# وخش (و-خ-ش) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AE%D8%B4
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%88%D8%AE%D8%B4

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: و - خ - ش
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 10 sözlük

## Sözlükler (10)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AE%D8%B4/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الخاء والشين وو ا ي ء معهما
و خ ش، و ش خ، خ ي ش، خ و ش، خ ش ي، ش ي خ مستعملات وخش: الوَخْش: رذالةُ الناس وصغارُهم. الواحدُ والجميعُ والإناثُ سواء.
وربما جُمِعَ وِخاشاً في اضطِرار الكلام، وربما أدخل فيه النون كما يدخل في الإسم فيقال "زيدن" ولم يجعل غير النون، قال:
جارية ليست من الوَخْشَنِّ
والنَون صلةٌ للروي.
ويجمع على أوخاش.
وشخ: الوَشْخُ: الرديء الضعيف، وتزداد النون فيه أيضا.
خيش: الخَيْشُ: ثيابٌ من مشاقةِ الكتان، في نسجها رقةٌ، تتخذ من اصلب العصب، وفيه خُيُوشةٌ شَديدةٌ أي رقةٌ، ويجمع فيقال: أخياشٌ، قال:
وأبصرتُ سلمى بين بردَي مراجلٍ		وأخياش عَصْبٍ من مُهَلْهَلَةِ اليمنْ
خوش: رجل مُتَخَوِّشٌ أي مَهزولٌ.
خشي: الخَشْيَةُ: الخوف، والفعل: خَشِيَ يَخْشَى. ويقال: وهذا المكان أخْشَى من ذاك، قال العجَاج:
قطعت أخْشاهُ إذا ما احْجَبا
أي: أفزعه.
شيخ: رجل شَيْخٌ بين الشَّيْخُوخَةِ، ويجمع على شُيْوخٍ ومَشْيَخةٍ وَمَشْيُوخاءَ رواية على غير قياس وقد شاخَ يَشيخُ شَيْخوخَة.
والشَّيْخَةُ: المرأةُ، قال:
وتضحكُ مِنّي شَيْخةٌ عَبْشَمِـيَّةٌ		كأن لم تَرَى قبلي أسيراً يمانيا

##### Türkçe

باب **الخاء** و**الشين** و**و** **ا** **ي** **ء** onlarla birlikte

**و خ ش**، **و ش خ**، **خ ي ش**، **خ و ش**، **خ ش ي**، **ش ي خ** kullanımdadırlar. **وخش**: **الوَخْش**: insanların rezilleri ve küçükleridir. Tekil, çoğul ve dişiler eşittir.

Bazen sözün zorlamasında **وِخاشاً** olarak cem‘ edilir; bazen de isme sokulduğu gibi ona **النون** dâhil edilir de “زيدن” denir; **النون**’dan başkasını yapmadı, dedi ki:
Bir câriye ki **الوَخْشَنِّ**’den değildir
ve **النَون** kafiye için bir ektir.

**أوخاش** üzerine cem‘ edilir.

**وشخ**: **الوَشْخ**: kötü, zayıf; onda da **النون** artırılır.

**خيش**: **الخَيْش**: ketenin artıklarından (kırpıntılarından) elbiseler; dokumasında incelik vardır; en sert sinirden yapılır; onda şiddetli bir **خُيُوشةٌ** vardır, yani incelik; cem‘ edilir de **أخياشٌ** denir; dedi ki:
Ve Selmâ’yı kazanların iki hırkası arasında gördüm		ve Yemen’in gevşeğinden (seyrek dokumasından) sinirden **أخياش**(lar)

**خوش**: **مُتَخَوِّشٌ** bir adam, yani zayıflamış.

**خشي**: **الخَشْيَةُ**: korku; fiil: **خَشِيَ يَخْشَى**. Ve denir ki: Bu yer şundan daha **أخْشَى**’dır; **العجَاج** dedi ki:
Örtündükleri vakit onun **أخْشاهُ**’unu kestim
yani: onu korkuttu.

**شيخ**: **شَيْخٌ** bir adam, **الشَّيْخُوخَةِ** arasında; **شُيْوخٍ** ve **مَشْيَخةٍ** ve kıyasa aykırı bir rivayet olarak **مَشْيُوخاءَ** üzerine cem‘ edilir; ve **شاخَ يَشيخُ شَيْخوخَة** ile yaşlandı.

**الشَّيْخَةُ**: kadın; dedi ki:
Benden güler **شَيْخةٌ** **عَبْشَمِـيَّةٌ**		sanki benden önce Yemenli bir esir görmemiş gibi

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AE%D8%B4/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

يقال: ذاك من وَخْشِ الناس، أي من رُذالهم. وجاءني أوْخاشٌ من الناس، أي من سُقَّاطهم. وقد وَخُشَ الشيء بالضم وُخوشَةً ووَخاشَةً، أي صار ردِيًّا. وأوْخَشَ القومُ، أي رَدُّوا السهامَ في الرِبابة مرَّةً بعد أخرى، كأنَّهم صاروا إلى الوَخاشَةِ والرذالةِ. وأنشد أبو الجرَّاح بيزيد بن الطَثْريَّة:
وألقَيْتُ سهمي وَسْطَهم حين أوْخَشوا		فما صار لي في القِسْمِ إلا يًمينُهـا

##### Türkçe

Denilir: Bu, insanların **وَخْشِ**’indendir; yani onların rezillerindendir. Bana insanlardan **أوْخاشٌ** geldi; yani onların düşkünlerindendir. Şey **وَخُشَ** (ötre ile) **وُخوشَةً** ve **وَخاشَةً** (oldu); yani kötü oldu. Kavim **أوْخَشَ**; yani okları **الرِبابة**’da bir defadan sonra bir defa daha geri çevirdiler; sanki **الوَخاشَةِ** ve rezilliğe dönmüş oldular. Ebû’l-Cerrâh, Yezîd b. **الطَثْريَّة**’den inşâd etti:
Ve okumu onların ortasına attım, **أوْخَشوا** oldukları vakit		böylece benim için payda onun sağından başka bir şey olmadı

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AE%D8%B4/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

