# وذي — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%B0%D9%8A/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%88%D8%B0%D9%8A/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [وذي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%B0%D9%8A.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: وذى

: ( ي ( *!الوَذْيُ ) ، بالسكون : ( الخَدْشُ ) ، والجَمْعُ *!وُذِيٌّ ، كصُلِيَ .
( و ) *!الوَذْيَةُ ، ( بهاءٍ : الوَجَعُ و ) قيلَ : ( المَرَضُ ) .
يقالُ : ما به *!وَذْيَةٌ ، أَي وَجَعٌ أَو مَرَضٌ ؛ وفي المُحْكم : يقالُ ذلكَ إذا بَرَأَ مِن مَرَضِه ، أَي ما به داءٌ .
وقال ابنُ الأعْرابي : أَي ما به عِلَّةٌ .
( و ) *!الوَذْيَةُ : ( الماءُ القلِيلُ .
( و ) أيْضاً : ( العَيْبُ ) . يقالُ : ما به وَذْيَةٌ ، أَي عَيْبٌ ؛ نقلَهُ الجَوْهرِي .
( *!والوَذاةُ : ما يُتَأَذَّى به ) ؛ ويُرْوَى بالهَمْز ، ومنه قولُهم : ما به وَذْأَةٌ ولا ظبظابٌ ، أَي لا عِلَّة به ، وقد تقدَّمَ .
وممَّا يُسْتدركُ عليه :
*!الوَذْيُ : هو الوَدْيُ لمَا يَخْرجُ مِن الذَّكَرِ بَعْد البَوْلِ ، لُغَةٌ فيه ؛ عن ابنِ الأعْرابي ، ويُشَدَّد أَيْضاً ، وقد *!وَذِيَ *!وأوْذَى .

ونقلَ ابنُ القطَّاع عن ابنِ دُرَيْدٍ : *!وذي الحِمارُ : أَذْلَى ، بالذالِ المُعْجمة .
وشَهْوَةٌ *!وَذِيَّةٌ ، كغَنِيَّةٍ : أَي حَقِيرَةٌ .
وفي الصِّحاح : قالَ ابنُ السِّكِّيت : سَمِعْتُ غيْرَ واحِدٍ مِن الكِلابِيِّين يقولونَ : أَصْبَحَتْ وليسَ بها وَحْصةٌ وليسَ بها *!وَذْيةٌ أَي بَرْدٌ ، يَعْني البِلادَ والأيَّام ، انتَهَى .
وفي التّهْذيبِ : ابن السِّكِّيت : قالتِ العامِرِيَّة : ما به *!وَذْيَةٌ ، أَي ليسَ به جِراحٌ .
وفي التكملَة : أَي ما يُتَأَذَّى به .

### Türkçe

: (**الوَذْيُ**), sükûn ile: (çizik), çoğulu **وُذِيٌّ**, **صُلِيَ** gibi.
(ve) **الوَذْيَةُ**, (هاء ile): (ağrı) ve denildi ki: (hastalık).
Denilir: onda **وَذْيَةٌ** yoktur; yani ağrı yahut hastalık; ve **المُحْكم**’de: kişi hastalığından iyileştiğinde bu söylenir; yani onda dert yoktur.
İbnü’l-A‘râbî dedi: yani onda illet yoktur.
(ve) **الوَذْيَةُ**: (az su).
(ve) ayrıca: (ayıp). Denilir: onda **وَذْيَةٌ** yoktur; yani ayıp; onu el-Cevherî nakletti.
(**والوَذاةُ : ما يُتَأَذَّى به**); hemze ile de rivayet olunur; ondan onların sözü: onda **وَذْأَةٌ** yoktur ve ne de ظبظابٌ; yani onda illet yoktur; ve (bu) geçmişti.
Üzerine istidrâk olunanlardandır:
**الوَذْيُ**: o, idrardan sonra erkeklik uzvundan çıkan şey için **الوَدْيُ**’dir; onda bir lugattır; İbnü’l-A‘râbî’den; ayrıca şeddeli de yapılır; ve **وَذِيَ** ve **أوْذَى**.

İbnü’l-Kattâ‘, İbn Düreyd’den nakletti: **وذي الحِمارُ**: **أَذْلَى**, ذالِ مُعْجمة ile.
**وَذِيَّةٌ** şehvet, **غَنِيَّةٍ** gibi: yani hakir.
Ve **الصِّحاح**’ta: İbnü’s-Sikkît dedi: Kilâbîlerden birden başkasını işittim, diyorlardı: sabahladı ve onda **وَحْصةٌ** yoktur ve onda **وَذْيةٌ** yoktur, yani soğuk; beldeleri ve günleri kastediyor; bitti.
Ve **التّهْذيب**’de: İbnü’s-Sikkît: Âmiriyye dedi: onda **وَذْيَةٌ** yoktur; yani onda yaralar yoktur.
Ve **التكملَة**’de: yani kendisiyle eziyet olunan şey.
