# وحش — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AD%D8%B4/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%88%D8%AD%D8%B4/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [وحش](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AD%D8%B4.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: وحش

الوحش، من حيوان البر، كل ما لا يستأنس، مؤنث، كالوحيش، كأمير، عن ابن الأعرابي، ونصه: الجانب الوحيش كالوحشي، وأنشد:
  لجارتنا الشق الوحيش ولا يرى                      لجارتنا مـنـا أخ وصـديق ج: وحوش، لا يكسر على غير ذلك، وقيل وحشان أيضا، وهو بالضم، نقله الصاغاني، قال ابن شميل: والجماعة هي الوحش والوحوش والوحيش، قال أبو النجم:
  أمسى يبابا والنعام نعـمـه                      قفرا وآجال الوحيش غنمه قال الصاغاني: هو جمع وحش، مثل ضئين في جمع ضأن، الواحد وحشي، كزنج وزنجي، وروم ورومي ويقال: حمار وحش، بالإضافة، وحمار وحشي، على النعت. وقال ابن شميل: يقال للواحد من الوحش: هذا وحش ضخم، وهذه شاة وحش، وقال غيره: كل شئ يستوحش فهو وحيش. وقال بعضهم: إذا أقبل الليل استأنس كل وحشي واستوحش كل إنسي. وأرض موحشة، هكذا في سائر النسخ، والصواب موحوشة: كثيرتها، أي الوحوش، ومثله في الأساس، وفي الصحاح، ونصه: أرض موحوشة: ذات وحوش، عن الفراء. والوحشي: الجانب الأيمن من كل شيء، قال الجوهري: وهذا قول أبي زيد وأبي عمرو، قال عنترة:
  وكأنما تنأى بجانب دفـهـا ال                      وحشي من هزج العشي مؤوم وإنما تنأى بالجانب الوحشي لأن سوط الراكب في يده اليمنى، قال الراعي:
  فمالت على شق وحشيها                      وقد ريع جانبها الأيسر

  ويقال: ليس من شئ يفزع إلا مال على جانبه الأيمن؛ لأن الدابة لا تؤتى من جانبها الأيمن، وإنما تؤتى في الاحتلاب والركوب من جانبها الأضيسر، فإنما خوفه منه، والخائف إنما يفر من موضع الأمن، هذا نص الجوهري. أو الوحشي: الجانب الأيسر من كل شئ، وهو قول الأصمعي، كما نقله الجوهري، وقال الليث: وحشي كل دابة: شقه الأيمن، وإنسيه: شقه الأيسر، قال الأزهري: جود الليث في هذا التفسير في الوحشي والإنسي، ووافق قول الأئمة المتقنين. وروى عن المفضل وعن الأصمعي وعن أبي عبيدة قالوا كلهم: الوحشي من جميع الحيوان، ليس الإنسان: هو الجانب الذي لا يحلب منه ولا يركب، والإنسي: الجانب الذي يركب منه الراكب، ويحلب منه الحالب، قال أبو العباس: واختلف الناس فيهما من الإنسان، فبعضهم يلحقه في الخيل والدواب والإبل، وبعضهم فرق بينهما، فقال: الوحشي: ما ولي الكتف، والإنسي: ما ولي الإبط، قال: وهذا هو الاختيار؛ ليكون فرقا بين بني آدم وسائر الحيوان. وقيل الوحشي: الذي لا يقدر على أخذ الدابة إذا أفلتت منه وإنما يؤخذ من الإنسي، وهو الجانب الذي تركب منه الدابة. والوحشي من القوس الأعجمية: ظهرها، وإنسيها: ما أقبل عليك منها، وكذلشك وحشي اليد والرجل وإنسيهما، نقله الجوهري وقيل: وحشي القوس: الجانب الذي لا يقع عليه السهم. لم يخص بذلك أعجمية من غيرها، وكذلك الجوهري، وأطلق القوس. وقال بعضهم: إنسي القدم: ما أقبل منها على القدم الأخرى، ووحشيها ما خالف إنسيها. ووحشي بن حرب الحبشي، من سودان مكة، صحابي، وكنيته أبو دسمة، وكان مولى جبير بن مطعم بن عدي القرشي، رضي الله تعالى عنه، وهو قاتل حمزة بن عبد المطلب في الجاهلية، قال شيخنا: لعل المراد جاهلية نفس القاتل، وإلا فهو إنما قتله في الإسلام في غزوة أحد. قلت: وهو كما ظن، ويدل له فيما بعد: ومسيلمة الكذاب في الإسلام، أي حالة كونه مسلما، أي فجبر ذاك بذا. والوحشية: ريح تدخل تحت ثيابك لقوتها، وبه فسر قول أبي كبير الهذلي:
  ولقد غدوت وصاحبي وحشية                      تحت الرداء بصيرة بالمشرف وقوله: بصيرة بالمشرف يعني الريح، من أشرف لها أصابته، والرداء: السيف، وقد تقدم في ب ص ر. وبلد وحش: قفر لا ساكن به، ومكان وحش: خال، وكذلك أرض وحشة، بالفتح، وفي حديث فاطمة بنت قيس أنها كانت في مكان وحش فخيف على ناحيتها أي خلاء لا ساكن به، وفي حديث المدينة فيجدانه وحشا. ولقيته بوحش إصمت وإصمتة، أي ببلد قفر، وكذا تركته بوحش المتن، أي بحيث لا يقدر عليه، وقال ياقوت في المعجم: إصمت، بالكسر: اسم لبرية بعينها قال الراعي:
  أشلى سلوقية باتت وبات بـهـا                      بوحش إصمت في أصلابها أود