باب الخاء والشين
خشى ، وخش ، خيش ، خاش ، شاخ ، خشا : مستعملة .
خشى : قال الليثُ : الْخَشْيَةُ : الْخَوْف ،
والفِعْلُ خَشِيَ يَخْشَى .
ويقال : هذا المكانُ أَخْشَى من ذلك
المكانِ .
وقال العَجَّاجَ :
قَطَعْتُ أَخْشَاهُ إذا ما أَحْجَبَا
وقال الفرَّاءُ _ في قول الله جلّ وعزّ :
) فخشينا أن يرهقهما طغيانا وكفرا (
[ الكهف : 80 ] .
قال : ( فخشينا ( _ أيْ : فَعَلِمْنَا .
وقال الزّجَّاجُ : ( فخشينا ( : مِن كلام
الْخَضِرِ .
والدَّليل على أنه للخضر ؛ قوله عزّ وجلّ :
) فأردنا أن يبدلهما ربهما ( [ الكهف : 81 ] .
قال : وجائزٌ أنْ يكونَ ) فخشينا ( : عن الله
جلّ وعزّ لأنّ الخَشيةَ من الله تعالى معناها :
الكراهة ، ومعناها من الآدَمِيِّين : الخوف .
وخش : قال الليث : الْوَخْشُ من الناس :
رُذَالَتهُم ، وصِغَارُهمْ .
اسمٌ يقعُ على الواحد والجميعِ والإناث .
رجل وَخْشٌ ، وامرأةٌ وَخْشٌ ، وقومٌ
وَخْشٌ .
وربَّما جُمعَ أَوْخَاشاً . ورُبّما أُدْخلَ فيه
النون .
وأنشد :
جَارِيَةٌ لَيْسَتْ مِنَ الوَخْشَنِّ
النونُ صِلَة لِلرَّوِيِّ .
وأنشد أبو عُبَيْدٍ في ( الإِيخَاشِ ) ( :
وأَلْقَيْتُ سَهْمِي وَسْطَهُمْ حِينَ أَوْخَشُوا
فَمَا صَارَ لي في القَسْمِ إلاَّ ثَمِينُهَا
قال : ) ( أَوْخَشُوا ) ( : خلطوا . وقال النَّابغة :
أَبَوْا أن يُقِيموا للرِّماح وَوَخَّشَتْ
شَغَارِ وَأَعْطَوْا مُنْيَةً كُلَّ ذِي ذَحْلٍ
قال شَمِرٌ _ في قوله : ) ( وَخَّشَتْ ) ( _ : ألْقَتْ
بأَيْدِيها ، وأطاعتْ .
خيش : قال الليث : الخيشُ : ثيابٌ في نَسْجِها
رِقَّةٌ ، وخيوطها غِلاَظٌ . تُتَّخَذ من مُشَاقَةِ
الكَتَّانِ . وأنشد :
وَأَبصَرْتُ سَلْمَى بَيْنَ بُرْدَي مَرَاجِلٍ
وَأَخيَاشِ عَصْبٍ مِنْ مُهَلْهَلَةِ الْيَمَنْ
ويقال : فيه خيُوشَةٌ _ أي : رِقَّةٌ .
خوش : قال الليث : رجل مَتَخَوِّش _ أي :
مَهْزُولٌ .
وقال أبو عبيد : قال الفراء : الْخَوْشَانِ .
الْخَاصِرَتَانِ . . من الإنْسَان وغيره .
وقال أبوالهيثم : أَحْسَبُهمَا ) ( الْحَوْشَانِ ) ( _
بالحاء .
قلتُ : والصواب ما رَوَى أبو عُبْيدٍ عن
الفرَّاء .
ورَوَى أبو العباس _ عن ابن الأعرابي ،
وعن عَمْرٍ و _ عن أبيه _ أنهما قالا :
الْخَوْشُ : الخَاصِرَةُ .
قلتُ : _ وهو عندي _ : مأخوذ من
) ( التَّخْوِيشِ ) ( وهو التَّنْقِيصُ .
قال رُؤْبة :
يَا عَجَباً وَالدَّهْرُ ذُو تَخْوِيش
أي : ذو تنقيص للأشياء .
ويقال : خَوَّشَهُ حَقَّه _ إذا نَقَصَه .
وقال ابن شُمَيْل : خَاشَ الرجُلُ جارِيَتَه
بِأيْرِهِ : قال : والخَوْشُ : كالطَّعْنِ .
وَكذلك : جَافَهَا بِه يَجُوفُها ، وكَامَهَا
ونَشَغَها ورَفَغها .
وقال الرَّاعِي _ يصف ثَوْراً يَحْفِرُ كِناساً
ويُجَافِي صَدْرَه عن عروقِ الأَرْطَى . فقال :
يُخَاوِشُ الْبَرْكَ عَن عِرْقٍ أَضَرَّ بِهِ
تَجَافِياً كَتَجَافِي الْقَرْم ذِي السَّرَرِ
أي : يرفع صدْرَه عن عِرْقِ الأَرْطَى .
وقال ابن الأعرابيِّ : يقال لِقُماشِ البيت
وسَقَطِ مَتَاعِه : خَاشِ مَاشِ .
وأنشد أبُو زَيْدٍ :
صَبَحْنَ أَثْمَادَ بَنِي مِنْقَاشِ
خُوصَ الْعُيُونِ يُبَّسَ الْمُشَاشِ
يَحْمِلْنَ صِبْيَاناً وَخَاشِ مَاشِ
قال : سَمِعَ فارسيَّتَه فأعْرَبَها .
شيخ : يقال : شاخَ الرجلُ يَشِيخُ شُيُوخَةً ، فهو
شَيْخٌ .
وجَمْعه : شُيُوخٌ ، وأَشْيَاخٌ ، ومَشْيَخَةٌ ،
وشِيخَانٌ ومَشْيُوخَاء .
ويقال للعَجُوزِ : شَيْخَةٌ .
والعرب تقول لِزَوْجِ المرأَة _ وإن كان
شابّاً _ : هو شَيْخُهَا . . ولامرأة الرجُل _
وإن كانت شابَّةً _ : هي عَجُوزُه .
ويقال : قد شَيَّخَ الشَّيْخُ تَشْيِيخاً _ إذا كَبِر .
والْمَشَايخُ : جمعُ مَشْيَخَةٍ .
أبو عبيدٍ : عن أبي زيدٍ _ : شَيَّخْتُ
بالرَّجُل ، تَشْييخاً . وسمَّعْتُ به تَسْمِيعاً ،
وندَّدْتُ به تَنْدِيداً _ إذا فَضَحْتَهُ .
وقال أبو زيد أيضاً : ومن الأشجار :
الشَّيْخُ .
وهي شجرَةٌ يقال لها : شجَرَةُ الشُّيُوخ ،
وثمَرَتها جِرْوٌ . . كَجِرْوِ ) ( الْخِرِّيع ) ( . وهي
شجرة الْعُصْفُرِ . . مَنْبِتُها الرِّياضُ والقُرْيَانُ .
وتُجْمع الْمَشْيَخَةُ : مَشَايخَ _ أيضاً .
خشا : أبو العبِّاسِ _ عن ابْنِ الأعرابيِّ _ قال :
الْخَشا : الزَّرْعُ الأسْوَدُ _ من الْبَرْدِ _
والشَّخَا : السَّبَخَةُ .
أبو عبيد _ عن الأمَوِيِّ _ قال : الْخَشْوُ :
الْحَشَفُ من التَّمْرِ .
وقد خَشَتِ النَّخلَةُ تَخْشُوُ خَشْواً .

