسم الإيثاق، تقول: أوثقته إيثاقا ووثاقا، والحبل أو الشيء الذي يوثق به وثاق، والجمع الوثق، كرباط وربط. وأوثقه فيه أي: شده، ووثقه توثيقا فهو موثق: أحكمه وإنه لموثق الخلق، أي: محكمه. ووثق فلانا: قال فيه إنه ثقة أي: مؤتمن. واستوثق منه: أخذ منه الوثيقة كما في الصحاح. وقال غيره: أخذ فيه بالوثاقة. قال الكميت يمدح مخلد بن يزيد بن المهلب:
  وخلائق منه إلـي جـمـيلة                      حسبي، ونعم وثيقة المستوثق ومما يستدرك عليه: رجل ثقة، وكذلك الاثنان، والجميع، ويجمع على ثقات، يستوي فيه المذكر والمؤنهث. وأنا واثق به. وهو موثوق به، وهي موثوق بها، وهم موثوق بهم. فأما قوله:
  إلى غير موثوق من الأرض تذهب فإنه أراد الى غير موثوق به، فحذف حرف الجر، فارتفع الضمير، فاستتر في اسم المفعول. وكلأ موثق: كثير موثوق به أن يكفي أهله عامهم، وماء موثق كذلك، قال الأخطل:
  أو قارب بالعرا هاجت مراتعه                      وخانه موثق الغدران والثمر والوثيقة في الأمر: إحكامه والأخذ بالثقة، والجمع الوثائق. وفي حديث الدعاء: واخلع وثائق أفئدتهم جمع وثاق، أو وثيقة. والوثيق: العهد المحكم، قال:
  عطاء وصفقا لا يغب كأنما                      عليك بإتلاف التلاد وثيق والمواثقة: المعاهدة، ومنه قوله تعالى: )وميثاقه الذي واثقكم به(. وتواثقوا عليه، أي: تحالفوا وتعاهدوا. ورجل موثق: مشدود في الوثاق. وأوثقه بالله ليفعلن كذا، وواثقه. وتوثق من الأمر: أخذ فيه بالوثاقة. وأخذ الأمر بالأوثق، أي: الأشد الأحكم. والموثق من الشجر: الذي يعول الناس عليه إذا انقطع الكلأ والشجر. وناقة وثيقة، وجمل وثيق. والواثق بالله: من الخلفاء، معروف. والوثقى: تأنيث الأوثق: قال الله تعالى: )بالعروة الوثقى(.

##### Türkçe

**وثق** ona güvenir, **يثق** (kalıbı) **كورث يرث** (gibi); **ثقة** ve **موثقا** (olarak gelir); birincisi üzerine **الجوهري** iktisar etti. **ابن سيده** artırdı: **وثاقة** (da), **كوراثة** (gibi). **الزمخشري** de **ثقة**’den sonra, damme ile **وثوقا**’yı artırdı: onu emin bildi. Denilir: **به ثقتي**. Ve **الوثيق**: sağlamlaştırılmış şey; çoğulu: kesra ile **وثاق**. Ve **وثق الشيء وثاقة ككرم كرامة**: **وثيقا** oldu; yani: sağlamlaştırılmış. Yahut **وثق الرجل**: işinde **الوثيقة** ile, yani: güven ile tuttu; **الجوهري** bunu, işinde **كتوثق** (gibi) nakletti; **ابن سيده** onu nakletti.

Ve **شمر** dedi: **أرض وثيقة** yani: otu çok, kendisine güvenilen; o, **الوثيجة** gibidir; o ise ondan aşağıdır. Ve **الميثاق** ve **الموثق** (kalıbı) **كمجلس**: ahid; kendisinden öncekinin kesralı oluşundan dolayı **الواو** **ياء** oldu. Allah Teâlâ dedi ki: **)وإذ أخذ الله ميثاق النبيين(** yani: Muhammed’e صلى الله عليه وسلم iman etmeleri hususunda onlardan ahdi aldı; ve ahdi almak, yemin ettirmek manasınadır. Ve O’nun sözü: **)حتى تؤتون موثقا من الله(** yani: **ميثاقا**; çoğulu: asıl üzere **مواثيق** ve lafız üzere **مياثيق** ve şiir zaruretinde **مياثق**. **الفراء** **عياض بن درة الطائي**’den okudu:
  حمى لا يحل الدهر إلا بإذننا                      ولا نسأل الأقوام عقد المياثق

**المحكم**’de: çoğul **المواثق** ve **مياثق**; birbirinin yerine geçme (yoluyla). **ابن جني** ise dedi: **مياثق**’te bedel gerekli oldu; **عيد** ve **أعياد**’da gerekli olduğu gibi. Ve **الوثاق**: fetha ile, ve kesra ile (de gelir): ip ve başkası gibi kendisiyle bağlanan şey. Ondan, O’nun sözü: **)فشدوا الوثاق(**. Şeyhimiz dedi: o, bunun isim olduğunda, masdar olmadığında zahirdir. **الغاية**’de: zahir olan, kendisiyle bağlananın kesra ile olmasıdır; çünkü o, **كالركاب والحزام** gibi âletlerde bilinen (bir şey)dir; kıyasa muhalif olarak isim-i âlettir; nadirdir. Fetha ile olana gelince: o masdardır; **كالخلاص** gibi. Şeyhimiz dedi: bu ayırım nazara muhtaçtır; öyleyse düşün. Dedim: sahih olan, **الوثاق**’ın **الإيثاق** ismi olmasıdır; dersin ki: **أوثقته إيثاقا ووثاقا**; ve kendisiyle bağlanan ip yahut şey **وثاق**tır; çoğulu **الوثق**; **كرباط وربط** gibi. Ve **أوثقه فيه** yani: onu bağladı. Ve **وثقه توثيقا فهو موثق**: onu sağlamlaştırdı; ve şüphesiz o, **لموثق الخلق**tur; yani: onun sağlamlaştırılmışı. Ve **وثق فلانا**: onun hakkında, onun **ثقة** olduğunu, yani: emin (kimse) olduğunu söyledi. Ve **استوثق منه**: ondan **الوثيقة** aldı; **الصحاح**’ta olduğu gibi. Başkası dedi: onda **بالوثاقة** ile tuttu. **الكميت** **مخلد بن يزيد بن المهلب**’i överken dedi:
  وخلائق منه إلـي جـمـيلة                      حسبي، ونعم وثيقة المستوثق

Ve onun üzerine istidrâk edilenlerdendir: **رجل ثقة**; iki kişi de böyledir, topluluk da; **ثقات** üzerine cem edilir; onda müzekker ile müennes eşit olur. Ve ben ona **واثق**ım. Ve o, kendisine güvenilen **موثوق به**’dir; ve o (kadın) kendisine güvenilen **موثوق بها**’dır; ve onlar kendilerine güvenilen **موثوق بهم**’dir. Şu sözüne gelince:
  إلى غير موثوق من الأرض تذهب
o, **إلى غير موثوق به**’yi kastetti; cer harfini hazfetti; zamir merfû oldu; böylece ism-i mef‘ûlde gizlendi. Ve **كلأ موثق**: çoktur; ehline bir yıllarını yeteceğine güvenilen. Ve **ماء موثق** da böyledir. **الأخطل** dedi:
  أو قارب بالعرا هاجت مراتعه                      وخانه موثق الغدران والثمر

Ve işte **الوثيقة**: onu sağlamlaştırmak ve güven ile tutmak; çoğulu **الوثائق**. Ve dua hadîsinde: **واخلع وثائق أفئدتهم**; **وثاق**’ın yahut **وثيقة**’nin çoğulu. Ve **الوثيق**: sağlam ahid; dedi ki:
  عطاء وصفقا لا يغب كأنما                      عليك بإتلاف التلاد وثيق

Ve **المواثقة**: muahede; ondan O’nun sözü: **)وميثاقه الذي واثقكم به(**. Ve onun üzerine **تواثقوا**; yani: yeminleştiler ve ahitleştiler. Ve **رجل موثق**: **الوثاق** içinde bağlanmış. Ve **أوثقه بالله ليفعلن كذا** ve **واثقه**. Ve **توثق من الأمر**: onda **بالوثاقة** ile tuttu. Ve işi **بالأوثق** ile aldı; yani: daha şiddetli, daha sağlamlaştırılmış olan ile. Ve ağaçtan **الموثق**: ot ve ağaç kesildiğinde insanların kendisine dayandığı (ağaç)tır. Ve **ناقة وثيقة** ve **جمل وثيق**. Ve **الواثق بالله**: halifelerden (biridir); bilinir. Ve **الوثقى**: **الأوثق**’un müennesi; Allah Teâlâ dedi ki: **)بالعروة الوثقى(**.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

وَثُقَ
1 وَثُقَ ذ It was, or became, firm, stable, fast, or strong; (Msb;) i. q. أُحْكِمَ (S, Mgh, K) [or اِسْتَحْكَمَ, q. v.]. ― -b2- وَثِقَ بِهِ He trusted, or confided, in him. (S, Mgh, Msb, K.)