  وقال بعضهم: العلم هو وحش إصمت، الكلمتان معا، قال أبو زيد: لقيته بوحش إصمت، وببلدة إصمت، أي بمكان قفر، وإصمت: منقول من فعل الأمر مجردا عن الضمير، وقطعت همزته، ليجري على غالب الأسماء، هكذا جميع ما يسمى به من فعل الأمر، وكسر الهمزة في إصمت إما لغة لم تبلغنا وإما أن يكون غير في التسمية به عن اصمت، بالضم الذي هو منقول من مضارع هذا الفعل، وإما أن يكون مرتجلا وافق فعل الأمر الذي بمعنى اسكت، وربما كان تسمية هذه الصحراء بهذا الفعل للغلبة، لكثرة ما يقول الرجل لصاحبه إذا سلكها: اصمت. لئلا تسمع فتهلك لشدة الخوف بها. وبات وحشا بالفتح وككتف، أي جائعا لم يأكل شيئا فخلا جوفه، ومنه حديث سلمة بن صخر البياضي، رضي الله تعالى عنه لقد بتنا وحشين ما لنا طعام وقال حميد يصف ذئبا:
  وإن بات وحشا ليلة لم يضق بهاذراعا ولم يصبح بها وهو خاشع وقد أوحش، وهم أوحاش، يقال: بتنا أوحاشا: أي جائعين. والوحشة: الهم. والوحشة: الخلوة. والوحشة: الخوف، وقيل: الفرق الحاصل من الخلوة، وكذلك يقال في الهم، أي الحاصل من الخلوة، يقال: أخذته الوحشة. والوحشة: الأرض المستوحشة، وقد توحشت. ووحش بثوبه، كوعد، وكذا بسيفه، وبرمحه: رمى به مخافة أن يدرك؛ ليخفف عن دابته، كوحش به، مشددا، والتخفيف عن ابن الأعرابي، وأنكر التشديد، وهما لغتان صحيحتان، قالت أم عمرو بنت وقدان:
  إن أنتم لم تطلبـوا بـأخـيكـم                      فذروا السلاح ووحشوا بالأبرق وفي حديث الأوس والخزرج فوحشوا بأسلحتهم، واعتنق بعضهم بعضا. ورجل وحشان كسحبان: مغتم، ومنه الحديث لا تحقرن من المعروف شيئا، ولو أن تؤنس الوحشان. قال ابن الأثير: هو فعلان من الوحشة ضد الأنس، ج: وحاشي، مثل حيران وحيارى. وأوحش الأرض: وجدها وحشة، عن الأصمعي، وأنشد للعباس بن مرداس:
  لأسماء رسم أصبح اليوم دارسـا                      وأوحش منها رحرحان فراكسا هكذا أنشده الجوهري، وقال ابن بري، ويروى: وأقفر إلا رحرحان فراكسا. وأوحش المنزل من أهله: صار وحشا، وذهب عنه الناس، كتوحش. وطلل موحش، قال كثير:
  لعزة موحشا طلل قديم                      عفاها كل أسحم مستديم

