# وثي — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%8A/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%88%D8%AB%D9%8A/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [وثي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AB%D9%8A.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: وثي

: ( و ( *!الوَثْيُ ) ، بالفتحِ مَقْصورٌ : أَهْملَهُ الجَوْهرِي .
وقالَ اللّيْث : هي لُغَةٌ في ( الوَثْءِ ) ، بالهَمْزِ ، وهو شِبْهُ الفسْخ في المَفْصِل ، ويكونُ في اللّحْمِ كالكسْرِ في العَظْم وقد تقدَّمَ .
( *!وَوَثِيَتْ يَدُه ، بالضَّمِّ ) ، ونَصُّ اللَّيْث : *!وثيت يَدهُ كرميت ؛ ( فهي *!مَوْثِيَّةٌ ) ، كمَرْمِيَّةٍ ، ( أَي مَوْثُوءَةٌ ) . وسَبَقَ للمصنِّفِ في الهَمْزةِ .
وبه وَثْءٌ ، ولا تَقُلْ *!وَثْيٌ ، وهي عِبارَةُ الجَوْهرِي هناكَ .
وَذَكَرْنا هناك أنَّ الوَثْيَ مِن لُغَةِ العامَّة ، فما أَنْكَره أَوّلاً كيفَ يَسْتَدْرِكُه ثانِياً .
وسَبَقَ أَيْضاً عن صاحِبِ المبرزِ أنَّه نَقَلَ

عن الأصْمعي : أَصابَهُ وَثْءٌ ، فإن خَفَّفَتْ قُلْتَ : وَثٌ ، ولا يقالُ *!وَثْيٌ ولا وَثْوٌ ، وتقدَّمَ أَيْضاً وُثِئتْ يَدُه ، كعُنِيَ ، فهي مَوْثُوءَةٌ ووَثِئَة فتأَمَّل ذلكَ .
( *!والوُثَى ، كالهُدَى : الأوْجاعُ .
( و ) قالَ ابنُ الأعْرابي : ( *!أَوْثَى الرَّجُلُ : انْكَسَرَ به مَرْكَبُهُ من حَيَوانٍ أَو سَفِينَةٍ .
( والمِيثاءَةُ : المِرْزَبَّةُ ) ؛ وذُكِرَ في الهَمْزِ وفَسَّره الزَّمَخْشري بالمِيتَدةِ .
وممَّا يُسْتدركُ عليه :
*!وَثَى به إلى السُّلْطان : إذا وَشَى . وهو *!المُواثِي للسَّاعِي إلى السُّلطانِ بكَلامٍ ، نقلَ ذلكَ عن ابنِ الأعْرابي .
ورَدَّه ابنُ سِيدَه بما هو مَذْكُورٌ في المحْكَم .
*!والوَثِيُّ : المَكْسورُ اليَدِ ؛ عن ابنِ الأعْرابي .

### Türkçe

: ( ve ( **الوَثْيُ** ) , fetha ile, maksûr: el-Cevherî onu ihmâl etti.
Leys dedi: o, ( **الوَثْءِ** ) hakkında bir lugattır, hemze ile; o, mafsalda feshe benzer bir şeydir; ve ette, kemikteki kırık gibi olur; ve daha önce geçti.
( **وَوَثِيَتْ يَدُه** , damme ile ), ve Leys’in nassı: **وثيت يَدهُ** , **رميت** gibi; ( o hâlde o **مَوْثِيَّةٌ** ’dir ), **مَرْمِيَّةٍ** gibi, ( yani **مَوْثُوءَةٌ** ). Ve musannife hemzede geçti.
Onda **وَثْءٌ** vardır; ve **وَثْيٌ** deme; ve bu, orada el-Cevherî’nin ibaresidir.
Ve orada zikrettik ki **الوَثْيَ** avâmın lugatındandır; öyleyse onu önce inkâr eden, onu ikinci olarak nasıl istidrâk eder.
Ve ayrıca **المبرز** sahibinden geçti ki o nakletti

el-Asma‘î’den: ona **وَثْءٌ** isabet etti; eğer hafifletirsen dedin: **وَثٌ**; ve **وَثْيٌ** denilmez, ne de **وَثْوٌ**; ve ayrıca geçti: **وُثِئتْ يَدُه** , **عُنِيَ** gibi; o hâlde o **مَوْثُوءَةٌ** ve **وَثِئَة**’dir; öyleyse bunu teemmül et.
( ve **الوُثَى** , **الهُدَى** gibi: ağrılardır.
( ve ) İbnü’l-A‘râbî dedi: ( **أَوْثَى الرَّجُلُ** : onunla biniti, bir hayvandan yahut gemiden, kırıldı.
( ve **المِيثاءَةُ** : **المِرْزَبَّةُ** ) ; ve hemzede zikredildi ve Zemahşerî onu **المِيتَدةِ** ile tefsir etti.
Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır:
**وَثَى** onunla sultana: eğer **وَشَى** ettiyse. Ve o, sultana söz ile sa‘y edene **المُواثِي**’dir; bunu İbnü’l-A‘râbî’den nakletti.
İbn Sîde onu, **المحْكَم**’de zikredilmiş olanla reddetti.
**الوَثِيُّ**: eli kırık olan; İbnü’l-A‘râbî’den.