أَوْثَقَهُ
4 أَوْثَقَهُ ذ He made it firm, stable, fast, or strong. (Msb.) ― -b2- He bound, or tied, him, or it, firmly, fast, or strongly, in a bond. (S, K, TK.) See شَدَّهُ.

تَوَثَّقَتِ العُقْدَةُ
5 تَوَثَّقَتِ العُقْدَةُ ذ [The knot became firm, or fast]. (A, in art. ارب.)

اِسْتَوْثَقَ مِنْهُ
10 اِسْتَوْثَقَ مِنْهُ ذ [He secured himself against him, by a bond or the like, or absolutely:] he took, or received, a bond (وَثِيقَة) from him. (S, K.) ― -b2- أُكْتُبُوهُ اسْتِيثَاقًا وَدَفْعًا لِلنِّزَاعِ [Write ye it, (namely, the debt,) for the creditor's self-securing, and for preventing contention]. (Jel, ii. 282.) See اِسْتَظْهَرَ. ― -b3- اِسْتَوْثَقَ مِنَ البَابِ He closed the door firmly. (MA.) ― -b4- اِسْتَوْثَقَ مِنْ أُمُورِهِ: see أَعْنَجَ. ― -b5- اِسْتَوْثَقَ مِنَ المَالِ: see استوثج. ― -b6- اِسْتَوْثَقَ بِهِ He confided in him.

ثِقَةٌ
ثِقَةٌ ذ Trusty; trustworthy; honest: applied as an epithet alike to a man and a woman, and to two or more men or women: pl. ثِقَاتٌ. (Msb.) ― -b2- بِهِ ثِقَتِى In him is my trust, or confidence. (TA.) ― -b3- لَسْتُ مِنْهُ عَلَى ثِقَةٍ I am not confident, or sure, of it. Occurring in the S, art. ضمر, &c. See an ex. voce شَهْرٌ (last sentence). ― -b4- أَخُو ثِقَةٍ: see أَخٌ. ― -b5- أَخَذَ بِالثِّقَةِ: see أَخَذَ, and see my explanation of اِحْتَاطَ.

الوَثِيقَةُ فِى الأَمْرِ
الوَثِيقَةُ فِى الأَمْرِ ذ The doing the thing firmly; and taking the sure method, or way; expl. by اِحْكَامُهُ والأَخْذُ بِالثَِّقَةِ. (TA.) ― -b2- وَثِيقَةٌ A bond, security, or writing of obligation for the payment of a debt or the like: pl. وَثَائِقُ. Ex., كِتْبَةُ الوَثَائِقِ (Bd, ii. 282,) The mode of writing bonds. ― -b3- A pledge. ― -b4- وَثِيقَةٌ i. q. دُرْجَةٌ, q. v.

أَخَذَ الأَمْرَ بِالأَوْثَقِ
أَخَذَ الأَمْرَ بِالأَوْثَقِ ذ He set about the affair in the surest, or firmest, manner. (TA.)

مَوْثِقٌ
مَوْثِقٌ ذ and ↓ مِيثَاقٌ A compact; a contract; a covenant; an agreement; a league; a treaty; an engagement; a bond; an obligation; a promise. (S, K, &c.)

مِيثَاقٌ
مِيثَاقٌ ذ : see مَوْثِقٌ; and Jel, &c., in ii. 60 and 87.

مَوْثُوقٌ بِهِ
مَوْثُوقٌ بِهِ ذ In whom [and in which] trust, or confidence, is placed. (Mgh.)

مُوَثَّقَةُ الخَلْقِ
مُوَثَّقَةُ الخَلْقِ ذ A she-camel rendered firm, strong, or compact, in make. (S.)

##### Türkçe

**وَثُقَ**
1 **وَثُقَ** ذ Sağlam, sabit, sıkı veya güçlü oldu yahut oldu hâle geldi; (Msb;) **أُحْكِمَ** ile aynı mânâdadır (S, Mgh, K) [yahut **اِسْتَحْكَمَ**, bkz.]. ― -b2- **وَثِقَ بِهِ** Ona güvendi yahut ona itimat etti. (S, Mgh, Msb, K.)

**أَوْثَقَهُ**
4 **أَوْثَقَهُ** ذ Onu sağlam, sabit, sıkı veya güçlü kıldı. (Msb.) ― -b2- Onu yahut onu (şeyi) bir bağ ile sağlamca, sıkıca veya kuvvetlice bağladı yahut bağladı. (S, K, TK.) **شَدَّهُ**’ye bak.

**تَوَثَّقَتِ العُقْدَةُ**
5 **تَوَثَّقَتِ العُقْدَةُ** ذ [Düğüm sağlamlaştı yahut sıkılaştı]. (A, md. **ارب**’de.)

**اِسْتَوْثَقَ مِنْهُ**
10 **اِسْتَوْثَقَ مِنْهُ** ذ [Bir bağ yahut benzeriyle, yahut mutlak olarak, ona karşı kendini emniyete aldı:] ondan bir senet (**وَثِيقَة**) aldı yahut teslim aldı. (S, K.) ― -b2- **أُكْتُبُوهُ اسْتِيثَاقًا وَدَفْعًا لِلنِّزَاعِ** [Onu (yani borcu) yazınız; alacaklının kendini emniyete alması için ve nizâı defetmek için]. (Jel, ii. 282.) **اِسْتَظْهَرَ**’e bak. ― -b3- **اِسْتَوْثَقَ مِنَ البَابِ** Kapıyı sağlamca kapattı. (MA.) ― -b4- **اِسْتَوْثَقَ مِنْ أُمُورِهِ**: **أَعْنَجَ**’a bak. ― -b5- **اِسْتَوْثَقَ مِنَ المَالِ**: **استوثج**’e bak. ― -b6- **اِسْتَوْثَقَ بِهِ** Ona itimat etti.

**ثِقَةٌ**
**ثِقَةٌ** ذ Güvenilir; itimada şayan; dürüst: bir erkek ve bir kadına, ve iki yahut daha çok erkek veya kadına eşit şekilde sıfat olarak uygulanır: çoğulu **ثِقَاتٌ**. (Msb.) ― -b2- **بِهِ ثِقَتِى** Ona olan güvenim ondadır yahut ona itimadım ondadır. (TA.) ― -b3- **لَسْتُ مِنْهُ عَلَى ثِقَةٍ** Ondan emin değilim yahut ondan kesin emin değilim. S’de, md. **ضمر** vb.’de vârid olur. **شَهْرٌ** maddesinde (son cümle) bir örneğe bak. ― -b4- **أَخُو ثِقَةٍ**: **أَخٌ**’a bak. ― -b5- **أَخَذَ بِالثِّقَةِ**: **أَخَذَ**’a bak; ve **اِحْتَاطَ**’ın açıklamama bak.

**الوَثِيقَةُ فِى الأَمْرِ**
**الوَثِيقَةُ فِى الأَمْرِ** ذ Şeyi sağlamca yapmak; ve en emin yöntemi yahut yolu almak; **اِحْكَامُهُ والأَخْذُ بِالثَِّقَةِ** ile açıklanır. (TA.) ― -b2- **وَثِيقَةٌ** Bir borcun ödenmesi yahut benzeri için bağlayıcılık yazısı; çoğulu **وَثَائِقُ**. Örnek: **كِتْبَةُ الوَثَائِقِ** (Bd, ii. 282,) senetlerin yazılma tarzı. ― -b3- Bir rehin. ― -b4- **وَثِيقَةٌ** **دُرْجَةٌ** ile aynı mânâdadır, bkz.

