# ورد — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%B1%D8%AF/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%88%D8%B1%D8%AF/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ورد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%B1%D8%AF.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: ورد

وَرَدَ فلان وُروداً: حضر. وأوْرَدَهُ غيرُه. واسْتَوْرَدَهُ، أي أحضره. والوِرْدُ: الجُزْءُ. يقال: قرأت وِرْدي. والوِرْدُ: خلاف الصَدَر. والوِرْدُ أيضاً: الوُرَّادُ، وهم الذي يرِدون الماء. والوِرْدُ: يومُ الحُمَّى إذا أخذت صاحبها لوقتٍ. تقول: وَرَدَتْهُ الحمَّى فهو مَوْرودٌ. وفلانٌ وارِدُ الأرنبةِ، إذا كان فيها طولٌ. وتَوَرَّدَتِ الخيلُ البلدةَ، أي دخلتْها قليلاً قليلاً قطعةً قطعةً. وحبلُ الوريد: عِرْقٌ تزعم العرب أنَّه من الوَتينِ، وهما وَرِيدانِ مكتنفا صَفْقَي العنق ممَّا يلي مقدَّمَه، غليظان. والوَرْدُ، بالفتح: الذي يُشَمُّ، الواحدة وَرْدَةٌ، وبلونه قيل للأسد: وَرْدٌ، وللفرس، وَرْدٌ، وهو ما بين الكُميت والأشقر. والأنثى وَرْدَةٌ، والجمع وُرْدٌ بالضم، ووِرادٌ أيضاً. وقد وَرُدَ الفرسُ يَوْرَدُ وُرودَةً، أي صار وَرْداً. واللونُ وُرْدَةٌ، مثال غُبْسَةٍ وشُقْرَةٍ. تقول: اِيرادَّ الفرسُ، كما تقول: ادْهامَّ الفرسُ واكْماتَّ. وأصله اِوْرادَّ، صارت الواو ياءً لكسرة ما قبلها. وقميصٌ مُوَرَّدٌ: صُبِغَ على لون الوَرْدِ، وهو دون المُضَرَّجِ. والوارِدُ: الطريقُ. قال لبيد:
ثمَّ أصْدَرْناهُما فـي وارِدٍصادرٍ وَهْمٍ صُواهُ كالمُثُلْ
يقول: أصدرْنا بعيرَنا في طريقٍ صادِرٍ. وكذلك المَوْرِدُ. قال جرير:
أميرُ المؤمنينَ على صِراطٍإذا اعْوَجَّ المَوارِدُ مُستقيمِ

### Türkçe

**وَرَدَ** falan **وُروداً**: hazır bulundu. Ve onu başkası **أوْرَدَهُ**. Ve onu **اسْتَوْرَدَهُ**; yani onu hazır etti. Ve **الوِرْدُ**: cüz. Denilir: **قرأت وِرْدي**. Ve **الوِرْدُ**: **الصَدَر**’in zıddı. Ve **الوِرْدُ** ayrıca: **الوُرَّادُ**; onlar suya varan kimselerdir. Ve **الوِرْدُ**: hummanın, sahibini bir vakit için tuttuğu gün. Dersin: **وَرَدَتْهُ الحمَّى**; o hâlde o **مَوْرودٌ**dur. Ve falan **وارِدُ الأرنبةِ**dir; onda (yani **الأرنبة**’de) bir uzunluk olduğunda. Ve atlar beldeye **تَوَرَّدَتِ**; yani ona az az, parça parça girdiler. Ve **حبلُ الوريد**: bir damardır; Arap, onun **الوَتين**’den olduğunu iddia eder; ve onlar, boynun iki yanını, ön tarafına bitişik olarak kuşatan iki **وَرِيدانِ**dir; kalındırlar. Ve **الوَرْدُ**, fetih ile: koklanan şeydir; bir tanesi **وَرْدَةٌ**. Ve rengiyle aslana **وَرْدٌ** denildi; ve ata da **وَرْدٌ**; ve o, **الكُميت** ile **الأشقر** arasındadır. Dişisi **وَرْدَةٌ**; cem‘i, damme ile **وُرْدٌ**; ve ayrıca **وِرادٌ**. Ve at **وَرُدَ**; **يَوْرَدُ**; **وُرودَةً**; yani **وَرْداً** oldu. Ve renk **وُرْدَةٌ**dur; **غُبْسَةٍ** ve **شُقْرَةٍ** misali. Dersin: at **اِيرادَّ** oldu; tıpkı “at **ادْهامَّ** oldu” ve “**اكْماتَّ**” dediğin gibi. Aslı **اِوْرادَّ** idi; kendisinden önceki kesre sebebiyle vav yâ oldu. Ve **قميصٌ مُوَرَّدٌ**: **الوَرْدِ** rengi üzere boyandı; ve o, **المُضَرَّجِ**’den aşağıdır. Ve **الوارِدُ**: yoldur. Lebîd dedi ki:
ثمَّ أصْدَرْناهُما فـي **وارِدٍ**صادرٍ وَهْمٍ صُواهُ كالمُثُلْ
Der ki: develerimizi, **صادِرٍ** bir yolda (yani dönen bir yolda) geri döndürdük. Ve **المَوْرِدُ** de böyledir. Cerîr dedi ki:
أميرُ المؤمنينَ على صِراطٍإذا اعْوَجَّ **المَوارِدُ** مُستقيمِ