  وأوحش الرجل: جاع فهو موحش، عن أبي زيد، وقال غيره: من الناس وغيرهم؛ لخلوه عن الطعام. ويقال: قد أوحش منذ ليلتين؛ إذا نفد زاده. وتوحش الرجل: خلا بطنه، من الجوع، فهو متوحش. واستوحش منه: وجد الوحشة ولم يأنس به، فكان كالوحشي. ويقال: توحش يا فلان، أي أخل معدتك، وفي الصحاح: جوفك من الطعام والشراب لشرب الدواء ليكون أسهل لخروج الفضول من عروقه، وليس في الصحاح ذكر الشراب. ومما يستدرك عليه: استوحش الرجل: لحق بالوحش، ومنه حديث النجاشي فنفخ في إحليل عمارة فاستوحش ذكره السهيلي في الروض. وتوحشت الأرض: صارت وحشة. ووحش المكان، بالضم: كثر وحشه، عن ابن القطاع. وقد أوحشت الرجل فاستوحش، ومنه قول أهل مكة: أوحشتنا، وأنشدنا عن واحد من الشيوخ، عن البدر الدماميني:
  يا ساكني مكة لازلـتـم                      أنسا لنا إني لم أنسـكـم
  ما فيكم عيب سوى قولكم                      عند اللقاء أوحشنا أنسكم وقد رد عليه الإمام عبد القادر الطبري، وحذا حذوه ولده الإمام زين العابدين بما هو مودع في تاريخ شيخ مشايخنا مصطفى بن فتح الله الحموي. ومشى في الأرض وحشا، أي وحده ليس معه غيره. وبلاد حشون قفزة خالية، على قياس سنون، وفي موضع النصب حشين مثل سنين، قال الشاعر: فأمست بعد ساكنها حشينا. قال الأزهري: هو جمع حشة، وهو من الأسماء الناقصة،وأصلها وحشة، فنقص منها الواو، كما نقصوها من زنة وصلة وعدة، ثم جمعوها على حشين، كما قالوا في عزين وعضين من الأسماء الناقصة، وفي الحديث لقد بتنا وحشين مالنا طعام وجاء في رواية الترمذي: لقد بتنا ليلتنا هذه وحشي قال ابن الأثير: كأنه أراد جماعة وحشي. وتوحش الرجل: رمى بثوبه، أو بما كان. والوحشي من التين: ما ينبت في الجبال وشواحط الأودية، ويكون من كل لون: أسود وأحمر وأبيض، وهو أصغر من التين، ويزيب، نقله أبو حنيفة. ووحشية: اسم امرأة، قال الوقاف، أو المرار الفقعسي:
  إذا تركت وحشية النجد لم يكنلعينيك مما تشكوان طبيب ومحمد بن علي بن محمد بن علي بن صدقة الحراني المعروف بابن وحش، ككتف، سمع عن الفراوي. وعبد الله بن يحيى الوحشي التجيبي الإفليلي أبو محمد، سمع عن أبي بكر حازم بن محمد وغيره، وشرح الشهاب، مات رحمه الله تعالى سنة 502، ذكره ابن بشكوال. وقد سموا وحيشا، كزبير.