##### Türkçe

باب **الخاء** ve **الشين**
**خشى** , ve **خش** , **خيش** , **خاش** , **شاخ** , **خشا** : kullanımdadır.
**خشى** : Leys dedi: **الْخَشْيَةُ** : korku,
ve fiil **خَشِيَ يَخْشَى**.
Ve denilir: bu yer, o yerden daha **أَخْشَى**’dır.
Ve el-‘Accâc dedi:
قَطَعْتُ أَخْشَاهُ إذا ما أَحْجَبَا
Ve el-Ferrâ’ dedi _ Allah جلّ وعزّ’ün sözü hakkında:
) فخشينا أن يرهقهما طغيانا وكفرا (
[ el-Kehf : 80 ] .
Dedi: ) **فخشينا** ( _ yani: bildik.
Ve ez-Zeccâc dedi: ) **فخشينا** ( : **الْخَضِرِ**’in sözündendir.
Ve onun Hızır’a ait olduğuna delil; O’nun عزّ وجلّ sözü:
) فأردنا أن يبدلهما ربهما ( [ el-Kehf : 81 ] .
Dedi: ve caizdir ki ) **فخشينا** ( : Allah جلّ وعزّ’den (olsun); çünkü Allah تعالى’dan **الخَشية**’nin manası: hoşlanmama; Âdemoğullarından manası: korkudur.

**وخش** : Leys dedi: insanlardan **الْوَخْشُ**: onların rezilleri ve küçükleridir.
Tekile, çoğula ve dişilere düşen bir isimdir.
**وَخْشٌ** bir adam, **وَخْشٌ** bir kadın, **وَخْشٌ** bir kavim.
Ve bazen **أَوْخَاشاً** olarak çoğul yapılır. Ve bazen ona **النون** dâhil edilir.
Ve inşad etti:
جَارِيَةٌ لَيْسَتْ مِنَ الوَخْشَنِّ
**النون** kafiye harfi için bir ektir.
Ve Ebû ‘Ubeyd, ) **الإِيخَاشِ** ( hakkında inşad etti:
وأَلْقَيْتُ سَهْمِي وَسْطَهُمْ حِينَ أَوْخَشُوا
فَمَا صَارَ لي في القَسْمِ إلاَّ ثَمِينُهَا
Dedi: ) **أَوْخَشُوا** ( : karıştırdılar. Ve en-Nâbiga dedi:
أَبَوْا أن يُقِيموا للرِّماح وَوَخَّشَتْ
شَغَارِ وَأَعْطَوْا مُنْيَةً كُلَّ ذِي ذَحْلٍ
Şemir dedi _ onun sözü hakkında: ) **وَخَّشَتْ** ( _ : elleriyle bıraktı ve itaat etti.

**خيش** : Leys dedi: **الخيشُ**: dokumasında incelik olan elbiseler; iplikleri kalındır. Ketenin artıklarından yapılır. Ve inşad etti:
وَأَبصَرْتُ سَلْمَى بَيْنَ بُرْدَي مَرَاجِلٍ
وَأَخيَاشِ عَصْبٍ مِنْ مُهَلْهَلَةِ الْيَمَنْ
Ve denilir: onda **خيُوشَةٌ** vardır _ yani: incelik.

**خوش** : Leys dedi: **مَتَخَوِّش** bir adam _ yani: zayıf.
Ve Ebû ‘Ubeyd dedi: el-Ferrâ’ dedi: **الْخَوْشَانِ**: iki böğür. İnsandan ve başkasından.
Ve Ebû’l-Heysem dedi: ikisinin ) **الْحَوْشَانِ** ( olduğunu sanıyorum _ **الحاء** ile.
Dedim: doğru olan, Ebû ‘Ubeyd’in el-Ferrâ’dan rivayet ettiğidir.
Ve Ebû’l-‘Abbâs, İbnü’l-A‘râbî’den, ve ‘Amr’dan ve _ babasından _ rivayet etti: ikisi dedi ki: **الْخَوْشُ**: böğürdür.
Dedim: _ ve o benim yanımda _ : ) **التَّخْوِيشِ** (’ten alınmıştır; o da eksiltmedir.
Ru’be dedi:
يَا عَجَباً وَالدَّهْرُ ذُو تَخْوِيش
Yani: şeyler için eksiltme sahibi.
Ve denilir: **خَوَّشَهُ حَقَّه** _ onu eksilttiği zaman.
Ve İbn Şümeyl dedi: adam, cariyesini **خَاشَ** etti, onun aletiyle: dedi: ve **الخَوْشُ**: saplama gibidir.
Ve aynı şekilde: onunla ondan uzaklaştırdı, onu uzaklaştırır; ve onu **كَامَهَا** etti, ve onu **نَشَغَها** etti ve onu **رَفَغها** etti.
Ve er-Râ‘î _ bir boğayı, bir in kazarken ve göğsünü **الأَرْطَى**’nın köklerinden uzaklaştırırken vasfederek _ dedi:
يُخَاوِشُ الْبَرْكَ عَن عِرْقٍ أَضَرَّ بِهِ
تَجَافِياً كَتَجَافِي الْقَرْم ذِي السَّرَرِ
Yani: göğsünü **الأَرْطَى**’nın kökünden kaldırır.
Ve İbnü’l-A‘râbî dedi: evin döküntüsüne ve eşyasının düşüğüne: **خَاشِ مَاشِ** denilir.
Ve Ebû Zeyd inşad etti:
صَبَحْنَ أَثْمَادَ بَنِي مِنْقَاشِ
خُوصَ الْعُيُونِ يُبَّسَ الْمُشَاشِ
يَحْمِلْنَ صِبْيَاناً وَخَاشِ مَاشِ
Dedi: onun Farsçasını işitti de onu Arapçalaştırdı.

