# وحل — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AD%D9%84/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%88%D8%AD%D9%84/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [وحل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AD%D9%84.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: وحل

الوَحَل، بالتحريك: الطينُ الرَّقيق الذي ترتَطِمُ فيه الدوابّ، والوَحْل، بالتسكين، لغة رديَّة، والجمع أَوْحالٌ ووُحُولٌ. والمَوْحَل بالفتح المصدر، وبالكسر المكان.
واسْتَوْحَل المكان: صار فيه الوَحَل.
ووَحِل، بالكسر، يَوْحَل وَحَلاً، فهو وَحِلٌ: وقع في الوَحَل؛ قال لبيد:فَتَوَلَّوْا فاتِراً مَشْيُهُمُ،
كَرَوايا الطِّبْعِ هَمَّتْ بالوَحَلْ
وأَوْحَله غيرُه إِذا أَوقعَه فيه. وفي حديث سُراقة: فوَحِل بي فَرَسي وإِنني لَفي جَلَدٍ من الأَرض أَي أَوقعني في الوَحَل؛ يريد كأَنه يسِير بي في طِينٍ وأَنا في صُلْب من الأَرض. وفي حديث أَسْرِ عُقْبة بن أَبي مُعَيْط: فوَحِل به فرسُه في جَدَدٍ من الأَرض، والجَدَدُ: ما استوى من الأَرض. وواحَلَني فوحَلته أَحِلُه: كنتُ أَخْوَضَ للوَحَل منه، وواحَلَه فوَحَلَه. والمَوْحِل: الموضع الذي فيه الوَحَل؛ قال المتنخل الهُذلي: فأَصْبَحَ العِينُ رُكوداً على الـ
أَوْشاذِ أَن يَرْسَخْنَ في المَوْحَلِ
يروى بالفتح والكسر من المصدر والمكان، يقول: وقفتْ بقَرُ الوَحْش على الرَّوابي مَخافة الوَحَل لكثرة الأَمطار. وأَوْحَل فلانٌ فلاناً شرّاً: أَثقله به. ومَوْحَل: موضع
(* قوله «وموحل موضع» كذا في الأصل مضبوطاً) ؛
قال:
من قُلَلِ الشِّحْرِ فجَنْبَيْ مَوْحَل

### Türkçe

**الوَحَل**، harekeli olarak: içinde binek hayvanlarının debelendiği ince çamur;
ve **الوَحْل**, sükûn ile, kötü bir lehçedir; çoğulu **أَوْحالٌ** ve **وُحُولٌ**’dür. Ve **المَوْحَل**
fetha ile mastardır, kesra ile mekândır.

**واسْتَوْحَل** yer: onda **الوَحَل** oldu.

Ve **وَحِل**, kesra ile, **يَوْحَل** **وَحَلاً**, o hâlde o **وَحِلٌ**’dir: **الوَحَل**’e düştü; dedi ki
Lebîd:
فَتَوَلَّوْا فاتِراً مَشْيُهُمُ،
كَرَوايا الطِّبْعِ هَمَّتْ بالوَحَلْ

Ve başkası onu **أَوْحَله**: onu onun içine düşürdüğü zaman. Ve Sürâka hadîsinde: “derken atım beni **فوَحِل** etti
ve şüphesiz ben yerden bir **جَلَدٍ** içindeyim”; yani beni **الوَحَل**’e düşürdü; sanki beni bir çamur içinde yürütüyor
da ben yerin sert bir kısmındayım, demek ister. Ve Ukbe b. Ebî
Muayt’ın esir edilmesi hadîsinde: “derken atı onu yerden bir **جَدَدٍ** içinde **فوَحِل** etti”; ve **الجَدَدُ**: yerin düz olanı. Ve “beni **واحَلَني** etti, ben de onu **فوحَلته** ettim, onu **أَحِلُه**”: **الوَحَل**’e ondan daha çok dalan idim; ve onu **واحَلَه**
etti, derken onu **فوَحَلَه** etti. Ve **المَوْحِل**: içinde **الوَحَل** bulunan yer; dedi ki el-Mütenahhil el-Hüzelî:
فأَصْبَحَ العِينُ رُكوداً على الـ
أَوْشاذِ أَن يَرْسَخْنَ في المَوْحَلِ

Mastardan ve mekândan, fetha ve kesra ile rivayet olunur; der ki: çok yağmurlar sebebiyle **الوَحَل** korkusundan, yaban sığırları
tepelikler üzerinde durdu. Ve falan, falanı bir şer ile **أَوْحَل** etti: onu onunla ağırlaştırdı. Ve **مَوْحَل**: bir yer
(* “وموحل موضع” sözü: asılda böylece harekelenmiş olarak) ؛
dedi:
من قُلَلِ الشِّحْرِ فجَنْبَيْ مَوْحَل
