# وثي (و-ث-ي) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%8A
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%88%D8%AB%D9%8A

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: و - ث - ي
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 4 sözlük
- Bu sayfa şu yazımları da kapsar: وثى

## Sözlükler (4)

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%8A/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

وَثَى به إِلى السلطان: وَشَى؛ عن ابن الأَعرابي؛ وأَنشد: يَجْمَع للرِّعاءِ في ثَلاثِ
طُولَ الصِّوَى وقِلَّةَ الإِرْغاثِ،
جَمْعَكَ للمُخاصِمِ المُوائِي
كأَنه جاء على واثاه، والمعروف عندنا أَثَى. قال ابن سيده: فإِن كان ابن الأَعرابي سمع من العرب وَثَى فذلك، وإِلاَّ فإِن الشاعر إِنما أَراد المُؤاثِي، بالهمز، فخفف الهمزة بأَن قلبها واواً للضمة التي قبلها، وإِن كان ابن الأَعرابي إنما اشتق وَثَى من هذا فهو غلط. ابن الأَعرابي: الوثِيُّ المكسور اليد. ويقال: أَوْثَى فلان إِذا انكسر به مركبه من حيوان أَو سفينة.

##### Türkçe

**وَثَى** onunla sultana: **وَشَى** (etti); İbnü’l-A‘râbî’den; ve inşâd etti:

Çobanlar için üçte toplar:
**الصِّوَى**’nın uzunluğunu ve **الإِرْغاثِ**’ın azlığını,
Senin, bağırıp çağıran hasmı toplamanı,
Sanki **واثاه**’ı üzerine gelmiş; ve bizce bilinen **أَثَى**’dır.

İbn Sîde dedi: Eğer İbnü’l-A‘râbî Araplardan **وَثَى** işitmişse, işte o; yoksa şair ancak **المُؤاثِي**’yi, hemze ile, kastetmiştir; sonra ondan önceki damme sebebiyle hemzeyi hafifletti; onu vâv’a çevirdi; ve eğer İbnü’l-A‘râbî ancak bundan **وَثَى**’yı türettiyse, o bir yanlıştır.

İbnü’l-A‘râbî: **الوثِيُّ** eli kırık olan (kimsedir). Ve denilir: **أَوْثَى** falan, biniti bir hayvandan yahut gemiden onunla kırıldığı zaman.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%8A/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

: ( و ( *!الوَثْيُ ) ، بالفتحِ مَقْصورٌ : أَهْملَهُ الجَوْهرِي .
وقالَ اللّيْث : هي لُغَةٌ في ( الوَثْءِ ) ، بالهَمْزِ ، وهو شِبْهُ الفسْخ في المَفْصِل ، ويكونُ في اللّحْمِ كالكسْرِ في العَظْم وقد تقدَّمَ .
( *!وَوَثِيَتْ يَدُه ، بالضَّمِّ ) ، ونَصُّ اللَّيْث : *!وثيت يَدهُ كرميت ؛ ( فهي *!مَوْثِيَّةٌ ) ، كمَرْمِيَّةٍ ، ( أَي مَوْثُوءَةٌ ) . وسَبَقَ للمصنِّفِ في الهَمْزةِ .
وبه وَثْءٌ ، ولا تَقُلْ *!وَثْيٌ ، وهي عِبارَةُ الجَوْهرِي هناكَ .
وَذَكَرْنا هناك أنَّ الوَثْيَ مِن لُغَةِ العامَّة ، فما أَنْكَره أَوّلاً كيفَ يَسْتَدْرِكُه ثانِياً .
وسَبَقَ أَيْضاً عن صاحِبِ المبرزِ أنَّه نَقَلَ

عن الأصْمعي : أَصابَهُ وَثْءٌ ، فإن خَفَّفَتْ قُلْتَ : وَثٌ ، ولا يقالُ *!وَثْيٌ ولا وَثْوٌ ، وتقدَّمَ أَيْضاً وُثِئتْ يَدُه ، كعُنِيَ ، فهي مَوْثُوءَةٌ ووَثِئَة فتأَمَّل ذلكَ .
( *!والوُثَى ، كالهُدَى : الأوْجاعُ .
( و ) قالَ ابنُ الأعْرابي : ( *!أَوْثَى الرَّجُلُ : انْكَسَرَ به مَرْكَبُهُ من حَيَوانٍ أَو سَفِينَةٍ .
( والمِيثاءَةُ : المِرْزَبَّةُ ) ؛ وذُكِرَ في الهَمْزِ وفَسَّره الزَّمَخْشري بالمِيتَدةِ .
وممَّا يُسْتدركُ عليه :
*!وَثَى به إلى السُّلْطان : إذا وَشَى . وهو *!المُواثِي للسَّاعِي إلى السُّلطانِ بكَلامٍ ، نقلَ ذلكَ عن ابنِ الأعْرابي .
ورَدَّه ابنُ سِيدَه بما هو مَذْكُورٌ في المحْكَم .
*!والوَثِيُّ : المَكْسورُ اليَدِ ؛ عن ابنِ الأعْرابي .