**شيخ** : denilir: adam **شاخَ** eder, **يَشِيخُ** eder, **شُيُوخَةً** (olarak); o halde o **شَيْخٌ**’tur.
Ve onun çoğulu: **شُيُوخٌ** , **أَشْيَاخٌ** , **مَشْيَخَةٌ** , **شِيخَانٌ** ve **مَشْيُوخَاء**.
Ve yaşlı kadına: **شَيْخَةٌ** denilir.
Ve Araplar, kadının kocasına _ genç olsa bile _ : o onun **شَيْخُهَا**’sıdır derler. Ve adamın karısına _ genç olsa bile _ : o onun **عَجُوزُه**’udur (derler).
Ve denilir: **شَيَّخَ الشَّيْخُ تَشْيِيخاً** _ büyüdüğü zaman.
Ve **الْمَشَايخُ**: **مَشْيَخَةٍ**’nin çoğuludur.
Ebû ‘Ubeyd: Ebû Zeyd’den _ : adam hakkında **شَيَّخْتُ** ettim, **تَشْييخاً**; ve onunla **سمَّعْتُ** ettim, **تَسْمِيعاً**; ve onunla **ندَّدْتُ** ettim, **تَنْدِيداً** _ onu rezil ettiğim zaman.
Ve Ebû Zeyd ayrıca dedi: ağaçlardan: **الشَّيْخُ**.
Ve o, kendisine: **شجَرَةُ الشُّيُوخ** denilen bir ağaçtır; meyvesi **جِرْوٌ**dur.. ) **الْخِرِّيع** (’in **جِرْوِ**’u gibi. Ve o, **شجرة الْعُصْفُرِ**’dur.. bitiş yeri: çayırlar ve köylerdir.
Ve **الْمَشْيَخَةُ** da **مَشَايخَ** olarak toplanır _ ayrıca.

**خشا** : Ebû’l-‘Abbâs _ İbnü’l-A‘râbî’den _ dedi: **الْخَشا**: **الْبَرْدِ**’den (olan) siyah ekindir; ve **الشَّخَا**: tuzlu bataklıktır.
Ebû ‘Ubeyd _ el-Emevî’den _ dedi: **الْخَشْوُ**: hurmadan **الْحَشَفُ**tur.
Ve hurma ağacı **خَشَتِ** eder, **تَخْشُوُ** eder, **خَشْواً** (olarak).

### [Mekâyîsü'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AE%D8%B4/sozluk/mekayis.md) — İbn Fâris · 11. yy

(باب الواو والخاء وما يثلثهما)
(وخد) الواو والخاء والدال: كلمةٌ واحدة. يقال وخدت النّاقة تَخِدُ وَخَدَاناً، وهو سَعَة الخطْو.‏
(وخز) الواو والخاء والزاء: كلمةٌ واحدة، هي الوَخْز: الطَّعن بالرمح وغيره، ولا يكون نافذاً.‏
(وخش) الواو والخاء والشين: كلمةٌ واحدة هي الوَخْش: الدُّنَاةُ من الرِّجال والأخلاطُ. ويقال: أوْخَشُوا الشَّيء: خَلَطوه. قال:‏
* وألقيتُ سهمي بينهم حينَ أوْخَشُوا(1) *‏
قال أبو بكر(2): الوَخْش: الرديُّ من كلِّ شيء.‏
(وخض) الواو والخاء والضاد: كلمةٌ، وهي الطَّعن غير جائف. ووخَضَه بالرُّمح.‏
(وخط) الواو والخاء والطاء: كلمتان: إحداهما وَخَطَ الشَّيْبُ في* رأسه(3). والأخرى: الوخْط: الطَّعن. ووَخَطه بالسَّيف: تناوَلَه مِن بعيد. وذكروا كلمة ثالثة، قالوا: مرَّ يَخِطُ، وهو(4) مَشْيٌ فوق العَنَق.‏
(وخف) الواو والخاء والفاء: كلمةٌ، هي الوَخيف. ضَرْبُك الخَِطْميَّ في الطَّسْت، تُوخِفُه ليختلط.‏
(وخم) الواو والخاء والميم: كلمةٌ واحدة، هي الوَخِْم: الوَبِيُّ من الشَّيء. واستوخَمْتُ البِلادَ، وبلادٌ وَخِْمَةٌ ووخيمة: لا تَوافِق ساكنَها. ورجل وَخِْم ووخيم: ثَقيل. والتُّخَمة من هذا، والتاء في الأصل واو.‏
(وخي) الواو والخاء والحرف المعتلّ: كلمةٌ تدلُّ على سَيْرٍ وقصد. يقال: وخَت النّاقة تَخِي وَخْياً. قال:‏
* يَتْبَعْنَ وَخْيَ عَيْهَلٍ نِيافِ(5) *‏
وهذا وَخْيُ فُلانٍ، أي سَمْتُه. وما أدرِي أيْنَ وخى، أي توجَّهَ(6).‏
--------------ــ
(1) ليزيد بن الطثرية في اللسان (وخش، ثمن) والمخصص (17: 130). وعجزه:‏
* فما صار لي في القسم إلا ثمينها *‏
(2) في الجمهرة (2: 225).‏
(3) في الأصل: " الشيء" صوابه في المجمل.‏
(4) في الأصل: "وهى".‏
(5) أنشده في المجمل واللسان (وخي).‏
(6) في الأصل: "وجه"، صوابه في المجمل واللسان.‏

ـ

##### Türkçe

(**باب الواو والخاء وما يثلثهما**)

(**وخد**) **الواو والخاء والدال**: tek bir kelimedir. Denir ki: **وخدت النّاقة تَخِدُ وَخَدَاناً**; bu, adımın genişliği(= adım aralığının geniş olması)dır.

