# وحر — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AD%D8%B1/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%88%D8%AD%D8%B1/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [وحر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AD%D8%B1.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: وحر

الوَحَرَةُ: وزَغَة تكون في الصَّحاري أَصغرُ من العِظاءَةِ، وهي على شكل سامِّ أَبْرَصَ، وفي التهذيب: وهي لف سوامّ أَبرص خلقةً، وجمعها وَحَرٌ. غيره: والوَحَرَة ضرب من العظاءِ ، وهي صغيرة حمراء تعدو في الجَبابِينِ لها ذنب دقيق تَمْصَعُ به إِذا عَدَتْ، وهي أَخبث العظاء لا تطأُ طعاماً ولا شراباً إِلا شمته، ولا يأْكله أَحد إِلاَّ دَقِيَ بطنُه وأَخذه قَيْءٌ وربما هلك آكله؛ قال الأَزهري: وقد رأَيت الوَحَرَةَ في البادية وخِلقتها خلقة الوَزَغ إِلا أَنها بيضاء منقطة بحمرة، وهي قذرة عند العرب لا تأْكلها. الجوهري: الوحرة، بالتحريك، دويبة حمراء تلتزق بالأَرض كالعظاء. وفي حديث الملاعنة: إِن جاءَت به أَحمر قصيراً مثل الوَحَرَةِ فقد كذب عليها؛ هو بالتحريك ما ذكرناه.
ووَحِرَ الرجلُ وَحَراً: أَكل ما دَبَّتْ عليه الوَحَرَةُ أَو شربه فأَثر فيه سَمُّها. ولَبَنٌ وَحِرٌ: وقعت فيه الوَحَرَةُ. ولحم وَحِرٌ: دَبَّ عليه الوَحَرُ. قال أَبو عمرو: الوَحَرَةُ إِذا دبت على اللحم أَوْحَرَتْه، وإِيحارها إِياه أَن يأْخذَ آكلَه القيءُ والمَشِيُّ. وقال أَعرابي: من أَكل الوَحَرَة، فأُمّه منتحرة، بغائط ذي جحرة. وامرأَة وَحَرةٌ: سوداء دَميمة، وقيل حمراء. والوَحَرَةُ من الإِبل: القصيرة. ابن شميل: الوَحَرُ أَشدّ الغضْب. يقال: إِنه لوَحِرٌ عَليَّ؛ قال ابن أَحمر: هل في صُدُورهمُ من ظُلْمنا وَحَرُ؟ الوَحَرُ: الغيظ والحِقْدُ وبَلابِلُ الصدر ووساوسه،والوَحَرُ في الصدر مثل الغِلّ. وفي الحديث: الصومُ يَذْهَبُ بوَحَرِ الصُّدور، وهو بالتحريك: غِشُّه ووساوسه، وقيل: الحقد والغيظ، وقيل: العداوة. وفي الحديث: من سَرَّه أَن يذهب كثيرٌ من وَحَرِ صدرِه فَلْيَصُمْ شهرَ الصَّبْر وثلاثةَ أَيام من كل شهر؛ قال الكسائي والأَصمعي في قوله وَحِرَ صدرُه: الوَحَرُ غش الصدر وبلابله. ويقال: إِن أَصل هذا من الدُّوَيْبَّة التي يقال لها الوَحَرَةُ، شبهت العداوة والغلّ ها، شبهوا العداوة ولزوقها بالصدر بالتزاق الوَحَرَةِ بالأَرض. وفي صدره وَحَرٌ ووَحْرٌ أَي وَغْرٌ من غيظ وحقد. وقد وَحِرَ صدره عليّ يَحِرُ وَحَراً، ويَوْحَرُ أَعلى، أَي وَغِرَ، فهو وَحِرٌ. وفي صدره وَحْرٌ، بالتسكين، أَي وَغْرٌ، وهو اسم والمصدر بالتحريك.