**أَخَذَ الأَمْرَ بِالأَوْثَقِ**
**أَخَذَ الأَمْرَ بِالأَوْثَقِ** ذ İşe en emin yahut en sağlam tarz üzere girişti. (TA.)

**مَوْثِقٌ**
**مَوْثِقٌ** ذ ve ↓ **مِيثَاقٌ** Bir akit; bir sözleşme; bir ahit; bir anlaşma; bir ittifak; bir antlaşma; bir taahhüt; bir bağ; bir yükümlülük; bir vaat. (S, K, vb.)

**مِيثَاقٌ**
**مِيثَاقٌ** ذ: **مَوْثِقٌ**’e bak; ve Jel vb., ii. 60 ve 87’de.

**مَوْثُوقٌ بِهِ**
**مَوْثُوقٌ بِهِ** ذ Kendisine [ve kendisinde] güven yahut itimat konulan. (Mgh.)

**مُوَثَّقَةُ الخَلْقِ**
**مُوَثَّقَةُ الخَلْقِ** ذ Yapılışça sağlam, güçlü yahut derli toplu kılınmış bir dişi deve. (S.)

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

وَثِقَ
وَثِقَ
a.  [ يَثِقُ ] ( n. ac. ثِقَة [ 2t ] ,  مَوْثِق 18 ,  وُثُوْق 27 ) [ Bi ], Trusted, believed, confided in.

وَثُقَ
وَثُقَ U ( n. ac. وَثَاْقَة 22t ),
a.  Was steady; was decided.

وَثَّقَ
وَثَّقَ II ,
a.  Made firm, steadied, supported.

b.  Deemed trustworthy.

وَاْثَقَ
وَاْثَقَ III ,
a.  Made a compact with.

أَوْثَقَ
أَوْثَقَ IV
a.  [ acc. &  Fī ], Bound with.

b.  Reinforced.

تَوَثَّقَ
تَوَثَّقَ V ,
a.  see ( وَثُقَ ).

b.  [ Fī ], Acted with firmness in.

اِسْتَوْثَقَ
اِسْتَوْثَقَ X
a.  [ Min ],  see I .

b.  [ Min ], Bound, secured.

c.  [ La ], Was secured to.

وِثْقَة
وِثْقَة 2t ,
a.  Confidence, reliance.

b.  ( pl. ثِقَات ), Trustworthy, confidential.

c.  see 22 .

وُثْقَى
وُثْقَى 3ya ,
a.  fem. of أَوْثَقُ 14 .

أَوْثَقُ
أَوْثَقُ 14 ,
a.  Steadier, firmer.

مَوْثِق
مَوْثِق 18 , ( pl. مَوَاْثِقُ 44 ),
a.  Covenant, alliance, compact, treaty; contract.

b.  Will, testament.

وَاْثِق
وَاْثِق 21 ,
a.  Confident, secure.

وَثَاْق
وَثَاْق 22 ,  وِثَاْق 23 ,
a.  Bond, fetter; cord.

وَثِيْق
وَثِيْق 25 , ( pl. وِثَاْق 23 ),
a.  Firm, steadfast.

b.  Constant, resolute, unwavering.

c.  Valid, binding.

وَثِيْقَة
وَثِيْقَة 25t , ( pl. وَثَاْئِقُ 46 ),
a.  fem. of وَثِيْق 25 .

b.  Verdant ( land ).

c.  [ coll. ], Deed, document; passport; warrant.

d.  see 18 (a) &  2t ( a ).

وَثڤقَ
N. P. وَثڤقَ I ,  أَوْثَقَ IV ,
a.  Bound.

مِيْثَاق
مِيْثَاق [ 45I ] , ( pl. مَوَاْثِيْقُ 65 ,  مَوَاْثِيْقُ 65
a.  I),  see 18 .

مُوَثَّق الخَلْق
مُوَثَّق الخَلْق
a.  Sturdy, robust.

##### Türkçe

وَثِقَ
وَثِقَ
a. [ **يَثِقُ** ] ( n. ac. **ثِقَة** [ 2t ] , **مَوْثِق** 18 , **وُثُوْق** 27 ) [ Bi ], Güvenildi, inanıldı, kendisine itimat edildi.

وَثُقَ
وَثُقَ U ( n. ac. **وَثَاْقَة** 22t ),
a. Sağlam oldu; kararlı oldu.

وَثَّقَ
وَثَّقَ II ,
a. Sağlamlaştırdı, sağlam kıldı, destekledi.

b. Güvenilir saydı.

وَاْثَقَ
وَاْثَقَ III ,
a. İle bir ahitleşme yaptı.

أَوْثَقَ
أَوْثَقَ IV
a. [ acc. & Fī ], ile bağladı.

b. Pekiştirdi.

تَوَثَّقَ
تَوَثَّقَ V ,
a. bkz. ( **وَثُقَ** ).

b. [ Fī ], içinde sağlamlıkla davrandı.

اِسْتَوْثَقَ
اِسْتَوْثَقَ X
a. [ Min ], bkz. I .

b. [ Min ], bağladı, sağlamlaştırdı.

c. [ La ], -e sağlamca bağlandı.

وِثْقَة
وِثْقَة 2t ,
a. Güven, itimat.

b. ( pl. **ثِقَات** ), güvenilir, sırdaş.

c. bkz. 22 .

وُثْقَى
وُثْقَى 3ya ,
a. **أَوْثَقُ** 14’ün müennesi.

أَوْثَقُ
أَوْثَقُ 14 ,
a. Daha sağlam, daha sıkı.

مَوْثِق
مَوْثِق 18 , ( pl. **مَوَاْثِقُ** 44 ),
a. Ahit, ittifak, anlaşma, antlaşma; sözleşme.

b. Vasiyet, vasiyetname.

وَاْثِق
وَاْثِق 21 ,
a. Güvenli, emin.

وَثَاْق
وَثَاْق 22 , **وِثَاْق** 23 ,
a. Bağ, pranga; ip.

وَثِيْق
وَثِيْق 25 , ( pl. **وِثَاْق** 23 ),
a. Sağlam, metin.

b. Sürekli, azimli, sarsılmaz.

c. Geçerli, bağlayıcı.

وَثِيْقَة
وَثِيْقَة 25t , ( pl. **وَثَاْئِقُ** 46 ),
a. **وَثِيْق** 25’in müennesi.

b. Yeşil (arazi).

c. [ coll. ], senet, belge; pasaport; yetki belgesi.

d. bkz. 18 (a) & 2t (a).

وَثڤقَ
N. P. **وَثڤقَ** I , **أَوْثَقَ** IV ,
a. Bağladı.

مِيْثَاق
مِيْثَاق [ 45I ] , ( pl. **مَوَاْثِيْقُ** 65 , **مَوَاْثِيْقُ** 65
a. I), bkz. 18 .

مُوَثَّق الخَلْق
مُوَثَّق الخَلْق
a. İri yapılı, gürbüz.

### [Kitâbullâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82/sozluk/kitab_allah.md) — Kur'an kullanımından türetilmiş

وثق
وَثُقَ - يَوثُقُ - مَوْثِق - واثَقَ - يُواثِقُ
وَثُقَ - يَوثُقُ + الأمر: يكون وثيقاً: يكون أكيداً ومحتماً ويقيناً لا شك فيه
مَوْثِق - الموثق: على وزن " مَفْعِل " مصدر ميمي واسم آلة: التأكيد، أو الوسيلة أو العامل الذي يجعل الأمر موثوقاً وأكيداً ومضموناً: الضمان أو الكفالة أو ما شابه
آتى - يُؤتي + كائن + كائناً + موثقاً: يقدم ضمانة وكفالة لتأكيد صواب عزمه على فعل
واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " وجوب الوقوع والتحقق بشكل أكيد وقطعي ويقيني "، وهي:
حَقَّ - يَحُقُّ (حَقَّ - يَحِقُّ)، يَقِنَ - يَيْقَنُ، وَثُقَ - يَوثُقُ، وَكَدَ - يَكِدُ، حَتَمَ - يَحْتِمُ، حَرَى - يَحْرِي
بفرق لفظاً:
وَثُقَ - يَوثُقُ + الأمر: يكون وثيقاً: يكون أكيداً ومحتماً ويقيناً لا شك فيه
وثَقَ - يَثِقُ + كائن + كائنين أو شيئين: ربطهما معاً: يربط كائن  كائناً أو شيئاً حر الحركة، بآخر ثابت بوسيلة ربط واتصال