(**وخز**) **الواو والخاء والزاء**: tek bir kelimedir; o, **الوَخْز**’dir: mızrak ve başkasıyla saplama; delip geçen olmaz.

(**وخش**) **الواو والخاء والشين**: tek bir kelimedir; o, **الوَخْش**’tir: erkeklerden aşağı(= değersiz) olanlar ve karışıklar. Ve denir ki: **أوْخَشُوا الشَّيء**: onu karıştırdılar. Dedi ki:
* **وألقيتُ سهمي بينهم حينَ أوْخَشُوا(1)** *

Ebû Bekir(2) dedi: **الوَخْش**: her şeyin kötüsü(= düşük/adi olanı).

(**وخض**) **الواو والخاء والضاد**: bir kelimedir; o, yarıp içeri geçmeyen saplamadır. Ve onu mızrakla sapladı: **ووخَضَه بالرُّمح**.

(**وخط**) **الواو والخاء والطاء**: iki kelimedir: birincisi: **وَخَطَ الشَّيْبُ في رأسه(3)**. Diğeri: **الوخْط**: saplama. Ve onu kılıçla **وَخَطه بالسَّيف**: onu uzaktan aldı(= uzaktan vurdu/erişti). Üçüncü bir kelime zikrettiler; dediler ki: **مرَّ يَخِطُ**; bu(4), boynun üstünde bir yürüyüştür.

(**وخف**) **الواو والخاء والفاء**: bir kelimedir; o, **الوَخيف**’tir: **الخَِطْميَّ**yi leğende dövmen; onu **تُوخِفُه** ki karışsın.

(**وخم**) **الواو والخاء والميم**: tek bir kelimedir; o, **الوَخِْم**’dir: şeyden vebalı(= ağır, sağlığa dokunan) olan. Ve beldeleri **استوخَمْتُ البِلادَ**; ve **بلادٌ وَخِْمَةٌ ووخيمة**: oturanına uygun düşmez. Ve **رجل وَخِْم ووخيم**: ağır(= sıkıcı/katlanılmaz). Ve **التُّخَمة** bundandır; ve **التاء** aslında **واو**dur.

(**وخي**) **الواو والخاء والحرف المعتلّ**: yürüyüşe ve kasda delâlet eden bir kelimedir. Denir ki: **وخَت النّاقة تَخِي وَخْياً**. Dedi ki:
* **يَتْبَعْنَ وَخْيَ عَيْهَلٍ نِيافِ(5)** *

Ve bu, falanın **وَخْيُ**’idir; yani onun yönelişi(= hâli/tavrı). Ve bilmem o nereye **وخى**; yani yöneldi(6).

--------------ــ
(1) Lisân’da (**وخش**، **ثمن**) ve el-Muḫaṣṣaṣ’ta (17: 130) Yezîd b. et-Ṭaṯriyye’nindir. Ve onun ikinci mısraı:
* **فما صار لي في القسم إلا ثمينها** *

(2) el-Cemhere’de (2: 225).

(3) Asılda: “**الشيء**”; doğrusu el-Mucmel’dedir.

(4) Asılda: “**وهى**”.

(5) el-Mucmel’de ve Lisân’da (**وخي**) onu şâhid olarak okuttu.

(6) Asılda: “**وجه**”; doğrusu el-Mucmel’de ve Lisân’dadır.

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AE%D8%B4/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

و خ ش
هو من الأوباش والأوخاش ومن الوخش‏.‏
ورجل وخش‏:‏ رذل‏.‏

##### Türkçe

و خ ش
O, **الأوباش**’tandır ve **الأوخاش**’tandır ve **الوخش**’tandır.‏
**ورجل وخش**:‏ rezil (aşağılık)‏.‏

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AE%D8%B4/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الوَخْشُ: رذالةُ الناس وصغارهم وغيرهم، يكون للواحد والاثنين والجمع والمؤنث بلفظ واحد. ويقال: ذلك من وَخْشِ الناس أَي من رُذالِهم. وجاءني أَوْخاشٌ من الناس اي سُقاطُهم؛ ورجل وَخْشٌ وامرأَة وَخْش وقَوم وَخْش، وربما جُمِع أَوْخاشاً، وربما أُدخِل فيه النون؛ وأَنشد لدَهْلَبِ ابن قريع:
جارية ليسَتْ من الوَخْشَنِّ،
كأَن مَجْرَى دَمْعِها المُسْتَنِّ
قُطُنَّةٌ من أَجْوَدِ القُطُنِّ
أَراد الوَخْشَ فزاد فيه نوناً ثقيلة. وفي التهذيب: النون صلة الروي، قال ابن سيده: وربما جاء مؤنثه بالهاء؛ أَنشد ابن الأَعرابي: وقد لَفَّفَا خَشْناءَ، لَيستْ بِوَخْشةٍ،
تُوارِي سَماءَ البيتِ مُشرفة القُتْر
يعني بالخَشْناء جُلَّة التمر، وجمعُ الوَخْشةِ وِخاشٌ. ووخُشَ الشيءُ، بالضم، وَخاشَةً ووُخُوشةً ووُخوشاً: رَذُلَ وصار رَدِيئاً؛ قال الكميت: تَلْقَى الندَى ومَخْلَداً حَلِيفين،
ليسا من الوَكْسِ ولا بوخْشَين
وفي حديث ابن عباس: وإِنّ قَرْنَ الكَبْشِ مُعَلَّقٌ في الكَعْبة قد وَخُشَ وفي رواية: إنّ رَأْسِه مُعلَّق بقَرْنيه في الكعبة، وَخُشَ أَي يَبِس وتَضاءَل. وأَوْخَشَ القومُ أَي رَدُّوا السِّهام في الرِّبابةِ مرةً بعد أُخرى كأَنهم صاروا إِلى الوَخاشةِ والرَّذالةِ؛ وأَنشد أَبو عبيد في الإِيخاشِ ليزيدَ بن الطَثَرِيّة وهي أُمه واسم أَبيه سلمة: أَرَى سبعةً يَسْعَوْنَ للوَصْل، كلّهم
له عند رَيّا دِينةٌ يَسْتَدِينُها
وأَلقَيتُ سَهمي وَسْطهم حين أَوخَشوا،
فما صارَ لي في القَسْمِ إِلا ثَمِينُها
قال: أَوْخَشُوا خَلطُوا. وقوله فما صارَ لي في القَسْم إِلا ثمِينُها أَي كنتُ ثامنَ ثمانية ممن يَسْتَدِينها؛ وقال النابغة:
أَبَوْا أَن يُقِيمُوا للرماح، ووَخَّشَتْ
شَغارِ، وأَعْطَوْا مُنيةً كلَّ ذي ذَحْل
قال شمر: وخَّشَتْ أَلقَتْ بأَيديها وأَطاعت.

