# وجف — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AC%D9%81/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%88%D8%AC%D9%81/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [وجف](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AC%D9%81.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: وجف

الوَجْفُ: سُرْعة السير. وجَفَ البعيرُ والفرس يَجِف وجْفاً ووجِيفاً: أَسْرعَ. والوجِيف: دون التقريب من السير. الجوهري: الوجِيفُ ضرب من سير الإبل والخيل، وقد وجف البعير يجف وجفاً ووجيفاً. وأَوجف دابته إذا حثَّها، وأَوجفْته أَنا. وفي الحديث: ليس البِرُّ بالإيجاف. وفي حديث عليّ، كرم اللّه وجهه: وأَوجَفَ الذِّكْرَ بلسانه أَي حرَّكه، وأَوجفَه راكبُه. وحديث علي، عليه السلام: أَهونُ سيرِها فيه الوَجِيف؛ هو ضرب من السير سريع.و ناقة مِيجاف: كثيرة الوجيف.وراكب البعير يُوضِع وراكب الفرس يُوجِف. قال الأَزهري: الوجيف يصلح للبعير والفرس.
ووَجَف الشيءُ إذا اضطرب. ووجَف القلب وجِيفاً: خَفَق، وقلب واجِف. وفي التنزيل العزيز: قلوبٌ يومئذ واجفة؛ قال الزجاج: شديدة الاضطراب؛ قال قتادة: وجفَت عما عاينت، وقال ابن الكلبي: خائفة. وقوله تعالى: فما أَوجفتم عليه من خيل ولا رِكاب؛ أَي ما أَعملتم يعني ما أَفاء اللّه على رسوله من أَموال بني النضير مما لم يُوجف المسلمون عليه خيلاً ولا رِكاباً، والرِّكاب الإبل. وفي الحديث: لم يُوجِفوا عليه بخيل ولا ركاب؛ الإيجاف: سُرعة السير؛ ويقال أَوجف فأَعجَف؛ قال العجاج:
ناجٍ طَواه الأَيْنُ مما وَجَفا،
طَيَّ اللَّيالي زُلَفاً فَزُلَفا،
سَماوَةَ الهِلالِ حتى احْقَوْقَفا
ويقال: استوْجَف الحُبُّ فُؤاده إذا ذهب به؛ وأَنشد:
ولكنّ هذا القلبَ قلبٌ مُضَلَّلٌ،
هَفا هَفْوةً فاسْتَوْجَفَته المَقادِرُ

### Türkçe

**الوَجْفُ**: yürüyüşün sürati. Deve ve at **وجَفَ** eder, **يَجِف** **وجْفاً** ve **ووجِيفاً**: hızlandı. **الوجِيف**: yürüyüşten **التقريب**’in aşağısıdır. el-Cevherî: **الوجِيفُ** develerin ve atların yürüyüşünden bir türdür; deve **وجف** eder, **يجف** **وجفاً** ve **وجيفاً**. Ve binitini **أَوجف** ettiğinde, onu sevk etti (hızlandırdı); ve onu ben **أَوجفْته** ettim. Hadiste: iyilik **بالإيجاف** ile değildir. Ali hadîsinde, Allah yüzünü keremli kılsın: ve diliyle zikri **أَوجَفَ** etti, yani onu hareket ettirdi; ve onu binicisi **أَوجفَه** etti. Ali hadîsi, عليه السلام: onun içindeki yürüyüşünün en hafifi **الوَجِيف**’tir; o, yürüyüşten bir türdür, hızlıdır. Ve **مِيجاف** bir dişi deve: **الوجيف**’i çok olan. Ve devenin binicisi **يُوضِع** eder, atın binicisi **يُوجِف** eder. el-Ezherî dedi: **الوجيف** deve ve at için elverişlidir.

Ve şey **وَجَف** ettiğinde: titredi. Ve kalp **وجَف** etti **وجِيفاً**: çarptı; ve **واجِف** bir kalp. Aziz tenzilde: “o gün kalpler **واجفة**”; ez-Zeccâc dedi: şiddetli titreme; Katâde dedi: gördüğü şeyden dolayı **وجفَت** etti; İbnü’l-Kelbî dedi: korkmuş. Ve Yüce sözü: “üzerine ne at ne de **رِكاب** **أَوجفتم**”; yani çalıştırmadınız; yani Allah’ın Benî’n-Nadîr mallarından Resûlüne fey olarak verdiği şey, ki Müslümanlar onun üzerine ne at ne de **رِكاباً** **يُوجف** etmediler; ve **الرِّكاب** develerdir. Hadiste: onun üzerine ne atla ne de **ركاب** ile **يُوجِفوا** etmediler; **الإيجاف**: yürüyüşün sürati; ve denir: **أَوجف** etti de **فأَعجَف** etti; el-Acçâc dedi:

ناجٍ طَواه الأَيْنُ مما **وَجَفا**،
طَيَّ اللَّيالي زُلَفاً فَزُلَفا،
سَماوَةَ الهِلالِ حتى احْقَوْقَفا

Ve denir: sevgi onun gönlünü **استوْجَف** ettiğinde: onu alıp götürdü; ve şu beyit okundu:

ولكنّ هذا القلبَ قلبٌ مُضَلَّلٌ،
هَفا هَفْوةً فاسْتَوْجَفَته المَقادِرُ
