# ودس — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AF%D8%B3/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%88%D8%AF%D8%B3/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ودس](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AF%D8%B3.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: ودس

ودس علي الشيء، كوعد، ودسا: خفي، نقله الجوهري، كودس توديسا، عن ابن فارس. ودس به: خبأه، ويقال: أين ودست به، أي أين خبأته. وما أدري أين ودس، أي أين ذهب. ودست الأرض ودسا: ظهر نبتها وكثر حتى تغطت به. وقيل: ودست، إذا لم يكثر نباتها، إنما ذلك في أول إنباتها، عن ابن دريد، كما في النهاية والصحاح، كودست توديسا، قاله والأصمعي. قال: وهي أرض مودسة: أول ما يظهر نباتها، والنبت وادس، وهو الذي غطى وجه الأرض، والأرض مودوسة. وقال ابن دريد: ودس إليه? بكلام: طرحه ولم يستكمله. والوديس، كأمير: النبات الجاف، هكذا بالجيم في سائر النسخ، ويصح بالحاء المهملة، ومعناه المغطى للأرض، ويدل لذلك حديث خزيمة، وذكر السنة، فقال: وأيبست الوديس. والتودس: رعى الوداس من النبات، ككتاب: وهو ما غطى وجه الأرض، عن الليث. وقالوا: التوديس: رعى الوداس من النبات. وظهر من مجموع كلامهم أن الودس، والوديس، والوداس، والوداس بمعنى واحد، وهو: ما أخرجت الأرض من النبات ولما تتشعب شعبه بعد، إلا أنه في ذلك كثير ملتف يغطي وجه الأرض. ومما يستدرك عليه: تودست الأرض، وأودست بمعنى: أنبتت ما غطى وجهها، قاله أبو عبيد. وأرض ودسة: متودسة، ليس على الفعل، ولكن على النسب. ودخان مودس. وودست الأرض ودسا، كفرح، لغة في ودست، نقله ابن القطاع. وأودست الماشية: رعت، وقال ابن زياد: أودست الأرض: وضعت الماشية رءوسها ترعى النبت. والوديس: الرقيق من العسل. والودس: العيب، يقال: إنما يأخذ السلطان من به ودس، أي عيب. وإني ودست به توديسا: لغة في ودس، عن ابن فارس، وكذا: ما أدري أين ودس، أي أين ذهب، بالتشديد أيضا.

### Türkçe

**ودس**: Bir şey üzerinde **ودس** etti, **وعد** gibi, **ودسا**: gizlendi; el-Cevherî bunu nakletti; İbn Fâris’ten, **ودس** gibi, **توديسا**.

Onunla **ودس** etti: onu sakladı; ve denilir: “Onunla nerede **ودست** ettin?”, yani “Onu nerede sakladın?”. Ve ben bilmem nerede **ودس** etti, yani nereye gitti.

Yeri **ودست** etti, **ودسا**: bitkisi göründü ve çoğaldı, ta ki onunla örtündü.

Ve denildi: **ودست** etti; bitkisi çoğalmadığı zaman; ancak bu, onun bitmesinin başlangıcındadır; İbn Düreyd’den; Nihâye ve Sıhâh’ta olduğu gibi; **ودست** gibi, **توديسا**; bunu o ve el-Asma‘î söyledi.

Dedi: Ve o, **أرض مودسة**’dir: bitkisinin ilk göründüğü (yer). Ve bitki **وادس**’tir; o, yerin yüzünü örten şeydir; ve yer **مودوسة**’dir.

İbn Düreyd dedi: Ona, söz ile **ودس** etti?: onu attı ve onu tamamlamadı.

Ve **الوديس**, **أمير** gibi: kuru bitki; diğer bütün nüshalarda işte böyle **الجيم** ile (gelmiştir); ve **الحاء المهملة** ile de sahih olur; ve onun manası: yeri örten (şey)dir; buna Huzeyme hadisi delalet eder; ve sünneti zikretti; şöyle dedi: “Ve **الوديس** kurudu.”

Ve **التودس**: bitkiden **الوداس**’ı otladı; **كتاب** gibi: o, yerin yüzünü örten şeydir; el-Leys’ten.

Ve dediler: **التوديس**: bitkiden **الوداس**’ı otladı.

Onların sözlerinin toplamından ortaya çıktı ki **الودس** ve **الوديس** ve **الوداس** ve **الوداس** bir tek manadadır; o da: yerin bitkiden çıkardığı şeydir; dalları henüz dallanıp budaklanmamışken; ancak o hâlde çok, birbirine dolanmış, yerin yüzünü örter.

Ve ona ilâve olarak (şu) istidrâk edilir: Yer **تودست** etti ve **أودست** etti; şu manada: yüzünü örten şeyi bitirdi; bunu Ebû Ubeyd söyledi.

Ve **أرض ودسة**: **متودسة**; fiil üzere değildir, fakat nisbet üzeredir.

Ve **دخان مودس**.

Ve yeri **ودست** etti, **ودسا**, **فرح** gibi: **ودست**’te bir lugattır; İbnü’l-Kattâ‘ bunu nakletti.

Ve davar **أودست** etti: otladı; İbn Ziyâd dedi: Yer **أودست** etti: davar başlarını koydu, bitkiyi otluyor.

Ve **الوديس**: balın ince olanı.

Ve **الودس**: ayıp; denilir: Sultan ancak kendisinde **ودس** olan kimseden alır; yani ayıp.

Ve ben onunla **ودست** ettim, **توديسا**: **ودس**’te bir lugattır; İbn Fâris’ten; ve yine: “Ben bilmem nerede **ودس** etti”, yani nereye gitti; şeddeli (söyleyiş) ile de.