##### Türkçe

**الوَخْشُ**: insanların aşağı tabakası ve küçükleri ve başkaları; tek, iki, çoğul ve müennes için tek bir lafızla olur. Ve denilir: bu, insanların **وَخْشِ**’indendir; yani onların **رُذالِ**’indendir. Ve bana insanlardan **أَوْخاشٌ** geldi, yani onların düşkünleri; ve bir adam **وَخْشٌ**, bir kadın **وَخْش** ve bir kavim **وَخْش**; bazen **أَوْخاشاً** olarak cem‘ edilir, bazen de ona **النون** dâhil edilir; ve Dehleb b. Kuray‘ için inşad etti:

Bir câriye ki **الوَخْشَنِّ**’den değildir,
Sanki onun **المُسْتَنِّ** gözyaşının akış yeri
**القُطُنِّ**’ün en iyisinden bir pamuktur.

**الوَخْشَ**’ı kastetti de ona ağır bir **نوناً** ziyade etti. Ve **التهذيب**’de: **النون** kafiye harfinin ilâvesidir. İbn Sîde dedi: bazen müennesi **الهاء** ile gelir; İbnü’l-A‘râbî inşad etti:

Ve ikisi bir **خَشْناءَ**’yı sarıp sarmaladılar; **وَخْشةٍ** değildir,
Evin göğünü örter, **القُتْر**’ün yüksek olanı.

**الخَشْناء** ile hurmanın küfesini kasteder; **الوَخْشةِ**’nin cem‘i **وِخاشٌ**’dır. Ve şey **وخُشَ** olur—zamm ile—**وَخاشَةً** ve **وُخُوشةً** ve **وُخوشاً**: aşağılaştı ve kötü oldu; Kumeyt dedi:

Cömertliği ve **مَخْلَداً**’yı iki yoldaş olarak bulursun,
Ne **الوَكْسِ**’dendirler ne de **بوخْشَين**.

İbn Abbâs hadîsinde: ve muhakkak koçun boynuzu Kâbe’de asılıdır; **وَخُشَ**. Bir rivayette: muhakkak onun başı Kâbe’de iki boynuzuyla asılıdır; **وَخُشَ** yani kurudu ve küçüldü. Ve kavim **أَوْخَشَ** etti; yani okları **الرِّبابةِ**’de bir defadan sonra bir defa geri çevirdiler; sanki **الوَخاشةِ**’ye ve aşağılığa dönmüş oldular. Ve Ebû Ubeyd, Yezîd b. et-Tathariyye için—o onun annesidir ve babasının adı Seleme’dir—**الإِيخاشِ** hakkında inşad etti:

Yedi kişinin **الوَصْل** için koştuğunu görüyorum; hepsinin
Reyyâ yanında bir borcu vardır, onu borçlanır.
Ve ben okumu onların ortasına attım, **أَوخَشوا** oldukları vakit,
Bölüşümde bana onun sekizde birinden başka bir şey olmadı.

Dedi: **أَوْخَشُوا** karıştırdılar. Ve onun sözü “bölüşümde bana onun sekizde birinden başka bir şey olmadı” yani onu borçlananlardan sekiz kişinin sekizincisi idim. Nâbiga dedi:

Mızraklara karşı durmayı reddettiler; ve **وَخَّشَتْ**
**شَغارِ**; ve her kin sahibine bir ölüm verdiler.

Şemmer dedi: **وخَّشَتْ** elleriyle bıraktı ve itaat etti.

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AE%D8%B4/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* و خ ش * يقال هو من * وَخْش * الناس أي من رُذالهم وجاءني * أَوْخَاشٌ * من الناس أي سُقاطُهم وقد * وَخُشَ * الشيء من باب سهُل وظرُف أي صار الشيء رديئا