الموثِق
 	﴿قال لن أرسله معكم حتى تؤتوني موثقا من الله لتأتونني به إلا أن يحاط بكم فلما آتوه موثقهم قال الله على ما نقول وكيل(66)﴾ يوسف ﴿فلما استيئسوا منه خلصوا نجيا قال كبيرهم ألم تعلموا أن أباكم قد أخذ عليكم موثقا من الله ومن قبل ما فرطتم في يوسف فلن أبرح الأرض حتى يأذن لي أبي أو يحكم الله لي وهو خير الحاكمين(80)﴾ يوسف
مختار الصحاح
● [وثق] و ث ق: وَثِقَ به يثِقُ بكسر الثاء فيهما ثِقَةً إذا ائتمنه و المِيثَاقُ العهد والجمع المَوَاثِيقُ و المَيَاثِقُ و المَيَاثِيقُ و المَوْثِقُ الميثاق و المُوَاثَقَةُ المُعاهدة ومنه قوله تعالى ﴿ومِيثاقه الذي واثقكم به﴾ و أَوْثَقَهُ في الوَثَاقُ شَدَّه قال الله تعالى ﴿فشُدوا الوَثَاقَ﴾ و الوِثَاقُ بكسر الواو لغة فيه و الوَثِيقُ الشيء المُحكم والجمع وِثَاق بالكسر وقد وَثُقَ من باب ظرُف أي صار وَثِيقا ويُقال أخذ بالوَثِيقَةِ في أمره أي بالثقة و تَوَثَّقَ في أمره مثله و وَثَّقَ الشيء تَوْثِيقاً فهو مُوَثَّقٌ و وَثَّقَهُ أيضا قال له إنه ثقة و اسْتَوْثَقَ منه أخذ منه الوثيقة
الراغب
وثق
- وثقت به أثق ثقة: سكنت إليه واعتمدت عليه، وأوثقته: شددته، والوثاق والوثاق: اسمان لما يوثق به الشيء، والوثقى: تأنيث الأوثق. قال تعالى: }ولا يوثق وثاقة أحد﴿[الفجر/26]،﴾حتى إذا أثخنتموهم فشدوا الوثاق﴿[محمد/4] والميثاق: عقد مؤكد بيمين وعهد، قال:﴾وإذ أخذ الله ميثاق النبيين﴿[آل عمران/81]،﴾وإذ أخذنا من النبيين ميثاقهم﴿[الأحزاب/7]،﴾وأخذنا منهم ميثاقا غليظا﴿[النساء/154] والموثق الاسم منه. قال:﴾حتى تؤتون موثقا من الله﴿إلى قوله:﴾موثقهم﴿[يوسف/66] (الآية:﴾قال: لن أرسله معكم حتى تؤتون موثقا من الله لتأتنني به إلا أن يحاط بكم، فلما آتوه موثقهم قال: الله على ما نقول وكيل﴿). والوثقى قريبة من الموثق، قال:﴾فقد استمسك بالعروة الوثقى{ [البقرة/256] وقالوا رجل ثقة، وقوم ثقة، ويستعار للموثوق به، وناقة موثقة الخلق: محكمته.
ملخص اللسان:
1.     الثِّقَةُ: مصدر قولك وَثِقَ به يَثِقُ، وثاقةً وثِقَةً ائتمنه،
2.     وأَرض وثِقةٌ: كثيرة العُشْب مَوْثوق بها، وكلأ موثِق: كثير مَوثوق به أن يكفي أَهله عامهم، وماء مُوثِق كذلك؛
3.     والوَثاقة: مصدر الشيء الوَثِقى المُحْكَم، والفعل اللازم يَوْثُقُ وَثاقةً،
4.     والوَثاق اسم الإيثاق؛ تقول: أوثَقْتُه إيثاقاً ووَثاقاً، والحبل أو الشيء الذي يُوثَق به وِثاقٌ، وأَوْثَقهُ في الوَثاقِ أي شده.
5.     والوَثِيقةُ في الأَمر إحْكامه والأَخذ بالثِّقَةِ،
6.     والمَوْثِقُ والمِيثاقُ: العهد، والمُواثقة: المعاهدة؛
7.     والمُوثِقُ من الشجر: الذي يُعَوّل الناس عليه إذا انقطع الكلأ والشجر.
لسان العرب
● - وثق: الثِّقَةُ: مصدر قولك وَثِقَ به يَثِقُ، بالكسر فيهما، وثاقةً    وثِقَةً ائتمنه، وأنا واثِقٌ به وهو موثوق به، وهي مَوثوقٍ بها وهم موثوق    بهم؛ فأَما قوله:    إلى غير مَوْثوقٍ من الأرض تَذْهَب    فإنه أَراد إلى غير مَوثوقٍ به، فحذف حرف الجرّ فارتفع الضمير فاستتر في    اسم المفعول. ورجل ثِقةٌ وكذلك الاثنان والجمع، وقد يجمع على ثِقاتٍ.    ويقال: فلان ثِقةٌ وهي ثِقةٌ وهم ثِقةٌ، ويجمع على ثِقاتٍ في جماعة الرجال    والنساء.    ووَثَّقْت فلاناً إذا قلت إنه ثِقةٌ. وأَرض وثِقةٌ: كثيرة العُشْب    مَوْثوق بها، وفي مثل الوَثِيجة وهي دُوَيْنها، وكلأ موثِق: كثير مَوثوق به أن    يكفي أَهله عامهم، وماء مُوثِق كذلك؛ قال الأخطل:    أو قارِبٌ بالعَرا هاجَتْ مراتِعُه،    وخانه مُوثِقُ الغُدْرانِ والثَّمَرُ    والوَثاقة: مصدر الشيء الوَثِىق المُحْكَم، والفعل اللازم يَوْثُقُ    وَثاقةً، والوَثاق اسم الإيثاق؛ تقول: أوثَقْتُه إيثاقاً ووَثاقاً، والحبل أو    الشيء الذي يُوثَق به وِثاقٌ، والجمع الوُثُقُ بمنزلة الرِّباطِ    والرُّبُطِ. وأَوْثَقهُ في الوَثاقِ أي شده. وقال تعالى: فشُدُّوا الوَثاق،    والوِثاق، بكسر الواو، لغة فيه. ووَثُقَ الشيء، بالضم، وَثاقةً فهو وَثِيقٌ    أي صار وَثِيقاً والأُنثى وَثِيقة. التهذيب: والوَثِيقةُ في الأَمر    إحْكامه والأَخذ بالثِّقَةِ، والجمع الوَثِائقُ. وفي حديث الدعاء: واخلع    وَثائِقَ أفئدتهم؛ جمع وَثاقٍ أو وَثِيقةٍ. والوَثِيقُ: الشيء المُحْكم، والجمع    وِثاقٌ. ويقال: أَخذ بالوَثِيقة في أمره أي بالثِّقَة، وتوَثَّق في    أَمره: مثله. ووَثَّقْتُ الشيء تَوْثِيقاً، فهو مُوَثَّق. والوَثِيقة:    الإحكام في الأمر، والجمع وَثِيق؛ عن ابن الأَعرابي؛ وأَنشد:    عَطاءً وصَفْقاً لا يُغِبّ، كأنما    عليك بإتْلافِ التِّلادِ وَثِىقُ    وعندي أَن الوَثِيقَ ههنا إنما هو العَهْد الوَثِيقُ، وقد أَوْثَقَه    ووَثَّقَه وإنه لمُوَثَّقُ الخلق. والمَوْثِقُ والمِيثاقُ: العهد، صارت    الواو ياء لانكسار ما قبلها، والجمع المَواثِيقُ على الأصل، وفي المحكم:    والجمع المَواثِقُ، وميَاثِق معاقبة، وأما ابن جني فقال: لزم البدل في ميَاثق    كما لزم في عيدٍ وأَعْيادٍ؛ وأنشد الفراء لعياض بن دُرَّة الطائي:    حِمىً لا يحُل الدَّهْرُ إلا بإذْنِنا،    ولا نَسَلِ الأقْوامَ عَقْدَ المَياثِقِ    والمَوْثِقُ: الميثاقُ. وفي حديث ذي المشعار: لنا من ذلك ما سَلَّموا    بالمِيثاقِ والأمانة أي أنهم مأْمونون على صدقات أَموالهم بما أُخذ عليهم    من المِيثاق فلا يُبْعث عليهم مُصَدِّق ولا عاشر.    والمُواثقة: المعاهدة؛ ومنه قوله تعالى: وميثاقَه الذي واثَقكم به. وفي    حديث كعب بن مالك: ولقد شهدت مع رسول الله، صلى الله عليه وسلم، ليلة    العقبة حين تَواثَقْنا على الإسلام أي تحالفنا وتعاهدنا. والتَّواثُق،    تفاعُل منه. والمِيثاقُ: العهد، مِفْعال من الوَثاقِ، وهو في الأَصل حبل أو    قَيْد يُشدّ به الأسير والدابة. وفي حديث مُعاذٍ وأبي موسى: فرأَى رجلاَ    مُوثَقاً أي مأْسوراً مشدوداً في الوَثاق. التهذيب: المِيثاقُ من    المُواثَقةِ والمعاهدة؛ ومنه المَوْثِقُ. تقول: واثَقْتُه بالله لأَفْعلنَّ كذا    وكذا.    ويقال: اسْتَوْثَقْت من فلان وتَوَثَّقْتُ من الأمر إذا أَخذت فيه    بالوَثاقةِ، وفي الصحاح: واسْتَوْثَقْت منه أي أَخذت منه الوَثِيقةَ. وأَخذ    الأمر بالأَوْثَقِ أي الأشد الأحكم.    والمُوثِقُ من الشجر: الذي يُعَوّل الناس عليه إذا انقطع الكلأ والشجر.    وناقة وثِيقةٌ وجمل وَثيقٌ وناقة مُوَثَّقة الخلق: مُحْكمة.
