# وحم — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AD%D9%85/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%88%D8%AD%D9%85/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [وحم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AD%D9%85.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: وحم

| ( *!الوَحَمُ ، محرَّكةً : شدَّةُ شَهْوَةِ الحُبْلى لمَأْكَلٍ ) ، هذا هو الأصل ، ثم استُعْمِل لكل من أفْرَطَتْ شهوتُهُ في شيء ، ( وقد *!وَحِمَتْ ، كَوَرِثَتْ ، ووجِلَتْ ) ، وعلى الأخيرة اقتصر الجوهري ، *!تَوْحَمُ كتَوْجَلُ ، ( والاسم : *!الوِحامُ ، بالكسر ، والفتح ) ، وليس الوِحامُ ، إلا في شهوةِ الحُبْلى خاصَّة ، نقله الجوهري ، ( وهي وَحْمَى ) كَسَكْرَى ، بيِّنَةُ الوِحامِ . ( ج :

*!وِحَامٌ ) ، بِالكَسْرِ ، ( *!وَوَحَامَى ) ، كَسَكَارَى . | ( *!والوَحَمً ، مُحَرَّكَةً أَيْضاً : اسْمٌ لِمَا يُشْتَهَى ) ، قَالَ : | أَزْمَانَ لَيْلَى عَامَ لَيْلَى *!وَحَمِي أَيْ : شَهْوَتِي ، كَمَا يَكُونُ الشَّيْءُ شَهْوَةَ الحُبْلَى ، لاَ تُرِيدُ غَيْرَهُ ، ولاَ تَرْضَى مِنُه بَبَدَلٍ ، فَجَعَلَ شَهْوَةَ لَيْلَى *!وَحَماً ، وأَصْلُ الوَحَم لِلْحُبْلَى . ( و ) الوَحُمُ ، أَيْضاً : ( شَهْوَةُ النِّكَاحِ ) ، وأَنْشَدَ ابن الأَعْرَابِيّ : % ( كَتَمَ الُحبُّ فَأَخْفَاهُ كَمَا % تَكْتُمُ البِكْرُ مِنَ النَّاسِ الوَحَمْ ) % | ( و ) قِيلَ الوَحَمُ : ( الشَّهْوَةُ ، فِي كُلِّ شَيْءٍ ) ، وَقَدْ تَقَدَّمَ أَنَّهُ مُسْتَعارٌ مِنْ وَحَمِ الحُبْلَى . | ( و ) الوَحَمُ : ( حَفِيفُ الطَّيْرِ ) . | ( *!وَالتَّوْحِيمُ : الذَّبْحُ ، وإِطْعَامُ مَا يُشْتَهَى ) ، يُقَالُ : *!وَحَّمَ المَرْأَةَ *!تَوْحِيماً : إِذَا أَطْعَمَهَا مَا تَشْتَهِيهِ ، *!وَوَحَّمَ لَهَا : إِذَا ذَبَحَ لَهَا ، كَمَا فِي الصِّحَاحِ . | ( و ) *!التَّوْحِيمُ : ( أَنْ يَنْطُفَ المَاءُ مِنْ عُودِ النَّوَامِي المَكْسُورَةِ ) ، ونَصُّ المُحْكَمِ : مِنْ عُودِ النَّوَامِي إِذَا كُسِرَ . | ( ويَوْمٌ *!وَحِيمٌ : وَجيمٌ ) أَيْ : حَارٌّ ، عَنْ كُرَاعٍ ، وأَشَارَ إِلَيْهِ الجَوْهَريِ أَيْضاً ، في : ( ( و ج م ) ) . [ ] ومِمَّا يُسْتَدْرَكُ عَلَيه : | قَالَ اللَّيْثُ : الوَحَامُ مِنَ الدَّوَابِّ : أَنْ تَسْتَصْعِبَ عِنْدَ الحَمْلِ ، وَقَدْ وَحِمَتْ ، بِالكَسْرِ ، وأَنْشَدَ : | قَدْ رَابَهُ عِصْيَانُهَا *!وَوِحَامُهَا قَالَ الأَزْهَرِيُّ : وَهذا غَلَظٌ ، وإِنَّما غرَّهُ قَوْلُ لَبِيدٍ ، يَصِفُ عَيْراً وَأُتُنَهُ : | قَدْ رَابَهُ عِصيْتَانُهَا ووحامها

يَظُن أنَّه لماَّ عطف قولَهُ ، *!وَوِحامُها على عِصيانُها ، أنَّهما شيء واحد ، والمعنى في قوله : ووِحَامُها : شهوةُ الأُتُنِ للعَيْر ، أراد أنها تَرمَحُهُ مرة ، وتَسْتعصي عليه مع شهوتِها لضِرابِهِ إياها ، فقد رابهُ ذلك منها ، حين أظهرت شيئين مُتضادين . | *!ووَحَّمَها *!تَوْحيمًا : أزال *!وَحَمَهَا ، كما في الأساس . | وفي المثل - يضرب في الشَّهْوانِ - ( ( *!وَحْمَى ولا حَبَل ) ) أي : أنَّه لا يُذْكرُ له شيء إلا اشْتهاه . وفي الأساس : يُضرَبُ للحريص السَّآّل ، ولا حاجة به ، ويُروى : ( ( وَحْمَى ، فأمَّا حَبَلٌ فلا ) ) ، قال أبو عبيد : يقال ذلك لمن يطلب ما لا حاجة له فيه ، من حِرْصِهِ . | وليلةٌ ذاتُ *!وَحَمٍ ، محركة ، أي : شديدةُ الحرِّ ، كما في الأساس . | *!وَوَحَمَ *!وَحْمَهُ : قَصَدَ قَصْدَهُ ، عن ابن القطَّاع .