### Türkçe

**الوَحَرَةُ**: çöllerde bulunan, **العِظاءَةِ**’den daha küçük olan bir **وزَغَة**; ve o, zehirli **أَبْرَصَ** biçimi üzeredir. **التهذيب**’de: O, yaratılışça **سوَامّ أَبرص**’ın bir türüdür; çoğulu **وَحَرٌ**’dır. Başkası: **الوَحَرَة** **العظاءِ**’dan bir türdür; o, **الجَبابِينِ**’de koşan küçük kırmızıdır; onun ince bir kuyruğu vardır, koştuğu zaman onunla **تَمْصَعُ** eder; ve o, **العظاء**’ın en habisidir; bir yiyeceğe ve bir içeceğe ancak onu kokladıktan sonra basar; onu kim yerse ancak karnı sancılanır ve onu kusma alır, ve belki onu yiyen helâk olur. **الأَزهري** dedi: Ben **الوَحَرَة**’yi kırda gördüm; yaratılışı **الوَزَغ**’ın yaratılışıdır, ancak o, kırmızıyla benekli beyazdır; ve o, Araplar yanında pistir, onu yemezler. **الجوهري**: **الوحرة** (harekeli olarak), **العظاء** gibi yere yapışan kırmızı bir küçük canlıdır. **حديث الملاعنة**’de: “Eğer onu kırmızı, kısa, **الوَحَرَة** gibi getirirse, ona karşı yalan söylemiştir”; o, harekeli olarak, zikrettiğimiz şeydir.

**ووَحِرَ الرجلُ وَحَراً**: **الوَحَرَة**’nin üzerinde yürüdüğü şeyi yemesi yahut onu içmesi; böylece onun zehri onda iz bırakır. Ve **لَبَنٌ وَحِرٌ**: içine **الوَحَرَة** düşmüştür. Ve **لحم وَحِرٌ**: üzerinde **الوَحَرُ** yürümüştür. **أَبو عمرو** dedi: **الوَحَرَة** etin üzerinde yürüdüğü zaman onu **أَوْحَرَتْه**; onun onu **إِيحار** etmesi, yiyenini kusmanın ve **المَشِيُّ**’nün almasıdır. Bir bedevî dedi: “Kim **الوَحَرَة**’yi yerse, onun anası intihar edicidir; delikli bir dışkılıkta.” Ve **امرأَة وَحَرةٌ**: siyah, çirkin; ve “kırmızı” denilmiştir. Ve develerden **الوَحَرَةُ**: kısa olan. **ابن شميل**: **الوَحَرُ** en şiddetli öfkedir. Denilir: “Şüphesiz o, bana karşı **لوَحِرٌ**’dir.” **ابن أَحمر** dedi:
هل في صُدُورهمُ من ظُلْمنا **وَحَرُ**؟
**الوَحَرُ**: kin ve **الحِقْدُ** ve göğsün karışıklıkları ve vesveseleri; ve **الوَحَرُ** göğüste **الغِلّ** gibidir. Hadiste: “Oruç, göğüslerin **وَحَرِ**’ini giderir”; ve o, harekeli olarak: onun hilesi ve vesveseleridir; ve “kin ve öfke” denilmiştir; ve “düşmanlık” denilmiştir. Hadiste: “Kim göğsünün **وَحَرِ**’inden çoğunun gitmesini isterse, sabır ayını ve her aydan üç günü oruç tutsun.” **الكسائي** ve **الأَصمعي**, “**وَحِرَ صدرُه**” sözünde dedi: **الوَحَرُ**, göğsün hilesi ve onun karışıklıklarıdır. Ve denilir: Bunun aslı, kendisine **الوَحَرَةُ** denilen o küçük canlıdandır; düşmanlık ve kini ona benzettiler; düşmanlığı ve onun göğse yapışmasını, **الوَحَرَة**’nin yere yapışmasına benzettiler. Ve onun göğsünde **وَحَرٌ** ve **وَحْرٌ** vardır; yani öfke ve kin’den **وَغْرٌ**. Ve gerçekten onun göğsü bana karşı **وَحِرَ** oldu; **يَحِرُ وَحَراً**; ve **يَوْحَرُ** daha yüce (kullanım) olarak; yani **وَغِرَ**; o hâlde o **وَحِرٌ**’dir. Ve onun göğsünde **وَحْرٌ** vardır, sükûn ile; yani **وَغْرٌ**; o bir isimdir, masdar ise hareke iledir.