مقاييس اللغة:
(وثق) الواو والثاء والقاف كلمةٌ تدلُّ على عَقْدٍ وإحكام. ووثَّقْت الشّيءَ: أحكَمْتُه. وناقةٌ موثَّقَة الخَلْق. والمِيثاق: العَهدُ المُحكَم. وهو ثِقَةٌ. وقد وَثِقْتُ به.‏
القاموس المحيط:
وَثِقَ به، كَورِثَ، ثِقَةً ومَوْثِقاً ائْتَمَنَهُ. والوَثيقُ المُحْكَمُ، ج وِثاقٌ. ووَثُقَ، ككَرُمَ صارَ وثِيقاً،
أو أخَذَ بالوَثِيقَة في أمرِه، أي بالثِّقَةِ، كتَوَثَّقَ. وأرضٌ وثيقَةٌ: كثيرَةُ العُشْبِ. والمِيثاقُ والمَوْثِقُ، كمَجْلِسٍ: العَهْدُ، ج: مَواثيقُ ومَياثيقُ ومَياثِقُ. والوَثاقُ، ويُكْسَرُ: ما يُشَدُّ به. وأوْثَقَهُ فيه: شَدَّهُ.
ووَثَّقَهُ تَوْثيقاً: أحْكَمَهُ، و فُلاناً: قالَ فيه إنَّهُ ثِقَةٌ. واسْتَوْثَقَ منه: أخَذَ الوَثيقَةَ.
تاج العروس:
و ث ق
وَثِق به يَثِق كوَرِث يرِثُ ثِقَةً ومَوْثِقاً وعلى الأوّل اقْتصَر الجوهريّ زاد ابنُ سِيدَه : وِثاقَة كوِراثَة وزاد الزّمخشَريّ بعد ثِقَة وُثُوقاً بالضمِّ : ائْتَمَنَه . يُقال : به ثِقَتي . والوَثيقُ : الشيءُ المُحْكَم ج : وِثاق بالكَسْر . ووَثُق الشيء وَثَاقَة كَكَرُم كَرامَةً : صارَ وَثيقاً أي : مُحْكَماً . أو وَثُق الرّجل : أخذَ بالوَثِيقَة في أمْرِه أي : بالثِّقَة نقَلَه الجوهريّ كتَوَثّقَ في أمْرِه نقَلَه ابنُ سِيدَه . و قال شَمِرٌ : أرضٌ وَثيقَةٌ أي : كَثيرَةُ العُشْبِ موْثوقٌ بها وهي مثْلُ الوَثيجَة وهي دونَها . والميثاقُ والمَوْثِقُ كمَجْلِس : العهْدُ صارت الواوُ ياءً لانْكِسار ما قَبْلَها . قال اللهُ تعالَى : ( وإذْ أخذَ اللهُ ميثاقَ النّبيّين ) أي : أخذَ العهْدَ عليهم بأنْ يُؤمِنوا بمحمّدٍ صلّى الله عليه وسلّم وأخْذُ العهْدِ بمَعْنى الاستِحْلافِ . وقولُه تَعالى : ( حتّى تؤْتونِ مَوْثِقاً منَ الله ) أي : ميثاقاً ج : مَواثيقُ على الأصل ومَياثِيقُ على اللّفْظِ ومياثِقُ في ضَرورة الشِّعر . وأنْشَدَ الفرّاءُ لعِياضِ بنِ دُرّةَ الطّائيّ :
حِمًى لا يُحَلُّ الدّهْرَ إلا بإذْنِنا ... ولا نسْأَلُ الأقوامَ عقْدَ المَياثِقِ
وفي المُحْكَم : والجَمْع المَواثِق ومَياثِق مُعاقَبَة . وأما ابنُ جِنّي فقال : لزِمَ البَدَلُ في مَياثِق كما لزِمَ في عيد وأعْيادٍ . والوَثاقُ : بالفَتْح ويُكْسَرُ : ما يُشَدُّ به كالحبْلِ وغيْره . ومنه قولُه تعالَى : ( فشُدّوا الوَثاقَ ) قال شيخُنا : وهو ظاهِرٌ في أنّه اسمٌ لا مصْدَرٌ وفي الغاية : الظاهِرُ أنّ ما يوثَقُ به بالكسْر ؛ لأنّه معْروف في الآلاتِ كالرِّكابِ والحِزامِ وهو اسمُ آلةِ على خِلافِ القِياس نادِرٌ . وأما بالفَتْحِ فمصْدرٌ كالخَلاص . قال شيخُنا : هذه التّفْرِقة تحْتاجُ الى نظَر فتأمّلْ . قلت : الصّحيح أن الوَثاق اسمُ الإيثاق تقول : أوْثَقْتُه إيثاقاً ووَثاقاً والحبْلُ أو الشيءُ الذي يوثَقُ به وِثاق والجمْع الوُثُق كرِباطٍ ورُبُطٍ . وأوْثَقَه فيه أي : شدّه ووثّقَه توْثيقاً فهو موَثَّقٌ : أحْكَمَه وإنه لموثَّق الخلْقِ أي : مُحْكَمُه . ووَثّق فُلاناً : قال فيه إنّه ثِقَةٌ أي : مؤتَمَنٌ . واسْتَوْثَقَ منه : أخذَ منه الوَثيقَة كما في الصِّحاح . وقال غيرُه : أخذَ فيه بالوَثاقَة . قال الكُمَيْتُ يمْدَحُ مَخْلَد بنَ يَزيد بن المهلَّب :
وخَلائِق منْه إليّ جميلَة ... حسْبي ونِعْمَ وَثيقَةُ المُسْتَوثِقِ ومما يُسْتَدْرَكُ عليه : رجُلٌ ثِقَة وكذلك الاثْنان والجَميعُ ويُجْمَع على ثِقاتٍ يسْتَوي فيهِ المُذَكَّر والمؤنّهث . وأنا واثِقٌ به . وهو موْثوقٌ به وهي موْثوقٌ بِها وهم موثوقٌ بهم . فأما قولُه :
" إلى غيْرِ موْثوقٍ من الأرضِ تذهَبُ فإنّه أرادَ الى غيْر موثوق به فحذَف حرْفَ الجرّ فارتَفَع الضّميرُ فاستَتَر في اسْمِ المَفْعول . وكَلأٌ مُوثِق : كثير موْثوق به أن يكفِيَ أهلَه عامَهم وماءٌ مُوثِقٌ كذلك قال الأخطَل :
أو قارِبٌ بالعَرا هاجَتْ مراتِعُه ... وخانَه مُوثِقُ الغُدْرانِ والثّمَرُ والوَثيقَة في الأمر : إحكامُه والأخْذُ بالثّقَة والجمعُ الوثائِقُ . وفي حديث الدُعاءِ : واخلَع وثائِقَ أفْئدَتِهم جمع وَثاق أو وَثيقَة . والوَثيقُ : العهْدُ المُحْكَم قال :
عَطاءً وصَفْقاً لا يُغِبُّ كأنّما ... عليكَ بإتْلافِ التِّلادِ وَثيقُ والمُواثَقَة : المُعاهَدَةُ ومنه قولُه تَعالى : ( وميثاقَهُ الذي واثَقَكُم به ) . وتواثَقوا عليه أي : تحالَفوا وتعاهَدوا . ورجل موَثَّق : مشْدودٌ في الوَثاقِ . وأوثَقَه بالله ليَفْعَلَنّ كذا وواثَقه . وتوثّقَ من الأمر : أخذ فيه بالوَثاقَة . وأخذَ الأمرَ بالأوْثَق أي : الأشَدّ الأحْكَم . والمُوثِق من الشّجَر : الذي يعَوِّلُ الناسُ عليه إذا انْقَطَع الكلأُ والشّجَرُ . وناقةٌ وثيقَةٌ وجملٌ وثيقٌ . والواثِقُ بالله : من الخُلفاءِ معْروفٌ . والوُثْقَى : تأنيثُ الأوْثَق : قال الله تعالى : ( بالعُرْوَةِ الوُثْقَى )