### Türkçe

| ( **الوَحَمُ** , harekeli olarak: gebe kadının bir yiyeceğe olan şehvetinin şiddeti ), asıl olan budur; sonra şehveti bir şeyde aşırıya giden herkes için kullanıldı. ( Ve **وَحِمَتْ** , **وَرِثَتْ** gibi, ve **وجِلَتْ** ) ; sonuncusu üzerine Cevherî iktisar etti; **تَوْحَمُ** , **تَوْجَلُ** gibi. ( İsim: **الوِحامُ** , kesre ile, ve fetha ile ); ve **الوِحامُ** ancak gebe kadının şehvetinde özellikle olur; onu Cevherî nakletti. ( Ve o **وَحْمَى**’dır ) **سَكْرَى** gibi; **الوِحامِ**’ı açık (belli) olandır. ( Çoğulu:

**وِحَامٌ** ) kesre ile, ( ve **وَوَحَامَى** ) **سَكَارَى** gibi. | ( **والوَحَمً** , yine harekeli olarak: iştah edilen şeye isimdir ), dedi ki: | “Leylâ’nın zamanları, Leylâ’nın yılı; benim **وَحَمِي**’m” yani: benim şehvetim; tıpkı şeyin gebe kadının şehveti olması gibi; ondan başkasını istemez ve ondan bir bedel ile razı olmaz; böylece Leylâ’nın şehvetini **وَحَماً** yaptı; ve **الوَحَم**’ın aslı gebe kadın içindir. ( Ve ) **الوَحُمُ** , yine: ( nikâh şehveti ); ve İbnü’l-A‘râbî inşâd etti: % ( Aşk onu gizledi de sakladı; tıpkı insanların gözünden bakirenin **الوَحَمْ**’ı saklaması gibi ) % | ( Ve ) denildi ki **الوَحَمُ**: ( şehvet, her şeyde ); ve daha önce geçti ki o, gebe kadının **وَحَمِ**’ından ödünç alınmıştır. | ( Ve ) **الوَحَمُ**: ( kuşun hafifi ). | ( **وَالتَّوْحِيمُ**: boğazlama ve iştah edileni yedirme ); denilir: **وَحَّمَ** kadını **تَوْحِيماً**: ona iştah ettiği şeyi yedirdiği zaman; ve **وَوَحَّمَ** onun için: onun için boğazladığı zaman; **الصِّحَاح**’ta olduğu gibi. | ( Ve ) **التَّوْحِيمُ**: ( kırılmış **النَّوَامِي** çubuğundan suyun damlaması ); ve **المُحْكَم**’ın nassı: **النَّوَامِي** çubuğundan, kırıldığı zaman. | ( Ve bir gün **وَحِيمٌ**: **وَجيمٌ** ) yani: sıcak; Kurâ‘dan; Cevherî de ona işaret etti, ( ( **و ج م** ) )’de. [ ] Ve üzerine istidrâk olunanlardandır: | Leys dedi ki: binek hayvanlarında **الوَحَامُ**: yük (gebelik) sırasında huysuzlaşmasıdır; ve **وَحِمَتْ** (kesre ile); ve inşâd etti: | “Onun isyanı ve **وَوِحَامُهَا** onu kuşkulandırdı.” Ezherî dedi ki: bu bir kabalıktır; onu ancak Lebîd’in sözü aldattı; bir yaban eşeğini ve dişilerini vasfederken: | “Onun isyanları ve **وحامها** onu kuşkulandırdı.”

Zanneder ki, sözünü, **وَوِحامُها**’yı **عِصيانُها** üzerine atfettiği için, ikisinin bir şey olduğunu; hâlbuki onun sözündeki mânâ: **ووِحَامُها**: dişi eşeklerin erkek eşeğe olan şehvetidir; onun bir kere onu tekmelediğini, ve onun kendisini döllemesine olan şehvetiyle beraber ona karşı geldiğini kastetti; böylece ondan bunu kuşkulu buldu; iki zıt şeyi izhar ettiği vakit. | **ووَحَّمَها** **تَوْحيمًا**: onun **وَحَمَهَا**’sını giderdi; **الأساس**’ta olduğu gibi. | Ve meselde – şehvetliye darb olunur – ( ( **وَحْمَى ولا حَبَل** ) ) yani: ona bir şey zikredilmez ki onu iştah etsin. Ve **الأساس**’ta: ihtiyaç olmadığı hâlde, hırslı çok isteyen için darb olunur; ve rivayet olunur: ( ( **وَحْمَى ، فأمَّا حَبَلٌ فلا** ) ); Ebû Ubeyd dedi ki: bu, hırsından dolayı, kendisine ihtiyaç olmayan şeyi isteyen kimse için söylenir. | Ve **وَحَمٍ** sahibi bir gece, harekeli; yani: şiddetli sıcak; **الأساس**’ta olduğu gibi. | **وَوَحَمَ** **وَحْمَهُ**: onun kastını kastetti; İbnü’l-Kattâ‘dan.