### Türkçe

**الوحش**: kara hayvanından; her ne ki ünsiyet edilmez; müennestir; **كالوحيش** gibi; **كأمير** gibi; İbnü’l-A‘râbî’den. Onun lafzı: **الجانب الوحيش** **كالوحشي**; ve inşad etti:

  Komşumuza **الشق الوحيش** (vahşi taraf) (vardır) ve görülmez
                      Komşumuza bizden bir kardeş ve bir dost

Çoğulu: **وحوش**; bunun dışında bir şeye kırılmaz. Ve **وحشان** da denilmiştir; o da damme iledir; bunu es-Sâğânî nakletti. İbn Şümeyl dedi: cemaat (topluluk) **الوحش** ve **الوحوش** ve **الوحيش**’tir. Ebü’n-Necm dedi:

  Akşamladı kupkuru; ve devekuşları onun nimeti
                      ıssız; ve **آجال الوحيش** onun koyunu

es-Sâğânî dedi: o, **وحش**’in cem‘idir; **ضئين** gibi, **ضأن**’ın cem‘inde; tekili **وحشي**’dir; **كزنج وزنجي** gibi; ve **روم ورومي**. Ve denilir: **حمار وحش**; izafetle. Ve **حمار وحشي**; sıfat üzere. İbn Şümeyl dedi: vahşten bir tek için denilir: “Bu iri bir **وحش**”; “Bu bir **شاة وحش**.” Başkası dedi: her şey ki ürker/ünsiyetsizleşir, o **وحيش**’tir. Bazıları dedi: gece gelince her **وحشي** ünsiyet eder, her **إنسي** ürker/ünsiyetsizleşir. Ve **أرض موحشة**; bütün nüshalarda böyledir; doğrusu **موحوشة**’dir: çokluğu, yani **الوحوش**. Bunun benzeri **الأساس**’tadır. Ve **الصحاح**’ta; lafzı: **أرض موحوشة**: **ذات وحوش**; el-Ferrâ’dan.

Ve **الوحشي**: her şeyin sağ yanı. el-Cevherî dedi: bu, Ebû Zeyd ve Ebû ‘Amr’un sözüdür. ‘Antere dedi:

  Sanki uzaklaşır, kalkanının yanıyla
                      **الوحشي** tarafından; akşamın hezecinden inleyen

Ancak **الجانب الوحشي** ile uzaklaşır; çünkü binicinin kamçısı sağ elindedir. er-Râ‘î dedi:

  Eğildi **شق وحشيها** üzerine
                      ve onun sol yanı ürkütüldü

  Ve denilir: korkan hiçbir şey yoktur ki sağ yanına meyletmesin; çünkü binek hayvanına sağ yanından gelinmez; ancak sağımda ve binmede onun **الأضيسر** yanından gelinir; onun korkusu ancak ondandır; korkan ancak emniyet yerinden kaçar. Bu, el-Cevherî’nin lafzıdır.

Veya **الوحشي**: her şeyin sol yanı; bu, el-Asma‘î’nin sözüdür; el-Cevherî’nin naklettiği üzere. el-Leys dedi: her binek hayvanının **وحشي**’si: sağ yanı; **إنسي**’si: sol yanı. el-Ezherî dedi: el-Leys bu tefsirde **الوحشي** ve **الإنسي** hakkında isabet etti; ve sağlam imamların sözünü uygun buldu. el-Mufaddal’dan, el-Asma‘î’den, Ebû ‘Ubeyde’den rivayet olundu; hepsi dediler: bütün hayvandan, insan değil: **الوحشي** o yandır ki ondan sağılmaz ve ona binilmez; **الإنسي** o yandır ki binici ondan biner ve sağan ondan sağıp alır. Ebü’l-‘Abbâs dedi: insanlar ikisi hakkında insanda ihtilaf etti; bazısı onu atlarda, bineklerde ve develerdeki gibi ona ilhak eder; bazısı ikisini ayırdı da dedi: **الوحشي**: kürek kemiğine bitişik olan; **الإنسي**: koltuk altına bitişik olan. Dedi: bu, tercihtir; Âdemoğulları ile diğer hayvan arasında fark olsun diye. Ve denildi: **الوحشي**: hayvan kaçıp kurtulursa onu yakalamaya güç yetmeyen (yan); ancak **الإنسي**’den yakalanır; o, hayvanın binildiği yandır.

