# وذأ — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%B0%D8%A3/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%88%D8%B0%D8%A3/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [وذأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%B0%D8%A3.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: وذأ

الوَذْءُ: المكروه من الكلام شَتْماً كان أَو غيره.
ووذَأَه يَذَؤُه وَذْءاً: عابَه وزَجَرَه وحَقَرَه. وقد اتَّذَأَ. وأَنشد أَبو زيد لأَبي سلمة الـمُحارِبيِّ:
ثَمَمْتُ حوائِجي، ووَذَأْتُ بِشْراً، *  فَبِئْسَ مُعَرَّسُ الرَّكْبِ السِّغابِ ثَمَمْتُ: أَصْلَحْتُ. قال ابن بَرِّي: وفي هذا البيت شاهد على أَنَّ حَوائجَ جمع حاجةٍ، ومنهم من يقول جمع حائجةٍ لغة في الحاجةِ. وفي حديث عثمان: أَنه بينما هو يَخْطُبُ ذاتَ يوم، فقام رجل ونال منه، ووَذَأَه ابن سَلامٍ، فاتَّذَأَ، فقال له رجل: لا يَمنَعَنَّكَ مَكانُ ابن سَلامٍ أَن تَسُبَّه، فإِنه من شِيعتِه. قال الأُموي: يقال وذَأْتُ الرجُلَ إِذا زَجَرْتَه، فاتَّذَأَ أَي انْزَجَر. قال أَبو عبيد: وذَأَه أَي زَجَرَه وذَمَّه. قال: وهو في \<ص:193>
الأَصل العَيْبُ والحَقارة. وقال ساعدةُ بن جُؤَيَّة:
أَنِدُّ منَ القِلَى، وأَصُونُ عِرْضِي، *  ولا أَذَأُ الصَّدِيقَ بما أَقولُ وقال أَبو مالك: ما به وَذْأَةٌ ولا ظَبْظَابٌ أَي لا عِلَّةَ به، بالهمز. وقال الأَصمعي: ما به وَذْيةٌ، وسنذكره في المعتل.

### Türkçe

**الوَذْءُ**: sözden hoşlanılmayan şey; sövme olsun yahut başkası.

Ve **وذَأَه يَذَؤُه وَذْءاً**: onu ayıpladı, onu azarladı ve onu hakir gördü. Ve gerçekten **اتَّذَأَ**.

Ebû Zeyd, Ebû Seleme el-Muhâribî için inşâd etti:
ثَمَمْتُ حوائِجي، ووَذَأْتُ بِشْراً، *  فَبِئْسَ مُعَرَّسُ الرَّكْبِ السِّغابِ

**ثَمَمْتُ**: düzelttim. İbn Berrî dedi: Bu beyitte, **حَوائجَ**’in **حاجةٍ**’nin çoğulu olduğuna dair bir şahit vardır; onlardan kimi de **حائجةٍ**’nin çoğulu der; **الحاجةِ** hakkında bir lugattır.

Osman hadîsinde: O, bir gün hutbe irad ederken, bir adam kalktı ve ona dil uzattı; İbn Selâm onu **وذَأَه**; bunun üzerine **اتَّذَأَ**; derken bir adam ona dedi ki: İbn Selâm’ın mevkii seni ona sövmekten alıkoymasın; çünkü o, onun Şîası’ndandır. el-Umevî dedi: “**وذَأْتُ** adamı” denir; onu azarladığım zaman; böylece **اتَّذَأَ**; yani azarlanıp vazgeçti. Ebû Ubeyd dedi: **وذَأَه**; yani onu azarladı ve onu yerdi. Dedi: Ve o, aslında ayıp ve hakir görmedir. Sâide b. Cu’eyye dedi:
أَنِدُّ منَ القِلَى، وأَصُونُ عِرْضِي، *  ولا أَذَأُ الصَّدِيقَ بما أَقولُ

Ebû Mâlik dedi: Onda **وَذْأَةٌ** yoktur ve **ظَبْظَابٌ** da yoktur; yani onda illet yoktur; hemze ile. el-Asma’î dedi: Onda **وَذْيةٌ** yoktur; onu mu‘tel’de zikredeceğiz.