##### Türkçe

وثق
**وَثُقَ** - **يَوثُقُ** - **مَوْثِق** - **واثَقَ** - **يُواثِقُ**
**وَثُقَ** - **يَوثُقُ** + **الأمر**: **يكون وثيقاً**: kesin ve kaçınılmaz ve şüphe olmayan bir yakîn olur.

**مَوْثِق** - **الموثق**: “**مَفْعِل**” vezninde; mîmî mastar ve âlet ismi: pekiştirme; yahut işi güvenilir ve kesin ve teminatlı kılan vasıta veya etken: garanti veya kefalet yahut benzeri.

**آتى** - **يُؤتي** + **كائن** + **كائناً** + **موثقاً**: bir fiili yapmaya azminin doğruluğunu teyit için bir garanti ve kefalet sunar.

Ve lafız, “kesin ve kat‘î ve yakînî biçimde vuku bulmanın ve gerçekleşmenin vücûbu” lafızları grubuna mensuptur; o da şunlardır:
**حَقَّ** - **يَحُقُّ** (**حَقَّ** - **يَحِقُّ**)، **يَقِنَ** - **يَيْقَنُ**، **وَثُقَ** - **يَوثُقُ**، **وَكَدَ** - **يَكِدُ**، **حَتَمَ** - **يَحْتِمُ**، **حَرَى** - **يَحْرِي**

Lafız bakımından farkla:
**وَثُقَ** - **يَوثُقُ** + **الأمر**: **يكون وثيقاً**: kesin ve kaçınılmaz ve şüphe olmayan bir yakîn olur.
**وثَقَ** - **يَثِقُ** + **كائن** + **كائنين أو شيئين**: ikisini birlikte bağladı: serbest hareketli bir varlığı bir varlığa yahut bir şeyi, bağlama ve irtibat vasıtasıyla başka bir sabit olana bağlar.

**الموثِق**
	﴿“Sizi kuşatılmanız müstesna, onu bana mutlaka getireceğinize dair Allah’tan bir **موثقا** bana verinceye kadar onu sizinle asla göndermeyeceğim.” Derken ona **موثقهم** verdiklerinde: “Söylediklerimize Allah vekildir.” dedi (66)﴾ Yusuf ﴿Ondan ümit kesince, gizlice konuşarak ayrıldılar. Büyükleri dedi: “Babanızın sizden Allah’tan bir **موثقا** aldığını ve daha önce Yusuf hakkında kusur ettiğinizi bilmiyor muydunuz? Babam bana izin verinceye yahut Allah benim için hükmedinceye kadar yerden ayrılmayacağım; O, hükmedenlerin en hayırlısıdır.” (80)﴾ Yusuf

Muhtâr es-Sıhâh
● [**وثق**] **و ث ق**: **وَثِقَ به يثِقُ**; ikisinde de **الثاء** kesresiyle; **ثِقَةً**: onu emin bildiği zaman. Ve **المِيثَاقُ** ahittir; çoğulu **المَوَاثِيقُ** ve **المَيَاثِقُ** ve **المَيَاثِيقُ**. Ve **المَوْثِقُ** **الميثاق**tır. Ve **المُوَاثَقَةُ** muahededir; ondan, Yüce Allah’ın sözü: ﴿**ومِيثاقه الذي واثقكم به**﴾. Ve **أَوْثَقَهُ في الوَثَاقُ**: onu bağladı. Yüce Allah dedi: ﴿**فشُدوا الوَثَاقَ**﴾. Ve **الوِثَاقُ** ( **الواو** kesresiyle) onda bir dildir. Ve **الوَثِيقُ** sağlamlaştırılmış şeydir; çoğulu **وِثَاق** (kesreyle). Ve **وَثُقَ** “**ظَرُف**” bâbındandır; yani **وَثِيقا** oldu. Ve denir: **أخذ بالوَثِيقَةِ في أمره**; yani güvenle. Ve **تَوَثَّقَ في أمره** bunun gibidir. Ve **وَثَّقَ الشيء تَوْثِيقاً**; o halde o **مُوَثَّقٌ**tur. Ve onu da **وَثَّقَهُ**: ona “o güvenilirdir” dedi. Ve **اسْتَوْثَقَ منه**: ondan **الوثيقة**yi aldı.

er-Râgıb
وثق
- **وثقت به أثق ثقة**: ona sükûn buldum ve ona dayandım. Ve **أوثقته**: onu sıkıca bağladım. Ve **الوثاق** ve **الوثاق**: şeyin onunla bağlandığı şeye iki isimdir. Ve **الوثقى**: **الأوثق**ın müennesi. Yüce Allah dedi: ﴿**ولا يوثق وثاقة أحد**﴾ [el-Fecr/26], ﴿**حتى إذا أثخنتموهم فشدوا الوثاق**﴾ [Muhammed/4]. Ve **الميثاق**: yemin ve ahitle pekiştirilmiş akittir. Dedi: ﴿**وإذ أخذ الله ميثاق النبيين**﴾ [Âl-i İmrân/81], ﴿**وإذ أخذنا من النبيين ميثاقهم**﴾ [el-Ahzâb/7], ﴿**وأخذنا منهم ميثاقا غليظا**﴾ [en-Nisâ/154]. Ve **الموثق** onun ismidir. Dedi: ﴿**حتى تؤتون موثقا من الله**﴾ ... sözüne kadar: ﴿**موثقهم**﴾ [Yusuf/66] (âyet: ﴿“Dedi: Sizi kuşatılmanız müstesna, onu bana mutlaka getireceğinize dair Allah’tan bir **موثقا** bana verinceye kadar onu sizinle asla göndermeyeceğim; derken ona **موثقهم** verdiklerinde dedi: Allah söylediklerimize vekildir.”﴾). Ve **الوثقى** **الموثق**a yakındır. Dedi: ﴿**فقد استمسك بالعروة الوثقى**﴾ [el-Bakara/256]. Ve “**رجل ثقة**”, “**قوم ثقة**” dediler; güvenilir olana mecaz yapılır. Ve **ناقة موثقة الخلق**: yaratılışı sağlamlaştırılmıştır.