Ve Acem yayı’nın **الوحشي**’si: sırtı; **إنسي**’si: ondan sana dönük olan. Ve bunun gibi elin ve ayağın **وحشي**’si ve **إنسي**’si; el-Cevherî nakletti. Ve denildi: yayın **وحشي**’si: okun üzerine düşmediği yan. Bununla Acem yayı başkasından tahsis edilmedi; el-Cevherî de böyledir; yayı mutlak bıraktı. Bazıları dedi: ayağın **إنسي**’si: ondan diğer ayağa dönük olan; **وحشي**’si ise **إنسي**’sine muhalif olan.

Ve **وحشي بن حرب الحبشي**: Mekke’nin siyahlarından; sahâbî; künyesi Ebû Desme’dir; Cübeyr b. Mut‘im b. ‘Adî el-Kureşî’nin mevlâsı idi, Allah Teâlâ ondan razı olsun. O, câhiliyede Hamza b. ‘Abdülmuttalib’in katilidir. Şeyhimiz dedi: murad, katilin kendi câhiliyesi olmalıdır; yoksa onu ancak İslâm’da Uhud gazvesinde öldürdü. Dedim: zannettiği gibidir; ve buna, ilerideki şu söz delalet eder: ve **مُسيلمة الكذاب** İslâm’da; yani Müslüman olduğu hâlde; yani onu bununla telafi etti.

Ve **الوحشية**: kuvvetinden dolayı elbiselerinin altına giren bir rüzgâr. Bununla Ebû Kebîr el-Hüzelî’nin sözü tefsir edildi:

  Andolsun sabahladım; ben ve arkadaşım; **وحشية**
                      ridânın altında; **بصيرة بالمشرف**

Onun sözü: **بصيرة بالمشرف** yani rüzgâr; ona **أشرف** eden kimseye isabet eder. Ve **الرداء**: kılıçtır. Daha önce **ب ص ر**’de geçti.

Ve **بلد وحش**: içinde oturan olmayan ıssız. Ve **مكان وحش**: boş. Ve bunun gibi **أرض وحشة**; fetha ile. Fâtıma bint Kays hadîsinde: o, **مكان وحش**’ta idi; onun tarafına korkuldu; yani içinde oturan olmayan boşluk. Ve Medine hadîsinde: ikisini **وحشا** bulur.

Ve ona **بوحش إصمت وإصمتة**’de rastladım; yani ıssız bir beldede. Ve yine: onu **بوحش المتن**’de bıraktım; yani ona güç yetirilemeyecek yerde. Yâkût **المعجم**’de dedi: **إصمت**; kesra ile: bizzat bir çölün adıdır. er-Râ‘î dedi:

  Bir **سلوقية**’yi saldı; geceledi; ve onunla geceledi
                      **بوحش إصمت**’te; onun bel kemiklerinde bir eğrilik

Bazıları dedi: alem (özel ad) iki kelime birlikte **وحش إصمت**’tir. Ebû Zeyd dedi: ona **بوحش إصمت**’te rastladım; ve **ببلدة إصمت**’te; yani ıssız bir yerde. Ve **إصمت**: emir fiilinden, zamirden soyutlanmış olarak nakledilmiştir; ve hemzesi kesilmiştir; isimlerin çoğuna uysun diye. Emir fiilinden adlandırılan her şey böyledir. Ve **إصمت**’te hemzenin kesralanması ya bize ulaşmayan bir lehçedir, yahut adlandırmada **اصمت**’ten (damme ile) değiştirilmiştir; o da bu fiilin muzâriinden nakledilmiştir; yahut da irticalen konmuş olup “sus” mânasındaki emir fiiline uygun düşmüştür. Belki bu çölün bu fiille adlandırılması galebedendir; çünkü ona girince adamın arkadaşına çokça söylediği: **اصمت**; işitmeyesin de oradaki şiddetli korkudan helâk olmayasın diye.

