# وحد — Kâmûsü'l-Muhît

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AD%D8%AF/sozluk/kamus
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%88%D8%AD%D8%AF/entries/kamus

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [وحد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AD%D8%AF.md)
- Kâmûsü'l-Muhît: Fîrûzâbâdî · 15. yy

## Madde başı: وحد

* و ح د * * الوَحْدَةُ * الانفراد تقول رأيته * وَحْدَهُ * وهو منصوب عند أهل الكوفة على الظرف وعند أهل البصرة على المصدر في كل حال كأنك قلت * أَوْحَدْتُهُ * بُرؤْيتي * إيِحاداً * أي لم أَر غيره ثم وضعت * وَحْدَهُ * هذا الموضع وقال أبو العباس يحتمل أيضا وجها آخر وهو أن يكون الرجل في نفسه مُنفردا كأنك قلت رأيت رجلا مُنفردا انفرادا ثم وضعت وحْدَه موضعه ولا يُضاف إلا في قولهم فلان نسيج وحده وهو مدح وجُحيش وحده وعُيَيْر وحده وهما ذم كأنك قلت نسيج إفراد فلما وضعت وحده موضع مصدر مجرور جررته وربما قالوا رُجَيْل وحده و * الوَاحِدُ * أول العدد والجمع * وُحْدَانٌ * و * أُحْدَانٌ * كشابٍ وشُبان وراعٍ ورُعيان ويقال حيُّ * وَاحِدٌ * وحيٌّ * واحِدون * كما يقال شرذمة قليلون ويقال * وَحَّدَهُ * و * أَحَّدَهُ * بتشديد الحاء فيهما كما يقال ثنَّاه وثلَّثه ورجل * وَحَدٌ * و * وَحِدٌ * بفتح الحاء وكسرها و * وَحِيدٌ * أي مُنفرد و * تَوَحَّدَ * برأيه تفرَّد به وفلان * وَاحِدُ * دَهْره أي لا نظير له وفلان لا واحد له و * أَوْحَدَهُ * الله جعله واحد زمانه وفلان * أَوْحَدُ * زمانه والجمع * أُحْدَانٌ * مثل أسود وسُودان وأصله وُحدان ويقال لست في هذا الأمر بأوحد ولا يُقال للأُنثى وَحْداء وتقول أعطِ كل واحد منهم على * حِدَةٍ * أي على حياله وجاءوا * مَوْحَدَ مَوْحَدَ * و * أُحادَ أُحادَ * و * وُحادَ وُحادَ * أي فُرادى كل ذلك غير مصروف للعدل والصفة

### Türkçe

* و ح د * * **الوَحْدَةُ** * tek başınalık; ayrılık. Dersin ki: Onu * **وَحْدَهُ** * gördüm. O, Kûfe ehli katında zarf üzerine mansuptur; Basra ehli katında ise her hâlükârda masdar üzerine (mansuptur); sanki sen “Onu görmemle onu * **أَوْحَدْتُهُ** * * **إيِحاداً** *” demişsin; yani ondan başkasını görmedim. Sonra * **وَحْدَهُ** *’yu bu mevkie koydun. Ebû’l-‘Abbâs dedi ki: Başka bir vechi de ihtimal eder; o da, adamın kendi nefsinde münferid olmasıdır; sanki sen “Münferid bir adamı, bir ayrılışla gördüm” demişsin; sonra * **وَحْدَهُ** *’yu onun yerine koydun. Ve ancak onların “Falan **نسيج وحده**” sözünde izafe olunur; bu bir medihdir. Ve “**جُحيش وحده**” ve “**عُيَيْر وحده**”; bu ikisi zemmdir. Sanki sen “**نسيج** bir ifrâd” demişsin; sonra * **وحده** *’yu mecrûr bir masdarın yerine koyunca onu mecrûr yaptın. Bazen “**رُجَيْل وحده**” de dediler. Ve * **الوَاحِدُ** * sayının evvelidir. Cem‘i * **وُحْدَانٌ** * ve * **أُحْدَانٌ** *’dır; “şâbb” ve “şubbân”, “râ‘ٍ” ve “ru‘yân” gibi. Ve denir: * **وَاحِدٌ** * bir kabile; ve “* **واحِدون** * bir kabile” (denir); nitekim “şerżeme, az kimseler” denir. Ve denir: * **وَحَّدَهُ** * ve * **أَحَّدَهُ** *; ikisinde de **الحاء**’ın şeddelenmesiyle; nitekim “ثنَّاه” ve “ثلَّثه” denir. Ve adam * **وَحَدٌ** * ve * **وَحِدٌ** *; **الحاء**’ın fethası ve kesresiyle. Ve * **وَحِيدٌ** *; yani münferid. Ve * **تَوَحَّدَ** * kendi görüşüyle: onunla teferrüd etti. Ve falan * **وَاحِدُ** * dehridir; yani ona nazîr yoktur. Ve falanın bir teki yoktur. Ve Allah onu * **أَوْحَدَهُ** *: onu zamanının teki kıldı. Ve falan zamanının * **أَوْحَدُ** *’udur. Cem‘i * **أُحْدَانٌ** *’dır; “أسود” ve “سُودان” gibi. Aslı “وُحدان”dır. Ve denir: Bu işte ben “أوحد” değilim. Ve dişiye “وَحْداء” denmez. Ve dersin: Onlardan her birine * **حِدَةٍ** * üzere ver; yani kendi başına. Ve “* **مَوْحَدَ مَوْحَدَ** *” geldiler; ve * **أُحادَ أُحادَ** *; ve * **وُحادَ وُحادَ** *; yani teker teker. Bunların hepsi, adl ve sıfat sebebiyle gayr-i munsarıftır.