##### Türkçe

* و خ ش * “O, insanların **وَخْش**’ındandır” denir; yani onların rezillerindendir. “Bana insanlardan **أَوْخَاشٌ** geldi” (denir); yani onların döküntüleridir. Şey **وَخُشَ** oldu; “**سهُل** ve **ظرُف** babından” (yani) şey kötü oldu.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AE%D8%B4/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الوخش، وفي التكملة وخش: د، بما وراء النهر، من أعمال بلخ من ختلان، وهي كورة واسعة على نهر جيحون، كثيرة الخير، طيبة الهواء، وبها منازل الملوك، نقله ياقوت، يصرف ولا يصرف، قاله الصاغاني.قلت: ومنه الحافظ أبو علي الحسن بن علي بن محمد بن جعفر القاضي الوخشي رحال مكثر، سمع أبا عمرو الهاشمي وتمام بن محمد الرازي وطبقتهما. وخاله أبو عاصم إبراهيم بن نصر ابن الحسن بن مأمون الوخشي الخطيب بها، حدث عن عبد السلام ابن الحسن البصري، وعنه ابن أخته المذكور. وأبو بكر محمد بن إبراهيم الوخشي، قال الماليني: حدثنا بوخش عن حمدان بن ذي النون. والوخش: الرديء من كل شيء، وقد وخش وخاشة. وقال الليث: الوخش: رذال الناس وسقاطهم وصغارهم، يكون للواحد والاثنين والجمع والمذكر والمؤنث، يقال: رجل وخش، وامرأة وخش، وقوم وخش، وقد يثنى أنشد الجوهري للكميت:
  تلقى الندى ومخلدا حليفـين                      ليسا من الوكس ولا بوخشين قال ابن سيده: وربما جاء مؤنثه بالهاء، وأنشد ابن الأعرابي:
  وقد لففا خشناء ليست بوخشةتوارى سماء البيت مشرفة القتر وقد يقال في الجمع: أوخاش ووخاش، يقال: جاءني أوخاش من الناس، أي سقاطهم، وأما وخاش، بالكسر، فإنها جمع وخشة. ووخش الشيء، ككرم، وخاشة ووخوشة، ووخوشا: رذل وصار رديئا، قاله الجوهري. ويقال أوخش له بعطية: أقلها. كوخش بها توخيشا، نقله الصاغاني. وأوخش في عرضه: أثر فيه وتنقصه، عن ابن عباد. وأوخش الشيء: خلطه، عن أبي عبيدة. وأوخش القوم: ردوا السهام في الربابة مرة بعد أخرى كأنهم صاروا إلى الوخاشة والرذالة، قاله الجوهري، وأنشد أبو الجراح، وقال الأزهري: وأنشد أبو عبيد ليزيد ابن الطثرية:
  أرى سـبـعة يسـعـون لـلــوصـــل كـــلـــهـــم                      له عـــنـــد ريا دينة يســـتـــدينـــهـــــــا
  وألقيت سهمي وسطهم حين أوخشوافما صار لي في القسم إلا ثمينها وقوله فما صار إلى آخره، أي كنت ثامن ثمانية ممن يستدينها. وتوخش، هكذا في النسخ وهو غلط، والصواب: وخش توخيشا: ألقى بيده وأطاع، وبه فسر شمر قول النابغة:
  أبو أن يقيموا للرماح ووخشتشغار وأعطوا منية كل ذي ذحل ومما يستدرك عليه: وخش، ككرم: يبس وتضاءل. والوخشن، بزيادة النون الثقيلة: الوخش، نقله الجوهري، وأنشد لدهلب بن سالم القريعي:
  جارية ليست من الوخشن
  كأن مجرى دمعها المستن
  قطنة من أجود القـطـن

##### Türkçe

**الوخش**، ve **التكملة**’de **وخـش**: **د**; Mâverâünnehir’de, Belh amellerinden, Huttalân’dan; o, Ceyhun nehri üzerinde geniş bir kûredir; hayrı çok, havası hoş; onda kralların konakları vardır; onu Yâkūt nakletti; sarf olunur ve sarf olunmaz; bunu **الصاغاني** söyledi.
Dedim: Ondandır: hâfız Ebû Ali el-Hasen b. Ali b. Muhammed b. Ca‘fer el-kādî **الوخشي**; çok gezen, çok rivayet eden; Ebû Amr el-Hâşimî’yi ve Temmâm b. Muhammed er-Râzî’yi ve onların tabakasını işitti. Ve dayısı Ebû Âsım İbrâhîm b. Nasr b. el-Hasen b. Me’mûn **الوخشي**; orada hatip; Abdüsselâm b. el-Hasen el-Basrî’den rivayet etti; ondan da zikredilen kız kardeşi oğlu rivayet etti. Ve Ebû Bekr Muhammed b. İbrâhîm **الوخشي**; el-Mâlînî dedi: Bize **بوخش**’ta Hamdân b. Zî’n-Nûn’dan rivayet etti.

Ve **الوخش**: her şeyden kötü olan; ve gerçekten **وخـش** ve **وخاشة**. el-Leys dedi: **الوخش**: insanların rezilleri, düşkünleri ve küçükleri; tek, iki ve cem‘, müzekker ve müennes için olur; denir: **رجل وخش** ve **امرأة وخش** ve **قوم وخش**; ve tesniye de edilebilir; el-Cevherî, el-Kumeyt’ten inşad etti:
  تلقى الندى ومخلدا حليفـين                      ليسا من الوكس ولا بوخشين

İbn Sîde dedi: Bazen müennesi **الهاء** ile gelir; ve İbnü’l-A‘râbî inşad etti:
  وقد لففا خشناء ليست بوخشةتوارى سماء البيت مشرفة القتر

Ve cem‘de denebilir: **أوخاش** ve **وخاش**; denir: **جاءني أوخاش من الناس**; yani onların düşkünleri. Amma **وخاش** (kesre ile), o, **وخشة**’nin cem‘idir. Ve **وخـش**’u şey (kerum gibi), ve **وخاشة** ve **وخوشة** ve **وخوشا**: rezil oldu ve kötü oldu; bunu el-Cevherî söyledi. Ve denir: **أوخـش** ona bir atıyye ile: onun en azı. **كوخش** onda **توخيشا**; onu **الصاغاني** nakletti. Ve **أوخـش** onun ırzında: onda iz bıraktı ve onu eksiltti; İbn Abbâd’dan. Ve **أوخـش** şeyi: onu karıştırdı; Ebû Ubeyde’den. Ve **أوخـش** kavim: okları **الربابة**’de bir kere sonra bir kere daha geri çevirdiler; sanki **الوخاشة** ve rezilliğe dönmüş oldular; bunu el-Cevherî söyledi. Ve Ebû’l-Cerrâh inşad etti; ve el-Ezherî dedi: Ebû Ubeyd, Yezîd b. et-Tıtheriyye için inşad etti:
  أرى سـبـعة يسـعـون لـلــوصـــل كـــلـــهـــم                      له عـــنـــد ريا دينة يســـتـــدينـــهـــــــا
  وألقيت سهمي وسطهم حين أوخشوافما صار لي في القسم إلا ثمينها

Ve onun sözü: **فما صار**’dan sonrasına kadar; yani ben, onu borç alanlardan sekiz kişinin sekizincisi idim. Ve **توخش**; nüshalarda böyle, o yanlıştır; doğrusu: **وخـش توخيشا**: elini bıraktı ve itaat etti; ve Şemmer, en-Nâbiga’nın sözünü bununla tefsir etti:
  أبو أن يقيموا للرماح ووخشتشغار وأعطوا منية كل ذي ذحل

Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır: **وخـش** (kerum gibi): kurudu ve küçüldü. Ve **الوخشن**, ağır **النون** ziyadesiyle: **الوخش**; el-Cevherî onu nakletti; ve Dehleb b. Sâlim el-Kurey‘î için inşad etti:
  جارية ليست من الوخشن
  كأن مجرى دمعها المستن
  قطنة من أجود القـطـن

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AE%D8%B4/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

وَخُشَ
1 وَخُشَ ذ , aor. وَخُشَ , inf. n. وَخَاشَةٌ and وُخُوشَةٌ (S, K) and وُخُوشٌ, (TA,) It (a thing, S, TA,) became bad, vile, or base. (S, K, TA.)