Ve **بات وحشا**; fetha ile ve **ككتف** gibi; yani aç olarak, hiçbir şey yemeden geceledi; böylece karnı boş kaldı. Ondan: Seleme b. Sahr el-Beyâdî hadîsi, Allah Teâlâ ondan razı olsun: “Andolsun biz **وحشين** olarak geceledik; bize yiyecek yok.” Humeyd bir kurdu vasfederek dedi:

  Ve eğer bir gece **وحشا** olarak gecelemişse, onunla daralmaz
                      kolu; ve onunla sabahlamaz; hâlbuki o boyun eğmiş

Ve **قد أوحش**; ve onlar **أوحاش**. Denilir: “Biz **أوحاشا** geceledik”: yani açlar.

Ve **الوحشة**: keder. Ve **الوحشة**: halvet. Ve **الوحشة**: korku. Ve denildi: halvetten hâsıl olan ürperti; ve kederde de böyle denilir; yani halvetten hâsıl olan. Denilir: “Onu **الوحشة** aldı.” Ve **الوحشة**: ürkütücü/ünsiyetsiz yer; ve **قد توحشت**. Ve “elbisesiyle **وحش** etti”; **كوعد** gibi; ve yine kılıcıyla ve mızrağıyla: yetişilmekten korkarak onu attı; bineğini hafifletmek için; **كوحش به**; şeddeli. Hafifletme (şeddesiz) İbnü’l-A‘râbî’dendir; şeddeliyi inkâr etti; ikisi de sahih iki lugattır. Ümmü ‘Amr bint Vekdân dedi:

  Eğer kardeşinizle (ilgili) aramazsanız
                      silahı bırakın ve **وحشوا بالأبرق**

Ve Evs ile Hazrec hadîsinde: “Silahlarıyla **فوحشوا** ettiler; ve bazısı bazısını kucakladı.”

Ve **رجل وحشان**; **كسحبان** gibi: gamlı. Ondan hadîs: “Maruftan hiçbir şeyi küçük görme; velev ki **تؤنس الوحشان** (ünsiyetsiz olanı ünsiyet ettirmen) olsa.” İbnü’l-Esîr dedi: o, ünsün zıddı olan **الوحشة**’den **فعلان** veznindedir. Çoğulu: **وحاشي**; **حيران وحيارى** gibi.

Ve “yeri **أوحش** etti”: onu **وحشة** buldu; el-Asma‘î’den. Ve el-‘Abbâs b. Mirdâs’a ait olarak inşad etti:

  Esmâ’ya (ait) bir iz; bugün silinmiş oldu
                      ve ondan daha **أوحش**: Rahrahân, Ferâkisâ

el-Cevherî böyle inşad etti. İbn Berrî dedi: şöyle de rivayet edilir: “**وأقفر إلا رحرحان فراكسا**”.

Ve “mesken, ehlinden **أوحش** oldu”: **وحش** oldu; insanlar ondan gitti; **كتوحش** gibi. Ve **طلل موحش**. Kesîr dedi:

  ‘Azze’ye (ait) **موحشا** eski bir harabe
                      onu her daimî kara bulut silip süpürdü

Ve “adam **أوحش** etti”: acıktı; o, **موحش**’tir; Ebû Zeyd’den. Başkası dedi: insanlardan ve başkalarından; yiyecekten boş kalması sebebiyle. Ve denilir: “İki geceden beri **قد أوحش**”: azığı tükendiği zaman.

