# وخد — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AE%D8%AF/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%88%D8%AE%D8%AF/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [وخد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AE%D8%AF.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: وخد

الوَخْدُ: ضرب من سير الإِبل، وهو سعة الخَطْو في المشي، ومثله الخَدْيُ لغتان. يقال: وخَدَتِ الناقةُ تَخِدُ وخْداً؛ قال النابغة: فَما وَخَدَتْ بِمِثْلِكِ ذاتُ غَرْبٍ،
حَطُوطٌ في الزِّمامِ، ولا لَحُونُ
وأَنشد أَبو عبيدة في الناقة:
وَخُود من اللاَّئي تَسَمَّعْنَ، بالضُّحَى،
قَرِيضَ الرُّدافَى بالغِناءِ المُهَوِّدِ
ووخَدَ البعير يَخِدُ وَخْداً وَوَخَداناً: أَسْرَعَ ووَسَّع الخَطْو؛ وقيل: رمى بقوائمه كمشي النعام؛ وبعير واخِدٌ ووخّاد وظليم وَخّاد. ووَخْدُ الفرسِ: ضرْبٌ من سيره؛ حكاه كراع ولم يَحُدَّه. وفي حديث وفاة أَبي ذر: رأَى قوماً تَخِدُ بهم رَواحِلُهم؛ الوَخْدُ ضرب من سير الإِبل سريع. وفي حديث خيبر ذكر وخْدةَ، هو بفتح الواو وسكون الخاء: قرية من قرى خَيْبَر الحَصِينة بها نخل.

### Türkçe

**الوَخْدُ**: develerin yürüyüşünden bir türdür; o, yürüyüşte adımın geniş olmasıdır; bunun benzeri **الخَدْيُ** iki lehçedir. Denir ki: dişi deve **وخَدَتِ**; **تَخِدُ**; **وخْداً**; en-Nâbiğa dedi ki:

Fema **وَخَدَتْ** bi-mithlike zâtu gharbin,
hatûtun fi’z-zimâmi, ve lâ lahûn(u)

Ebû Ubeyde dişi deve hakkında inşâd etti:

**وَخُود** mine’l-lâ’î tesemma‘ne, bi’d-duhâ,
qarîda’r-rudâfâ bi’l-ghinâ’i’l-muhevvidi

Ve deve **وخَدَ**; **يَخِدُ**; **وَخْداً** ve **وَوَخَداناً**: hızlandı ve adımı genişletti;
ve denildi ki: ayaklarıyla devekuşunun yürüyüşü gibi attı; ve **بعير واخِدٌ** ve **وخّاد** ve **ظليم وَخّاد**.
Ve atın **وَخْدُ**’u: onun yürüyüşünden bir türdür; bunu Kurâ‘ rivayet etti ve onu sınırlandırmadı. Ebû Zer’in vefatı hadîsinde: bir kavim gördü ki binekleri onları **تَخِدُ**; **الوَخْدُ** develerin yürüyüşünden hızlı bir türdür.
Hayber hadîsinde **وخْدةَ** zikredildi; o, vâvın fethası ve hâ’nın sükûnu iledir: Hayber’in sağlam köylerinden bir köydür; onda hurmalık vardır.