وَخْشٌ
وَخْشٌ ذ Bad, vile, or base; applied to anything: (K:) low, ignoble, vile, base, or mean; the refuse, or lowest or basest or meanest sort, of mankind; (Lth, Az, S, Msb, K;) the abject, contemptible, or despicable, thereof; (Lth, Az, Msb;) used as a pl., (S, Msb, K,) and dual, (Msb,) and sing., and masc. and fem., without variation: (Msb, K:) but sometimes it is made fem. by the addition of ة: (IAar, ISd:) and has the dual form: (S, K:) and has for its pl. أَوْخَاشٌ (S, K) and وِخَاشٌ; (K;) or the latter is pl. of وَخْشَةٌ. (TA.) You say, رَجُلٌ وَخْشٌ and اِمْرَأَةٌ وَخْشٌ and قَوْمٌ وَخْشٌ [A man, and a woman, and a company of men, low, ignoble, &c.]. (TA.) And ذٰلِكَ رَجُلٌ مِنْ وَخْشِ النَّاسِ That is a man of the low, ignoble, vile, base, or mean, of mankind. (S.) And جَآءَنِى أَوْخَاشٌ مِنَ النَّاسِ Some of the refuse, or lowest or basest or meanest sort, of mankind came to me. (S.) And ↓ وَخْشَنٌّ is the same as وَخْشٌ: (TA:) the rلjiz (Dahlab, TA) says,
جَارِيَةٌ لَيْسَتْ مِنَ الوَخْشَنِّ

 [A girl who is not of the low, or ignoble, &c.]; meaning الوَخْشِ; adding a double ن. (S, TA.)

وَخْشَنٌّ
وَخْشَنٌّ ذ : see وَخْشٌ.

##### Türkçe

وَخُشَ
1 **وَخُشَ** **ذ** , muzâri‘ **وَخُشَ** , mastar ismi **وَخَاشَةٌ** ve **وُخُوشَةٌ** (S, K) ve **وُخُوشٌ**, (TA,) O (bir şey, S, TA,) kötü, aşağılık veya bayağı oldu. (S, K, TA.)

وَخْشٌ
**وَخْشٌ** **ذ** Kötü, aşağılık veya bayağı; her şeye uygulanır: (K:) alçak, soysuz, aşağılık, bayağı veya değersiz; insanların süprüntüsü, yahut en aşağısı veya en bayağısı veya en değersizi; (Lth, Az, S, Msb, K;) onun zelil, hor görülen veya hakir görülen (kısmı); (Lth, Az, Msb;) çoğul olarak kullanılır, (S, Msb, K,) ve ikil, (Msb,) ve tekil, ve müzekker ve müennes, değişmeksizin: (Msb, K:) fakat bazen **ة**’nin ilâvesiyle müennes yapılır: (IAar, ISd:) ve ikil şekli vardır: (S, K:) ve onun çoğulu olarak **أَوْخَاشٌ** (S, K) ve **وِخَاشٌ** vardır; (K;) yahut ikincisi **وَخْشَةٌ**’nin çoğuludur. (TA.) Sen dersin, **رَجُلٌ وَخْشٌ** ve **اِمْرَأَةٌ وَخْشٌ** ve **قَوْمٌ وَخْشٌ** [alçak, soysuz, vb. bir adam, bir kadın ve bir erkek topluluğu]. (TA.) Ve **ذٰلِكَ رَجُلٌ مِنْ وَخْشِ النَّاسِ**: Bu, insanların alçak, soysuz, aşağılık, bayağı veya değersiz (kısmın)dan bir adamdır. (S.) Ve **جَآءَنِى أَوْخَاشٌ مِنَ النَّاسِ**: İnsanların süprüntüsünden, yahut en aşağısından veya en bayağısından veya en değersiz (kısmın)dan bazıları bana geldi. (S.) Ve ↓ **وَخْشَنٌّ** **وَخْشٌ** ile aynıdır: (TA:) recez (Dahlab, TA) şöyle der,
**جَارِيَةٌ لَيْسَتْ مِنَ الوَخْشَنِّ**

 [Alçak, yahut soysuz, vb. (kısımdan) olmayan bir kız]; **الوَخْشِ** manasında; bir çift **ن** ilâve ederek. (S, TA.)

وَخْشَنٌّ
**وَخْشَنٌّ** **ذ** : bkz. **وَخْشٌ**.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AE%D8%B4/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

وَخُشَ
وَخُشَ U ( n. ac. وَخَاْشَة 22t ,  وُخُوْشَة 27t ),
a.  Was bad, worthless, cheap.

وَخَّشَ
وَخَّشَ II ,
a.  Spoilt & c.

b.  Made small ( gift ).

أَوْخَشَ
أَوْخَشَ IV
a.  [ La &  Bi ], Was stingy with ... in.

b.  [ Fī ], Aspersed, maligned.

c.  Mixed; confused.

وَخْش
وَخْش 1 , ( pl. وِخَاْش 23 ,  أَوْخَاْش 38 ),
a.  Bad, worthless, common; vile; rubbish; rabble.

##### Türkçe

**وَخُشَ**
**وَخُشَ** U (mastar: **وَخَاْشَة** 22t, **وُخُوْشَة** 27t),
a. Kötü idi, değersiz idi, ucuz idi.

**وَخَّشَ**
**وَخَّشَ** II,
a. Bozdu vb.

b. (Hediyeyi) küçük yaptı.

**أَوْخَشَ**
**أَوْخَشَ** IV
a. [La & Bi], ... hususunda ... ile cimri idi.

b. [Fī], karaladı, kötüledi.

c. Karıştırdı; şaşırttı.

**وَخْش**
**وَخْش** 1, (çoğul: **وِخَاْش** 23, **أَوْخَاْش** 38),
a. Kötü, değersiz, bayağı; alçak; süprüntü; ayaktakımı.