Ve “adam **توحش** etti”: karnı açlıktan boş kaldı; o, **متوحش**’tir. Ve “ondan **استوحش** etti”: **الوحشة** buldu ve ona ünsiyet etmedi; böylece **كالوحشي** oldu. Ve denilir: “**توحش** ey falan”: yani midenı boşalt; **الصحاح**’ta: yiyecek ve içecekten karnını (boşalt); ilacı içmek için; damarlarından fazlalıkların çıkması daha kolay olsun diye. **الصحاح**’ta içecek zikri yoktur.

Ve kendisine istidrâk edilenlerdendir: “adam **استوحش** etti”: vahşî hayvanlara katıldı. Ondan Necâşî hadîsi: “‘Umâre’nin **إحليل**’ine üfledi de onun zeker’i **فاستوحش** oldu.” Süheylî bunu **الروض**’da zikretti.

Ve “yer **توحشت**”: **وحشة** oldu. Ve “mekân **وحش**”; damme ile: onun **وحش**’i çoğaldı; İbnü’l-Kattâ‘dan. Ve “adamı **قد أوحشت** ettin de o **فاستوحش** etti.” Ondan Mekkelilerin sözü: “Bizi **أوحشتنا** ettin.” Ve bize, şeyhlerden birinden, Bedr ed-Demâmînî’den inşad olundu:

  Ey Mekke sakinleri, daimâ
                      bize ünsiyet olun; ben sizi unutmadım
  Sizde ayıp yok; ancak sözünüz:
                      buluşmada “Bizi **أوحشنا** etti; ünsünüz” (demek)

İmam ‘Abdülkâdir et-Taberî ona reddiye yaptı; ve o yolda oğlu İmam Zeynü’l-‘Âbidîn de yürüdü; şeyh şeyhlerimiz Mustafa b. Fethullah el-Hamevî’nin tarihinde emanet edilmiştir.

Ve “yerde **وحشا** yürüdü”: yani tek başına; onunla başka kimse yok. Ve **بلاد حشون**: boş bir çöl; **سنون** kıyasınca. Nasb yerinde **حشين**; **سنين** gibi. Şair dedi: “**فأمست بعد ساكنها حشينا**.” el-Ezherî dedi: o, **حشة**’nin cem‘idir; o da noksan isimlerdendir; aslı **وحشة** idi; ondan vav düşürüldü; **زنة** ve **وصلة** ve **عدة**’den düşürdükleri gibi; sonra onu **حشين** üzere cem‘ ettiler; noksan isimlerden **عزين** ve **عضين**’de dedikleri gibi. Ve hadîste: “Andolsun biz **وحشين** geceledik; bize yiyecek yok.” Tirmizî rivayetinde geldi: “Andolsun bu gecemizi **وحشي** olarak geceledik.” İbnü’l-Esîr dedi: sanki **جماعة وحشي** murad etti.

Ve “adam **توحش** etti”: elbisesini, yahut yanında olanı attı. Ve incirin **الوحشي**’si: dağlarda ve vadilerin kenarlarında biten; her renkten olur: siyah, kırmızı, beyaz; ve o, incirden daha küçüktür; ve kurur; Ebû Hanîfe nakletti.

Ve **وحشية**: bir kadının adıdır. el-Vekkâf’ın, yahut el-Merâr el-Feka‘sî’nin (şiiri):

  Necd’in **وحشية**’sini terk ettiğimde, olmaz
                      gözlerine, şikâyet ettiklerinden bir tabip

Ve Muhammed b. ‘Alî b. Muhammed b. ‘Alî b. Sadaka el-Harrânî, **ابن وحش** diye bilinen; **ككتف** gibi; el-Ferâvî’den semâ‘ etti. Ve ‘Abdullah b. Yahyâ **الوحشي** et-Tücîbî el-İflîlî Ebû Muhammed; Ebû Bekr Hâzim b. Muhammed ve başkasından semâ‘ etti; ve **الشهاب**’ı şerh etti; Allah Teâlâ ona rahmet etsin, 502 yılında öldü; İbn Beşkûvâl onu zikretti.

Ve **وحيشا** diye adlandırdılar; **كزبير** gibi.