##### Türkçe

: ( ve ( **الوَثْيُ** ) , fetha ile, maksûr: el-Cevherî onu ihmâl etti.
Leys dedi: o, ( **الوَثْءِ** ) hakkında bir lugattır, hemze ile; o, mafsalda feshe benzer bir şeydir; ve ette, kemikteki kırık gibi olur; ve daha önce geçti.
( **وَوَثِيَتْ يَدُه** , damme ile ), ve Leys’in nassı: **وثيت يَدهُ** , **رميت** gibi; ( o hâlde o **مَوْثِيَّةٌ** ’dir ), **مَرْمِيَّةٍ** gibi, ( yani **مَوْثُوءَةٌ** ). Ve musannife hemzede geçti.
Onda **وَثْءٌ** vardır; ve **وَثْيٌ** deme; ve bu, orada el-Cevherî’nin ibaresidir.
Ve orada zikrettik ki **الوَثْيَ** avâmın lugatındandır; öyleyse onu önce inkâr eden, onu ikinci olarak nasıl istidrâk eder.
Ve ayrıca **المبرز** sahibinden geçti ki o nakletti

el-Asma‘î’den: ona **وَثْءٌ** isabet etti; eğer hafifletirsen dedin: **وَثٌ**; ve **وَثْيٌ** denilmez, ne de **وَثْوٌ**; ve ayrıca geçti: **وُثِئتْ يَدُه** , **عُنِيَ** gibi; o hâlde o **مَوْثُوءَةٌ** ve **وَثِئَة**’dir; öyleyse bunu teemmül et.
( ve **الوُثَى** , **الهُدَى** gibi: ağrılardır.
( ve ) İbnü’l-A‘râbî dedi: ( **أَوْثَى الرَّجُلُ** : onunla biniti, bir hayvandan yahut gemiden, kırıldı.
( ve **المِيثاءَةُ** : **المِرْزَبَّةُ** ) ; ve hemzede zikredildi ve Zemahşerî onu **المِيتَدةِ** ile tefsir etti.
Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır:
**وَثَى** onunla sultana: eğer **وَشَى** ettiyse. Ve o, sultana söz ile sa‘y edene **المُواثِي**’dir; bunu İbnü’l-A‘râbî’den nakletti.
İbn Sîde onu, **المحْكَم**’de zikredilmiş olanla reddetti.
**الوَثِيُّ**: eli kırık olan; İbnü’l-A‘râbî’den.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%8A/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

#### Madde başı: وثى

وَثْىٌ
وَثْىٌ ذ : see وَثْءٌ.

##### Türkçe

**وَثْىٌ**
**وَثْىٌ** **ذ**: bkz. **وَثْءٌ**.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%8A/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

وَثِيَ
وَثِيَ
a.  see waviY^a .

أَوْثَيَ
أَوْثَيَ IV ,
a.  Came to grief: had his steed break down ( rider ); suffered shipwreck ( sailor ).

وُثًى
وُثًى [ 9 ],
a.  Aches, pains.

مِيْثَآءَة
مِيْثَآءَة [ 45tI ],
a.  Hammer, mallet.

مَوْثِيّ
مَوْثِيّ [ N. P.
a.  I], Injured.

##### Türkçe

وَثِيَ
وَثِيَ
a.  **وَوِيَعَ**’a bakınız.

أَوْثَيَ
أَوْثَيَ IV ,
a.  Felakete uğradı: (binici olarak) biniti çöktü; (denizci olarak) gemi kazası geçirdi.

وُثًى
وُثًى [ 9 ],
a.  Sızılar, ağrılar.

مِيْثَآءَة
مِيْثَآءَة [ 45tI ],
a.  Çekiç, tokmak.

مَوْثِيّ
مَوْثِيّ [ N. P.
a.  I], Yaralanmış.