Lisân özeti:
1. **الثِّقَةُ**: “**وَثِقَ به يَثِقُ**” sözünün mastarıdır; **وثاقةً** ve **وثِقَةً**: onu emin bildi.
2. Ve **أَرض وثِقةٌ**: otu çok; kendisine güvenilen. Ve **كلأ موثِق**: çok; ehline yıllarını yeteceğine güvenilen. Ve **ماء مُوثِق** da böyledir.
3. Ve **الوَثاقة**: sağlamlaştırılmış **الوَثِقى** şeyinin mastarıdır; lâzım fiil **يَوْثُقُ وَثاقةً**dır.
4. Ve **الوَثاق**: **الإيثاق**ın ismidir; dersin: **أوثَقْتُه إيثاقاً ووَثاقاً**. Ve onunla bağlanan ip yahut şey **وِثاقٌ**tur. Ve **أَوْثَقهُ في الوَثاقِ**: yani onu bağladı.
5. Ve **الوَثِيقةُ في الأَمر**: onu sağlamlaştırmak ve güvenle tutmaktır.
6. Ve **المَوْثِقُ** ve **المِيثاقُ**: ahittir. Ve **المُواثقة**: muahededir.
7. Ve ağaçtan **المُوثِقُ**: ot ve ağaç kesilince insanların ona dayandığı şeydir.

Lisânü’l-ʿArab
● - **وثق**: **الثِّقَةُ**: “**وَثِقَ به يَثِقُ**” sözünün mastarıdır; ikisinde de kesreyle; **وثاقةً وثِقَةً**: onu emin bildi. Ve ben ona **واثِقٌ**ım; o da onunla **موثوق به**dir; o (kadın) onunla **مَوثوقٍ بها**dır; onlar onunla **موثوق بهم**dir. Şu sözüne gelince:
    “**إلى غير مَوْثوقٍ من الأرض تَذْهَب**”
    o, “ona güvenilmeyen”e demek istedi; cer harfini hazfetti; zamir yükseldi; ism-i mef‘ûlde gizlendi. Ve **رجل ثِقةٌ**; iki kişi ve cem‘ için de böyledir; **ثِقاتٍ** üzerine de cem‘ olunur. Ve denir: falan **ثِقةٌ**, o (kadın) **ثِقةٌ**, onlar **ثِقةٌ**; erkekler ve kadınlar topluluğunda **ثِقاتٍ** üzerine cem‘ olunur. Ve **وَثَّقْت فلاناً**: ona “o **ثِقةٌ**dır” dediğin zaman. Ve **أَرض وثِقةٌ**: otu çok; kendisine güvenilen. Ve meselde **الوَثِيجة**; o onun altındadır. Ve **كلأ موثِق**: çok; ehline yıllarını yeteceğine güvenilen. Ve **ماء مُوثِق** da böyledir. el-Ahtal dedi:
    **أو قارِبٌ بالعَرا هاجَتْ مراتِعُه،
    وخانه مُوثِقُ الغُدْرانِ والثَّمَرُ**
Ve **الوَثاقة**: sağlamlaştırılmış **الوَثِىق** şeyinin mastarıdır. Ve lâzım fiil **يَوْثُقُ وَثاقةً**dır. Ve **الوَثاق**: **الإيثاق**ın ismidir; dersin: **أوثَقْتُه إيثاقاً ووَثاقاً**. Ve onunla bağlanan ip yahut şey **وِثاقٌ**tur; çoğulu **الوُثُقُ**; **الرِّباطِ** ve **الرُّبُطِ** menzilesindedir. Ve **أَوْثَقهُ في الوَثاقِ**: yani onu bağladı. Yüce Allah dedi: **فشُدُّوا الوَثاق**. Ve **الوِثاق** ( **الواو** kesresiyle) onda bir dildir. Ve **وَثُقَ الشيء** (damme ile) **وَثاقةً**: o halde o **وَثِيقٌ**tur; yani **وَثِيقاً** oldu; müennesi **وَثِيقة**dir. et-Tehzîb: **الوَثِيقةُ في الأَمر**: onu sağlamlaştırmak ve güvenle tutmaktır; çoğulu **الوَثِائقُ**tır. Ve dua hadîsinde: “**واخلع وَثائِقَ أفئدتهم**”; **وَثاقٍ** yahut **وَثِيقةٍ** cem‘idir. Ve **الوَثِيقُ**: sağlamlaştırılmış şeydir; çoğulu **وِثاقٌ**dur. Ve denir: **أَخذ بالوَثِيقة في أمره**; yani güvenle. Ve **توَثَّق في أَمره**: bunun gibidir. Ve **وَثَّقْتُ الشيء تَوْثِيقاً**: o halde o **مُوَثَّق**tır. Ve **الوَثِيقة**: işte sağlamlaştırmadır; çoğulu **وَثِيق**; İbnü’l-A‘râbî’den. Ve okudu:
    **عَطاءً وصَفْقاً لا يُغِبّ، كأنما
    عليك بإتْلافِ التِّلادِ وَثِىقُ**
Ve bende, buradaki **الوَثِيق** ancak “sağlam ahit”tir. Ve onu **أَوْثَقَه** ve **وَثَّقَه**; ve o, yaratılışı itibarıyla **لمُوَثَّقُ الخلق**tur. Ve **المَوْثِقُ** ve **المِيثاقُ**: ahittir; öncesinin kesreli oluşundan dolayı **الواو** **ياء**a döndü. Çoğulu asıl üzere **المَواثِيقُ**tur. Ve el-Muhkem’de: çoğulu **المَواثِقُ**tur; ve **ميَاثِق** muâkabe olarak. İbn Cinnî dedi ki: **ميَاثق**te bedel, **عيدٍ** ve **أَعْيادٍ**da lâzım olduğu gibi lâzım oldu. el-Ferrâ, İyâd b. Durra et-Tâî için okudu:
    **حِمىً لا يحُل الدَّهْرُ إلا بإذْنِنا،
    ولا نَسَلِ الأقْوامَ عَقْدَ المَياثِقِ**
Ve **المَوْثِقُ**: **الميثاقُ**tur. Ve Zü’ş-Şi‘âr hadîsinde: “**لنا من ذلك ما سَلَّموا بالمِيثاقِ والأمانة**”; yani, üzerlerine alınan **المِيثاق** sebebiyle mallarının sadakaları üzerinde emindirler; onlara bir **مُصَدِّق** ve bir **عاشر** gönderilmez. Ve **المُواثقة**: muahededir; ondan Yüce Allah’ın sözü: **وميثاقَه الذي واثَقكم به**. Ve Ka‘b b. Mâlik hadîsinde: “Resûlullah ile, sallallahu aleyhi ve sellem, Akabe gecesinde İslâm üzerine **تَواثَقْنا** ettiğimizde hazır bulundum”; yani antlaştık ve ahitleştik. Ve **التَّواثُق**: ondan **تفاعُل**dür. Ve **المِيثاقُ**: ahittir; **الوَثاقِ**tan **مِفْعال**dır; aslında esirin ve binitin onunla bağlandığı ip yahut kayıttır. Muâz ve Ebû Mûsâ hadîsinde: “**مُوثَقاً** bir adam gördü”; yani **الوَثاق** içinde bağlanmış esir. et-Tehzîb: **المِيثاقُ** **المُواثَقة** ve muahededendir; ondan **المَوْثِقُ**. Dersin: “**واثَقْتُه بالله لأَفْعلنَّ كذا وكذا**”. Ve denir: **اسْتَوْثَقْت من فلان وتَوَثَّقْتُ من الأمر**: onda **الوَثاقةِ** ile aldığım zaman. Ve Sıhâh’ta: **واسْتَوْثَقْت منه**: yani ondan **الوَثِيقةَ**yi aldım. Ve **أَخذ الأمر بالأَوْثَقِ**: yani en şiddetli, en sağlam olanla. Ve ağaçtan **المُوثِقُ**: ot ve ağaç kesilince insanların ona dayandığı şeydir. Ve **ناقة وثِيقةٌ** ve **جمل وَثيقٌ** ve **ناقة مُوَثَّقة الخلق**: sağlamlaştırılmıştır.

Maqâyîsü’l-Luğa:
(**وثق**) **الواو** ve **الثاء** ve **القاف**; bir kelimedir ki bağ ve sağlamlaştırmaya delâlet eder. Ve **وثَّقْت الشّيءَ**: onu sağlamlaştırdım. Ve **ناقةٌ موثَّقَة الخَلْق**. Ve **المِيثاق**: sağlam ahittir. Ve o **ثِقَةٌ**dır. Ve ben ona **وَثِقْتُ به**.

el-Kâmûsü’l-Muhît:
**وَثِقَ به**; **كَورِثَ** gibi; **ثِقَةً** ve **مَوْثِقاً**: onu emin bildi. Ve **الوَثيقُ**: sağlamlaştırılmıştır; çoğulu **وِثاقٌ**. Ve **وَثُقَ**; **ككَرُمَ** gibi: **وثِيقاً** oldu.
Yahut **أخَذَ بالوَثِيقَة في أمرِه**: yani güvenle; **كتَوَثَّقَ** gibi. Ve **أرضٌ وثيقَةٌ**: otu çok. Ve **المِيثاقُ** ve **المَوْثِقُ**; **كمَجْلِسٍ** gibi: ahittir; çoğulu: **مَواثيقُ** ve **مَياثيقُ** ve **مَياثِقُ**. Ve **الوَثاقُ**; ve kesrelenir: onunla bağlanan şeydir. Ve **أوْثَقَهُ فيه**: onu bağladı.
Ve **وَثَّقَهُ تَوْثيقاً**: onu sağlamlaştırdı. Ve falanı: onda “o **ثِقَةٌ**dır” dedi. Ve **اسْتَوْثَقَ منه**: **الوَثيقَةَ**yi aldı.

Tâcü’l-ʿArûs:
**و ث ق**
**وَثِق به يَثِق**; **كوَرِث يرِثُ** gibi; **ثِقَةً** ve **مَوْثِقاً**; ve birincisine Cevherî iktisar etti. İbn Sîdeh ekledi: **وِثاقَة**; **كوِراثَة** gibi. Zemahşerî **ثِقَة**den sonra damme ile **وُثُوقاً** ekledi: onu emin bildi. Denir: “**به ثِقَتي**”. Ve **الوَثيقُ**: sağlamlaştırılmış şeydir; çoğulu: kesreyle **وِثاق**. Ve **وَثُق الشيء وَثَاقَة**; **كَكَرُم كَرامَةً** gibi: **وَثيقاً** oldu; yani sağlamlaştırılmış. Yahut **وَثُق الرّجل**: işinde **الوَثِيقَة** ile aldı; yani güvenle; Cevherî nakletti; **كتَوَثّقَ في أمْرِه**; İbn Sîdeh nakletti. Ve Şemir dedi: **أرضٌ وَثيقَةٌ**: yani otu çok; kendisine güvenilen; o, **الوَثيجَة** gibidir; o ondan aşağıdır. Ve **الميثاقُ** ve **المَوْثِقُ**; **كمَجْلِس** gibi: ahittir; öncesinin kesreli oluşundan dolayı **الواو** **ياء**a döndü. Yüce Allah dedi: (**وإذْ أخذَ اللهُ ميثاقَ النّبيّين**) yani, Muhammed’e, sallallahu aleyhi ve sellem, iman etmeleri üzerine onlardan ahdi aldı; ahdin alınması, yemin ettirme mânâsınadır. Ve Yüce Allah’ın sözü: (**حتّى تؤْتونِ مَوْثِقاً منَ الله**) yani bir **ميثاقاً**; çoğulu asıl üzere **مَواثيقُ**, lafız üzere **مَياثِيقُ**, şiir zaruretinde **مياثِقُ**. Ve Ferrâ, İyâd b. Durra et-Tâî için okudu:
**حِمًى لا يُحَلُّ الدّهْرَ إلا بإذْنِنا ... ولا نسْأَلُ الأقوامَ عقْدَ المَياثِقِ**
Ve el-Muhkem’de: çoğulu **المَواثِق** ve **مَياثِق** muâkabe olarak. İbn Cinnî’ye gelince, dedi ki: **مياثِق**te bedel, **عيد** ve **أعْياد**da lâzım olduğu gibi lâzım oldu. Ve **الوَثاقُ**: fetha ile; ve kesrelenir: ip ve başkası gibi onunla bağlanan şeydir. Ondan Yüce Allah’ın sözü: (**فشُدّوا الوَثاقَ**). Şeyhimiz dedi: bu, onun mastar değil isim olduğuna zahirdir. Ve el-Gâye’de: zahir olan, kesre ile olanın âletlerdendir; çünkü âletlerde maruftur; **الرِّكاب** ve **الحِزام** gibi; kıyasa muhalif olarak âlet ismidir; nadirdir. Fetha ile olana gelince, o mastardır; **الخَلاص** gibi. Şeyhimiz dedi: bu ayırım nazara muhtaçtır; düşün. Dedim: sahih olan, **الوَثاق** **الإيثاق**ın ismidir; dersin: **أوْثَقْتُه إيثاقاً ووَثاقاً**. Ve onunla bağlanan ip yahut şey **وِثاق**tır; çoğulu **الوُثُق**; **رِباطٍ** ve **رُبُطٍ** gibi. Ve **أوْثَقَه فيه**: yani onu bağladı. Ve **وثّقَه توْثيقاً**: o halde o **موَثَّقٌ**tur: onu sağlamlaştırdı. Ve o, yaratılışı itibarıyla **لموثَّق الخلْقِ**tir; yani sağlamlaştırılmışı. Ve **وثّق فُلاناً**: onda “o **ثِقَةٌ**dır” dedi; yani emindir. Ve **اسْتَوْثَقَ منه**: ondan **الوَثيقَة**yi aldı; **الصِّحاح**ta olduğu gibi. Başkası dedi: onda **الوَثاقَة** ile aldı. el-Kumeyt, Mahlad b. Yezîd b. el-Muhelleb’i överken dedi:
**وخَلائِق منْه إليّ جميلَة ... حسْبي ونِعْمَ وَثيقَةُ المُسْتَوثِقِ**
Ve ona istidrâk edilenlerdendir: **رجُلٌ ثِقَة**; iki kişi ve cem‘ de böyledir; **ثِقاتٍ** üzerine cem‘ olunur; müzekker ve müennes onda eşittir. Ve ben ona **واثِقٌ**ım. Ve o onunla **موْثوقٌ به**dir; o (kadın) onunla **موْثوقٌ بِها**dır; onlar onunla **موثوقٌ بهم**dir. Şu sözüne gelince:
“**إلى غيْرِ موْثوقٍ من الأرضِ تذهَبُ**”
o, “ona güvenilmeyen”e demek istedi; cer harfini hazfetti; zamir yükseldi; ism-i mef‘ûlde gizlendi. Ve **كَلأٌ مُوثِق**: çok; ehline yıllarını yeteceğine güvenilen. Ve **ماءٌ مُوثِقٌ** da böyledir. el-Ahtal dedi:
**أو قارِبٌ بالعَرا هاجَتْ مراتِعُه ... وخانَه مُوثِقُ الغُدْرانِ والثّمَرُ**
Ve **الوَثيقَة في الأمر**: onu sağlamlaştırmak ve güvenle tutmaktır; çoğulu **الوثائِقُ**tır. Ve dua hadîsinde: “**واخلَع وثائِقَ أفْئدَتِهم**”; **وَثاق** yahut **وَثيقَة** cem‘idir. Ve **الوَثيقُ**: sağlam ahittir. Dedi:
**عَطاءً وصَفْقاً لا يُغِبُّ كأنّما ... عليكَ بإتْلافِ التِّلادِ وَثيقُ**
Ve **المُواثَقَة**: muahededir; ondan Yüce Allah’ın sözü: (**وميثاقَهُ الذي واثَقَكُم به**). Ve **تواثَقوا عليه**: yani antlaştılar ve ahitleştiler. Ve **رجل موَثَّق**: **الوَثاق** içinde bağlanmış. Ve “**أوثَقَه بالله ليَفْعَلَنّ كذا**” ve **واثَقه**. Ve **توثّقَ من الأمر**: onda **الوَثاقَة** ile aldı. Ve **أخذَ الأمرَ بالأوْثَق**: yani en şiddetli, en sağlam olanla. Ve ağaçtan **المُوثِق**: ot ve ağaç kesilince insanların ona dayandığı şeydir. Ve **ناقةٌ وثيقَةٌ** ve **جملٌ وثيقٌ**. Ve **الواثِقُ بالله**: halifelerden bilinen biridir. Ve **الوُثْقَى**: **الأوْثَق**ın müennesi. Yüce Allah dedi: (**بالعُرْوَةِ الوُثْقَى**)
